IV KK 370/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 lutego 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie M.Z.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art.
535 § 3 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w
Gliwicach z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt VI Ka 722/23 utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 25 maja 2023 r. sygn. akt II K
518/21,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego;
3. zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycielki posiłkowej A.F.
kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu
kosztów za sporządzenie i wniesienie przez jej pełnomocnika
odpowiedzi na kasację obrońcy.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt VI Ka
722/23, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego utrzymał
w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 25 maja 2023 r. sygn.
IV KK 370/24
2
akt II K 518/21, którym oskarżony M. Z. został uznany za winnego dwóch czynów
zabronionych, tj.:
1. przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 197 § 2 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na mocy art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i
w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37b k.k. i w zw. z art. 34 § 1 i
1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy
pozbawienia wolności i karę 1 (jednego) roku ograniczenia wolności
polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym (pkt
1 wyroku);
2. przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i za to na mocy art. 190 § 1 k.k. wymierzył
mu karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych, ustalając
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 15 (piętnaście) złotych (pkt 2
wyroku).
Ponadto sąd I instancji, na mocy art. 41a § 1 k.k., orzekł wobec oskarżonego
środki karne w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną A. F. (poprzednio
Z. ) w jakikolwiek sposób oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość bliższą niż
30 (trzydzieści) metrów na okres 3 (trzech) lat (pkt 3 wyroku).
Wyrok sądu II instancji zaskarżony został kasacją obrońcy skazanego, w
której podniesiono następujące zarzuty:
1. rażące naruszenie art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na
nienależytym rozważeniu i nieprawidłowym ustosunkowaniu się do
zarzutów odwoławczych, o których mowa w pkt. I. 1), 2) oraz II. apelacji
obrońcy
- przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażającej się
w selektywnym dopasowaniu dowodów na potwierdzenie przyjętej przez
sąd wersji zdarzeń opierającej się wyłącznie na rozbieżnych zeznaniach
pokrzywdzonej, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań
wiedzy i doświadczenia życiowego, bez prawidłowego (logicznego)
IV KK 370/24
3
uzasadnienia przyjętej wersji oraz z pominięciem przy ustaleniu podstawy
faktycznej wyroku wyjaśnień oskarżonego, zeznań słuchanych w sprawie
świadków, zeznań pokrzywdzonej złożonych w innych sprawach,
a w szczególności w sprawie rozwodowej prowadzonej przed Sądem
Okręgowym w G. pod sygnaturą XII C […]/20, przed Sądem Rejonowym
w T. w sprawie prowadzonej pod sygnaturą I Ns […]/20, a nadto
prawomocnego wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w G. z 23 maja
2022 r., XII C […]/20 potwierdzających istotne okoliczności, wskazujące
na niewinność oskarżonego;
2. rażące naruszenie art. 8 § 2 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 391 k.p.k.
w zw. z art. 458 k.p.k., art. 391 § 1 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. i art. 440
k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci
protokołów oraz transkrypcji protokołów sporządzonych za pomocą
urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk rozpraw zawierających
zeznania pokrzywdzonej oraz słuchanych w sprawie świadków
znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w
Gliwicach pod sygnaturą akt XII C 1652/20.
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu
w postępowaniu odwoławczym.
Odpowiedzi na kasację obrońcy wystosowali prokurator oraz pełnomocnik
oskarżycielki posiłkowej, w których to każdy z nich wniósł o oddalenie kasacji
obrońcy jako oczywiście bezzasadnej. Ponadto pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej wniósł także o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
kasacyjnym wedle norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzuty obrońcy skazanego okazały się oczywiście bezzasadnymi,
co skutkowało oddaleniem jej kasacji przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym
w przepisie art. 535 § 3 k.p.k. Oczywista bezzasadność ma bowiem miejsce, gdy
IV KK 370/24
4
już pobieżna analiza podniesionych w niej zarzutów wskazuje, że są one nietrafne i
nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci
wzruszenia zaskarżonego orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN)
z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II KK 184/21].
Ze względu na konstrukcję kasacji i treść zarzutów sformułowanych przez
skarżącą, Sąd Najwyższy przypomina i podkreśla, iż niewystarczające jest samo
stwierdzenie, że sąd odwoławczy nie rozpoznał określonego zarzutu, naruszając
art. 433 § 2 k.p.k. lub nie rozważył go należycie, czym dopuścił się obrazy art. 457
§ 3 k.p.k. Każdorazowo konieczne jest wykazanie, iż przy dokonywaniu kontroli
odwoławczej dane uchybienie w rzeczywistości zaistniało, opisanie, na czym ono
polegało, a przede wszystkim wskazanie, dlaczego stanowi tak rażące naruszenie,
że można jego skutki przyrównywać do uchybienia wagi bezwzględnej podstawy
odwoławczej. Niespełnienie tego wymogu i jedynie literalne przywołanie
w formułowanych zarzutach norm art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. sugerujące,
iż kasacja dotyczy błędów popełnionych przez sąd odwoławczy, podczas gdy
w istocie kwestionowane jest rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu sądu I instancji,
nie może zostać potraktowane jako skutecznie podniesiony zarzut kasacyjny.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której, w toku postępowania odwoławczego doszło do
tzw. efektu przeniesienia, czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu II instancji
uchybień popełnionych przez sąd meriti, w wyniku nierozpoznania lub
nienależytego rozpoznania środka odwoławczego. W kasacji winny wówczas
zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją zarzuty wskazujące na
wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego doszło do przeniknięcia
uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia sądu drugiej instancji
(postanowienie SN z 18 lipca 2024 r. sygn. akt V KK 119/24). Zadaniem sądu
kasacyjnego nie jest bowiem ponowne przeprowadzanie kontroli apelacyjnej czy
rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu pierwszej
instancji, do czego zmierza autor kasacji, w zawoalowany sposób polemizując z
poczynionymi przez sąd I instancji ustaleniami faktycznymi.
Analizując sformułowane przez skarżącą zarzuty i wyszczególnione w nich
rzekome uchybienia sądu odwoławczego, sprowadzające się w istocie do
IV KK 370/24
5
zaakceptowania ustaleń faktycznych sądu I instancji, dokonanych z
przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, zauważyć należy, iż treść
zarzutów kasacyjnych jest niemal dokładnym powtórzeniem zarzutów apelacyjnych,
które to zostały wnikliwie rozpoznane i szczegółowo rozważone w toku kontroli
instancyjnej, rezultatem czego była nie tylko aprobata sposobu procedowania sądu
a quo, ale ostatecznie także i jego prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego
(s. 7-8 formularza uzasadnienia).
Sąd odwoławczy rozpoznając zarzuty apelacyjne, przywołane w pkt 1
kasacji, odniósł się do wyszczególnionych w apelacji uchybień. Argumentacja sądu
II instancji, co do braku możliwości naruszenia wymienionych w pkt I ppkt 1
przepisów postępowania, w zakresie oceny zeznań A. Z. (obecnie F.; pkt I ppkt 1
apelacji), odpowiada zasadom prowadzenia kontroli odwoławczej. W swoich
rozważaniach sąd ad quem w szczególności w sposób wyczerpujący odniósł się do
argumentacji obrońcy zmierzającej do zdyskredytowania tej oceny, zwracając
uwagę na szereg okoliczności (m.in. na niepodważoną przez strony opinię sądowo-
psychologiczną), a nadto na to, iż w sprawie poza relacją pokrzywdzonej ujawniono
także inne dowody winy oskarżonego (s. 4-5 formularza uzasadnienia).
W odniesieniu do kwestii, o których mowa w pkt I pkt 2 apelacji,
tj. uznania za winnego oskarżonego bez dowodów uprawdopodabniających fakt
popełnienia przez niego zarzucanych mu przestępstw, nie uznając trafności
argumentacji obrońcy, sąd II instancji zauważył, iż kompleksowy, a przy tym
prawidłowo oceniony przez sąd meriti materiał dowodowy ujawniony w niniejszej
sprawie, nie stwarzał wątpliwości, które uzasadniałby zastosowanie art. 5 § 2 k.p.k.
i nie wymagał uzupełnienia. Konfrontując argumentację obrońcy z treścią
uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, sąd odwoławczy dokonał dogłębnej
analizy oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd I instancji oraz powziętych na
ich podstawie ustaleń faktycznych. W swoich rozważaniach sąd ad quem wykazał,
dlaczego wyjaśnienia M. Z. a nie mogły stanowić jakościowej i wiarygodnej
przeciwwagi względem dowodu z zeznań pokrzywdzonej (s. 5-6 formularza
uzasadnienia).
IV KK 370/24
6
Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie sposób także uznać, iż sąd
odwoławczy nienależycie bądź nieprawidłowo odniósł się do zarzutu
nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy
Sądu Okręgowego w G. o sygn. akt XII C […]/20. Sąd II instancji, aprobując
decyzję procesową sądu meriti w zakresie oddalenia wniosku dowodowego dot.
tych dokumentów, trafnie zwrócił uwagę na okoliczność, iż apelujący, z wyjątkiem
zeznań pokrzywdzonej, nawet nie próbował podważać wiarygodności materiału
dowodowego, który został przez Sąd oceniony jako wyczerpujący, w świetle czego
kompleksowe ustalenie faktów w niniejszej sprawie, nie było uzależnione od
dostępu do akt sprawy rozwodowej w celu uzyskania protokołów przesłuchania
pokrzywdzonej (przesłuchiwanej aż 8-krotnie) czy świadków (s. 6 formularza
uzasadnienia).
W sprawach z oskarżenia publicznego zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k.,
w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez
oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie
odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek odwoławczy.
Na mocy art. 637a k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio
przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi
inaczej. Stąd też przywołany wyżej przepis art. 636 § 1 k.p.k. znajduje
zastosowanie
w niniejszej sprawie. Do kosztów procesu, w myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., należą
zaś uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego
obrońcy lub pełnomocnika. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż do uzasadnionych
wydatków stron należą koszty zastępstwa adwokackiego powstałe w związku ze
sporządzeniem odpowiedzi na kasację. Skoro kasacja obrońcy skazanego M. Z. a
została oddalona i obciążono go kosztami postępowania kasacyjnego, to oczywiste
jest, iż oskarżycielowi posiłkowemu przysługuje zwrot kosztów zastępstwa
prawnego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację. Wniosek
pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego odnoszący się do tej materii jest zatem
zasadny.
IV KK 370/24
7
Wobec powyższego, respektując brzmienie § 20 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U.2023.1964 tekst jednolity ze
zm.) w sprawie opłat za czynności adwokackie, który nakazuje ustalać wysokość
stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu, przyjmując za
podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, Sąd Najwyższy
uznał, iż właściwe zastosowanie znajdzie tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 ww.
rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane dla czynności m.in.
sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji (zob. postanowienie SN
z 16 lutego 2023 r. sygn. akt II KK 472/22 i cyt. tam orzecznictwo). W tym stanie
rzeczy należało zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę
720 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za sporządzenie i wniesienie
odpowiedzi na kasację.
Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono o oddaleniu kasacji
obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej, rozstrzygając o kosztach w myśl
art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
