Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Kto wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Legnicy uznał, że art. 271 § 1 k.k. obejmuje wyłącznie poświadczenie nieprawdy w dokumencie już wystawionym. Nie dotyczy to dokumentów, które są jedynie zawierane, jak umowa cywilnoprawna. To ważny precedens dla spraw o fałszerstwa dokumentów i granice odpowiedzialności z art. 271 k.k.
Fragment uzasadnienia
… wyłudzając tablice rejestracyjne, dowód rejestracyjny i kartę pojazdu na tenże pojazd, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zb. z art. 272 kk w zw. z art. 11 § 2 kk ; ponadto E. P. oskarżona została o to, że: II. w miejscu i czasie bliżej nie ustalonym do 14 listopada 2011 r. w S. woj. (...) ukryła dokumenty m.in. w postaci belgijskiego dowodu rejestracyjnego samochodu P. (...) nr rej. (...) którym nie…
Fragment uzasadnienia
… ustala, iż oskarżeni: K. J. , A. K. (2) , K. M. , B. N. (1) , M. N. (2) , T. P. i T. T. (1) przypisane im czyny zakwalifikowane z art. 272 kk popełnili w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; 2. na podstawie art. 45§1 kk w zakresie przypisanych czynów zakwalifikowanych z art. 272 kk na podstawie art. 45 §1 kk orzeka przepadek równowartości uzyskanych korzyści wobec: - G. B. w kwocie 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, - A.…
Fragment uzasadnienia
… Oskarżony D. J. był wielokrotnie karany, w tym za czyny z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , z art. 272 k.k. , z art. 284 § 2 k.k. , z art. 281 k.k. , z art. 178 a § 1 k.k. , z art. 190 § 1 k.k. i z art. 244 k.k. Orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 286/11 karę 1 roku pozbawienia wolności za czyn z art.…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 272: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 272 Kodeksu karnego penalizuje zachowanie polegające na wyłudzaniu poświadczenia nieprawdy. Oznacza to, że osoba, która poprzez wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu uzyskuje fałszywe potwierdzenie faktu, popełnia przestępstwo. Podstępne wprowadzenie w błąd odnosi się do takich działań, które mają na celu zmanipulowanie osoby wystawiającej dokument, aby ta potwierdziła nieprawdę. Przepis przypisuje takiemu działaniu karę pozbawienia wolności do lat 3, co podkreśla wagę ochrony prawdziwości dokumentów jako istotnego elementu obrotu prawnego i administracyjnego.
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy osoba świadomie i celowo wprowadza w błąd funkcjonariusza publicznego lub inną osobę posiadającą uprawnienia do wystawienia dokumentu. Ważne jest, by błąd ten był podstępny, czyli wywołany przez działanie skierowane na zmanipulowanie świadomości tej osoby. Zatem nie wystarczy zwykłe podanie nieprawdziwych informacji, ale musi być zastosowany podstęp, by uzyskać nieprawdziwe poświadczenie. Osoby uprawnione do wystawiania dokumentów mogą to być m.in. urzędnicy czy inne osoby publiczne, ale także inni, którym prawo powierza takie uprawnienia.
Przykładem zastosowania artykułu 272 KK może być sytuacja, gdy ktoś składa fałszywe zaświadczenie lekarskie, przekonując lekarza do podpisania dokumentu za pomocą kłamstw lub zatajania prawdy o swoim stanie zdrowia. Lekarz, dezorientowany podstępnym działaniem pacjenta, wystawia zaświadczenie potwierdzające nieprawdę. Osoba ta w ten sposób wyłudza poświadczenie nieprawdy, co jest zabronione i zagrożone karą zgodnie z tym przepisem. Podobnie jest, gdy ktoś posługuje się sfałszowanymi dokumentami potwierdzonymi przez urzędnika, który został wprowadzony w błąd.
Częstym błędem w stosowaniu artykułu 272 KK jest mylenie go z sytuacją zwykłego fałszowania dokumentów lub podania nieprawdy bez podstępu. Ważne jest podkreślenie, że przepis wymaga istnienia podstępnego wprowadzenia w błąd, czyli działania celowego i świadomego na szkodę organu lub osoby wystawiającej dokument. Innym nieporozumieniem jest przypisywanie odpowiedzialności wyłącznie za samo podanie nieprawdy, bez elementu wyłudzenia poświadczenia. Przy stosowaniu tego przepisu niezbędne jest precyzyjne wykazanie tych przesłanek. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić pełne okoliczności i właściwą kwalifikację prawną czynu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Poświadczenie nieprawdy to potwierdzenie fałszywych informacji przez osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu.
Funkcjonariuszem publicznym jest osoba wykonująca zadania publiczne, np. urzędnik, policjant lub inna uprawniona do wystawiania dokumentów.
Sprawca musi podstępnie wprowadzić w błąd osobę wystawiającą dokument, czyli działać celowo i świadomie.
Przepis przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3.
Nie, musi to być podstępne wprowadzenie w błąd i wyłudzenie poświadczenia nieprawdy, a nie tylko zwykłe podanie fałszywej informacji.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 272