Wyrok SN z 5 września 2018 r., I UK 208/17 - jak powołują go inne sądy

„Podobny pogląd Sąd Najwyższy wyraził w wyroku z 5 września 2018 r. (I UK 208/17, LEX nr 2541912) przyjmując, że zawarcie umowy o pracę lub uruchomienie pozarolniczej działalności z wygórowaną i nieznajdującą usprawiedliwienia deklaracją nadmiernie wysokiej podstawy wymiaru składek …”

„… po podjęciu tej uchwały, pojawiły się w tym zakresie odmienne stanowiska prezentowane w wydawanych wyrokach przez różne (trzyosobowe) składy sędziów Sądu Najwyższego (wyroki np.: z 5 września 2018 r., I UK 208/17, Legalis nr 1823768; z 17 października 2018 r., II UK 301/17, Legalis nr 1831427; z 10 stycznia 2019 r., I UK 296/18, Legalis nr 1860955).”

„Owszem Sąd odwoławczy orzekał przed wydaniem uchwały w sprawie III UZP 3/23, lecz ona nie stanowiła swoistego „zmiany kursu orzeczniczego, gdyż już uprzednio w judykaturze Sądu Najwyższego taką możliwość aprobowano (na przykład wyroki: z 5 września 2018 r., I UK 208/17, LEX nr 2541912; z 17 października 2018 r., II UK 302/17, LEX nr 2583085).”

„Sąd Apelacyjny powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 2018 r., I UK 208/17, w którym to wskazano, że wprawdzie przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie zawierają regulacji prawnej o dopuszczalności stosowania przepisów prawa cywilnego do spornej oceny potencjalnej nieważności …”

„… społecznego (, zasiłku macierzyńskiego) kosztem innych ubezpieczonych i wbrew zasadzie solidaryzmu systemu ubezpieczeń społecznych (patrz wskazane wyżej wyroki Sądu Najwyższego z 5 września 2018 r., I UK 208/17 i z 21 września 2017 r. I UK 366/16 a także z 13 września 2016 r., I UK 455/15, z 5 kwietnia 2016 r., I UK 196/15).”

„… społecznych kosztem tego systemu oraz "pokrzywdzenia" innych rzetelnych i uczciwych ubezpieczonych (vide m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2017 r., I UK 259/16; z 5 września 2018 r., I UK 208/17; z 1 czerwca 2017 r., I UK 253/16; z 11 września 2019 r., III UK 219/18; z 3 października 2018 r., II UK 280/17; z 17 października 2018 r., II UK 301/17;”

„Tego typu działania pozostają prima facie w sprzeczności z zasadami równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 roku, I UK 208/17, Lex nr 2541912).”

„W tym miejscu wskazać należy na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018r. sygn. akt I UK 208/17, w którym Sąd zwrócił uwagę na naruszenie art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskutek nieustalenia, czy zarejestrowana pozarolnicza działalność z zamiarem osiągania dochodów, których …”

„… do zakwestionowania tytułu ubezpieczeń odwołującej się we wskazanym przez ZUS w zaskarżonej decyzji okresie.Niezależnie jednak od tego,powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r. I UK 208/17, Sąd Okręgowy w Krośnie uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy wskazujących na intencyjność zadeklarowania przez wnioskodawczynię maksymalnej podstawy wymiaru składek celem uzyskania wysokich …”

„… (I UK 208/17).”

„Organ rentowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r., I UK 208/17.”

„… dodał, że wbrew stanowisku pełnomocnika odwołującego, ustalając podleganie ubezpieczeniom ze spornego tytułu, sąd może jednocześnie weryfikować podstawę wymiaru składek. m.in. w wyroku z 5.09.2018 (I UK 208/17) Sąd Najwyższy wskazał, że należy zbadać, czy działalność gospodarcza miała charakter zorganizowany i ciągły – w znaczeniu jej uruchamiania i kontynuowania w celach zarobkowych, a nie została założona …”

„… naganność tego rodzaju zjawiska i możliwość korygowania przez sądy w taki sposób ustalanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wprost wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 5 września 2018 r., I UK 208/17 (Legalis nr 1823768) w którym wyjaśnił, że w razie potencjalnego sądowego ustalenia podlegania spornemu tytułowi ubezpieczeń społecznych dopuszczalna jest w tym samym postępowaniu sądowa weryfikacja …”

„Sąd Najwyższy w uzasadnieniu kolejnego orzeczenia z dnia 5.09.2018r. sygn. akt I UK 208/17 także poruszył kwestę realizacji przesłanek warunkujących uznanie danej działalności za działalność gospodarczą, a także oceny, czy działalność nie została zarejestrowana wyłącznie w instrumentalnym celu nabycia zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.”

„Sąd Okręgowy przywołał następnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 roku (sygn. akt I UK 208/17, Lex nr 2541912) w którym Sąd ten wskazał, że wysokość należnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego powinny uwzględniać nie tylko zasadę ich solidarnej proporcjonalności do wysokości opłaconych …”

„… podlegać ocenie jako wykreowanie pozornego lub fikcyjnego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym (postanowienie Sądu Najwyższego z 20.11.2018 r., sygn. III UK 32/18, wyrok z dnia 5.09.2018 r., sygn. I UK 208/17, z dnia 17.10.2018 r., sygn. II UK 301/17, i powołane tam orzeczenia).”

„Dodać również trzeba, że Sąd I instancji rozstrzygając sprawę oparł się na wyrokach Sądu Najwyższego z 5 września 2018 roku (I UK 208/17), z 17 października 2018 roku (II UK 302/17) i z 17 października 2018 roku (II UK 301/17), które to orzeczenia zapadły w innym stanie faktycznym.”

„… z ubezpieczenia społecznego w sposób sprzeczny z prawem lub zmierzający do obejścia przepisów i zasad systemu ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I UK 208/17).”

„… (sygn. akt I UK 208/17) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla …”

„… takich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w sposób sprzeczny z prawem lub zmierzający do obejścia przepisów i zasad systemu ubezpieczeń społecznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r. I UK 208/17)”

„W wyroku z dnia 5 września 2018 r. (I UK 208/17, LEX nr 2541912) Sąd Najwyższy stwierdził, że zawarcie umowy o pracę lub uruchomienie pozarolniczej działalności z wygórowaną i nieznajdującą usprawiedliwienia deklaracją nadmiernie wysokiej podstawy …”

„Jak podnosił bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2018 r.(I UK 208/17, LEX nr 2541912) organ ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla zapobieżenia …”

„Niezależnie od powyższego w nowszym orzecznictwie dopuszczono możliwość weryfikowania podstawy zadeklarowanej wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (wyrok SN z dnia 5 września 2018r. I UK 208/17, wyrok z dnia 17 października 2018r., II UK 302/17, wyrok z dnia 30 października 2018r., I UK 277/17 wyrok z dnia 17 października 2018r.”

„W tym zakresie Sąd odwołał się do stanowiska zawartego w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2010 r. (II UZP 1/10), w wyroku Sądu Najwyższego z 5 września 2018 r. (I UK 208/17) oraz w postanowienie Sądu Najwyższego z 20 listopada 2018 r. (III UK 32/18).”

„Podobnie w wyroku z dnia 5 września 2018 r., I UK 208/17 Sąd Najwyższy przypomniał, że zawarcie umowy o pracę lub uruchomienie pozarolniczej działalności z wygórowaną i nieznajdującą usprawiedliwienia deklaracją nadmiernie wysokiej podstawy wymiaru składek na …”

„W tym miejscu warto podkreślić, że SN w wyroku z 5 września 2018 r. w sprawie I UK 208/17 (L.) wskazał, że nie zasługują na jurysdykcyjną tolerancję intencjonalne zabiegi wnioskodawczyni zmierzające do uzyskania radykalnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z …”

„Jednocześnie Sąd Okręgowy w Kielcach podkreślił, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.09.2018r. w sprawie I UK 208/17, że manipulacyjne deklaracje i krótkookresowe opłacanie składek w maksymalnej wysokości przed okresami zamierzonego czy pewnego zamiaru skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego są …”

„W orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018r. w sprawie I UK 208/17 oraz z dnia 17 października 2018r. w sprawach II UK 301/17 i II UK 302/17 opowiedziano się za dopuszczalnością korygowania przez ZUS zawyżonych podstaw wymiary składek.”

„Sądowi znany jest również wyrok SN z 5 września 2018 r. w sprawie I UK 208/17 (L.), w którym wskazał, że nie zasługują na jurysdykcyjną tolerancję intencjonalne zabiegi wnioskodawczyni zmierzające do uzyskania radykalnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku …”

„… wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego) kosztem innych ubezpieczonych i wbrew zasadzie solidaryzmu (też wyroki Sądu Najwyższego z 5.09.2018 r., I UK 208/17 i z 21.09.2017 r., I UK 366/16, a także z 13.09.2016 r., I UK 455/15 i z 5.04.2016 r., I UK 196/15).”

„… (I UK 208/17), w którym Sąd ten wskazał, że wysokość należnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego powinna uwzględniać nie tylko zasadę ich solidarnej proporcjonalności do wysokości opłaconych składek, ale też zasadę niedyskryminacji innych ubezpieczonych, którzy opłacają składki na ogół bez widocznego celu skorzystania z zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.”

„Jednocześnie zaakcentował, że Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 września 2018 r. w sprawie o sygn. akt I UK 208/17 przyznał prawo organowi rentowemu do kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla zapobieżenia nabywania nienależnych lub zawyżonych …”

„Przywołane zostały mówiące o tym: wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 2018r., I UK 208/17; wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2018r., II UK 301/17; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 6 listopada 2019r., III AUa 115/19; wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z 26 czerwca 2019r., VU 78/19, a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 27 lutego 2019r., III AUa 835/18.”

„Aktualności i trafności tego stanowiska przeczą nowsze orzeczenia sądów jak np. wyrok Sądu Najwyższego z 05.09.2018r. sygn. I UK 208/17.”

„W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 roku (I UK 208/17, Lex nr 2541992), podkreślono, iż „organ ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla …”

„Tego typu działania pozostają prima facie w sprzeczności z zasadami równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (wyrok SN z dnia 5 września 2018 r., I UK 208/17, Lex nr 2541912).”

„W jednym z najnowszych orzeczeń w wyroku z dnia 5 września 2018 r. I UK 208/17 Sąd Najwyższy stanął na stanowisku iż w razie potencjalnego sądowego ustalenia podlegania spornemu tytułowi ubezpieczeń społecznych dopuszczalna jest w tym samym postępowaniu sądowa weryfikacja …”

„… ubezpieczeniom społecznym z zamiarem nabycia "w nieodległej bliskości" nienależnych lub co najmniej ewidentnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zob. wyrok SN z 5 września 2018 r. I UK 208/17, L., zob. też wyrok SN z 17.10.2018 r., II UK 301/17, L.).”

„To właśnie takiej sytuacji faktycznej dotyczy notabene przywołany przez pozwanego - w ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2018r., sygn. akt I UK 208/17 - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2017r. w sprawie P 9/15.”

„W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 roku, I UK 208/17.”

„Świadczenia z ubezpieczenia społecznego co do zasady powinny stanowić proporcjonalną rekompensatę za utracone dochody, a nie za intencjonalnie opłacone składki w maksymalnie dopuszczalnej wysokości z ewidentnym zamiarem osiągnięcia nienależnych (zawyżonych) świadczeń z ubezpieczenia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I UK 208/17, publ. Legalis).”

„… (sygn.. akt I UK 208/17) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla …”

„… że zostały one opłacone w ewidentnie zawyżonej wysokości z zamiarem oczywistego obejścia prawa w celu nabycia świadczeń w nienależnej wysokości (por. wyrok SN z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I UK 208/17).”

„Trafnie w okolicznościach faktycznych sprawy organ rentowy w odwołaniu do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 05 września 2018 r., sygn akt I UK 208/17 wskazuje, że wysokość należnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego powinny uwzględniać nie tylko zasadę ich solidarnej proporcjonalności do wysokości opłaconych składek, ale także zasadę …”