Artykuł 273 Kodeksu karnego stanowi, że kto używa dokumentu wskazanego w artykułach 271 lub 272, podlega określonym sankcjom karnym. Dokumenty te, o których mowa w poprzednich artykułach, dotyczą dokumentów poświadczających nieprawdę lub dokumentów urzędowych i takich, które mogą wpływać na obroty prawne. Przepis przewiduje trzy możliwe kary: grzywnę, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do dwóch lat. Jest to więc sankcja za czyn polegający na posłużeniu się sfałszowanym lub w inny sposób bezprawnym dokumentem, nawet jeśli czynność ta nie spowodowała dalszych skutków prawnych, a jedynie samo posłużenie się takim dokumentem jest czynem zabronionym. Przepis ten ma charakter prewencyjny i represyjny wobec fałszerstwa oraz wykorzystywania nieprawdziwych dokumentów.
Przepis znajdzie zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba świadomie korzysta z dokumentu objętego zakresem art. 271 i 272 KK, czyli dokumentu poświadczającego nieprawdę bądź dokumentu urzędowego których autentyczność została naruszona lub został on użyty wbrew prawu. Przesłanką stosowania artykułu jest fakt, że osoba używa takiego dokumentu, co oznacza, że stosuje go np. w kontaktach z innymi osobami, organami państwowymi lub w celu osiągnięcia nieuczciwego rezultatu. Przepis jest więc odpowiedni w sytuacjach, gdy ktoś świadomie wprowadza do obrotu dokumenty sfałszowane lub cudze, wiedząc o ich wadliwym charakterze.
Przykładowo, przedsiębiorca starający się uzyskać kredyt bankowy używa podrobionych zaświadczeń o zatrudnieniu i dochodach, które zostały stworzone wbrew prawdzie. Użycie tych dokumentów w celu przekonania instytucji finansowej do udzielenia kredytu podlega odpowiedzialności na mocy art. 273 KK. Pomimo że bank mógł nie wypłacić kredytu lub później ujawnił fałszerstwo, sama czynność użycia dokumentu określonego w art. 271 lub 272 KK jest wystarczająca do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej.
Często spotykane błędy przy stosowaniu tego przepisu dotyczą braku rozróżnienia między posługiwaniem się dokumentem a samym jego fałszowaniem lub przyjmowaniem do wiadomości dokumentów prawdziwych. Art. 273 KK nie odnosi się do wytworzenia fałszywego dokumentu, ale do jego używania. Nierzadko również mylone jest pojęcie „dokumentu określonego w art. 271 lub 272” – przepis dotyczy bardzo konkretnych dokumentów poświadczających nieprawdę lub urzędowych. Wielu interesantów nie zdaje sobie sprawy, że nawet samo użycie takiego dokumentu może pociągać odpowiedzialność karną, niezależnie od skutków zewnętrznych. Warto też podkreślić, że zakres kar może być dobrany adekwatnie do okoliczności czynu i winy sprawcy.
W sprawach indywidualnych zawsze wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże zinterpretować przepisy oraz ocenić konkretne okoliczności zdarzenia pod kątem prawa karnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.