V KS 57/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 stycznia 2026 r.
SSN Michał Laskowski
w sprawie M. B.
oskarżonego o popełnienie czynów z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zb. z
art. 272 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i z art. 107 § 1 k.k.s.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535e § 1
k.p.k.),
w dniu 29 stycznia 2026 r. skargi obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt V Ka 538/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VI K 645/22
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. obciążyć M. B. kosztami postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z 11 czerwca 2025 r., uchylił i przekazał do
ponownego rozpoznania zaskarżony apelacją oskarżyciela publicznego
(kwestionował uniewinnienie) wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w
Łodzi z 28 listopada 2023 r., w części, w której M. B. został uniewinniony od zarzutu
popełnienia w ramach czynu ciągłego przestępstwa podżegania do popełnienia
występku wyłudzenia podstępem poświadczenia nieprawdy i użycia dokumentu
V KS 57/25
2
poświadczającego nieprawdę tj. o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w
zb. z art. 272 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a
§ 1 k.p.k. Zarzucił w niej naruszenie przepisów postępowania karnego, tj. art. 437 §
2 k.p.k. przez jego błędne zastosowanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W myśl art. 437 § 2 k.p.k. wyrok kasatoryjny przed sądem odwoławczym
może zapaść wyłącznie w ściśle określonych wypadkach: a) zaistnienia uchybień z
art. 439 § 1 k.p.k.; b) wystąpienia przeszkody w postaci reguły ne peius z art. 454 §
1 k.p.k.; c) konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości (art. 437 §
2 zd. drugie k.p.k.).
Obrońca przedstawił stanowisko, że wyrok kasatoryjny, który zapadł przed
Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie M. B. , nie może się ostać. W jego ocenie
powołanie przez Sąd reguły ne peius miało być niczym nieuzasadnione.
Aby zbadać zasadność kierunku procedowania Sądu Okręgowego w Łodzi
za punkt wyjścia należało przyjąć, że uchylając zaskarżone apelacjami orzeczenie
pierwszoinstancyjne, Sąd powołał art. 454 § 1 k.p.k. i zaznaczył, że reguła zawarta
w tym przepisie blokuje go przed zmianą rozstrzygnięcia uniewinniającego, co do
którego istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że jest niesłuszne. Wskazanie
powyższej podstawy prawnej mogłoby się okazać niewystarczające, gdyby z
zaskarżonego uzasadnienia nie wynikało wprost, że dysponując kompletnym
materiałem dowodowym, Sąd ten odmiennie od Sądu meriti ocenił wnioski płynące
z ustaleń faktycznych poczynionych na etapie procedowania pierwszoinstacyjnego i
w ich obliczu dostrzegł rysującą się perspektywę wydania wyroku skazującego.
Tymczasem Sąd ad quem przedstawił pogląd o zasadności jednego z apelacyjnych
zarzutów z art. 7 k.p.k. i kategorycznie uznał, że choć faktycznie nie ma
bezpośredniego dowodu wskazującego na fakt nakłaniania do tego aby inna osoba
popełniła przestępstwo, to jednak ocena stanu rzeczy wsparta o zasady logiki i
doświadczenie życiowe nie uzasadniała odrzucenia tezy o przestępczym działaniu
oskarżonego. Kontrola instancyjna doprowadziła Sąd odwoławczy do wniosku, że
nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu pierwszej instancji wynikały z niedocenienia
wagi faktów znanych Sądowi meriti i szeroko opisanych w uzasadnieniu Sądu
V KS 57/25
3
odwoławczego, co ostatecznie doprowadziło do wydania wyroku uniewinniającego
w drodze dowolnej oceny dowodów.
Sąd Okręgowy przedstawił stanowisko, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy
Sąd Rejonowy dokona oceny sprawy przez pryzmat art. 7 k.p.k. uwzględniając
dostępne dowody w sprawie wraz z ich wzajemnym powiązaniem oraz wskazał
podstawę prawną z art. 454 § 1 k.p.k., takiego procedowania (k. 14 i 15).
Wchodząca w grę reguła ne peius obligowała zatem Sąd odwoławczy do uchylenia
wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części
postanowienia (art. 539e § 2 k.p.k.). O kosztach postępowania skargowego
orzeczono po myśli art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
