Wyrok TK z 14 lipca 2021 r., P 7/20 - jak powołują go inne sądy

„Gdy zaś chodzi o prymat prawa europejskiego, to w przypadku konfliktu w tym zakresie między prawem polskim a ponadnarodowym to dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„… z dnia 6 października 2022 r., skarga nr 35599/20, Juszczyszyn przeciwko Polsce (pkt 206-209), a odpowiednio odnosi się także do oceny skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49), z dnia 7 października 2021 r., K 3/21 (OTK-A 2022, poz. 65), z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21 (OTK-A 2022, poz. 9) i z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21 (OTK-A 2022, poz. 24).”

„… w wyroku ETPC z 6 października 2022 r., skarga nr 35599/20, Juszczyszyn przeciwko Polsce (pkt 206-209), i odpowiednio odnosi się także do oceny skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49); z 7 października 2021 r., K 3/21 (OTK-A 2022, poz. 65); z 24 listopada 2021 r., K 6/21 (OTK-A 2022, poz. 9); i z 10 marca 2022 r., K 7/21.”

„W tym zakresie decyduje zatem ustawa i polskie prawo (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„Sąd Najwyższy uznał, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 7/20 (postanowienie z dnia 15 czerwca 2021 r., OTK-A 2021, poz. 30) uznał ten wyrok za nieistniejący (sententia non existens), podkreślił jednak, że wydając powołane orzeczenie, organ ten działał bez żadnego …”

„… przypadków podkreślając adekwatność stanowiska zapoczątkowanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r. w sprawie K 18/04, ostatnio potwierdzonego w wyroku TK z 14 lipca 2021 r. (sygn. akt P 7/20).”

„W tym zakresie polska Konstytucja gwarantuje wyższy poziom ochrony prawnej niż przewidziany w art. 6 ust. 1 EKPC czy art. 47 akapit pierwszy Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zob. wyroki TK: z 11 grudnia 2023 r., Kp 1/23; z 14 lipca 2021 r., P 7/20, OTK poz. 49/A/2021; z 7 października 2021 r., K 3/21, OTK ZU poz. 65/A/2022; z 24 listopada 2021 r., K 6/21, OTK ZU poz. 9/A/2022).”

„W przypadku konfliktu w tym zakresie między prawem polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz) dla sądu polskiego pierwszeństwo ma orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 14 lipca 2021 r., P 7/20; z 7 października 2021 r., K 3/21; z 24 listopada 2021 r., K 6/21; z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„… tezach (podpunktach) od szóstej do dwudziestej czwartej uzasadnienia wniosku obrońca powołując się na pismo procesowe Rzecznika Praw Obywatelskich złożone do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 7/20 przedstawił sylwetkę sędziego Małgorzaty Bednarek (tezy od szóstej do siódmej), poglądy prawne dotyczące przestrzegania zasad państwa prawa i rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd, …”

„Sam więc ustawodawca, mimo orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego – w tym z 14 lipca 2021 r., P 7/20 i 7 października 2021 r., K 3/21 - dostrzegł konieczność dostosowania porządku prawnego dotyczącego prawa do sądu do standardów wynikających z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.”

„… trybunałów w zakresie oceny prawidłowości procedury nominacyjnej sędziów polskich potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 14 lipca 2021 r., P 7/20, OTK ZU poz. 49/A/2021; z 7 października 2021 r., K 3/21, OTK ZU poz. 65/A/2022).”

„To Polski Parlament jest adresatem tychże orzeczeń (por. wyroki Trybunał Konstytucyjnego: z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt P 7/20 oraz z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt K 3/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt II ZO 87/22).”

„Niezawisłość sędziowska jest zatem zawsze oceniana na gruncie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem (wyroki TK: z 11 grudnia 2023 r., Kp 1/23, OTK ZU A/2023, poz. 25; z 14 lipca 2021 r., P 7/20; z 7 października 2021 r., K 3/21; z 24 listopada 2021 r., K 6/21).”

„… trybunałów w zakresie oceny prawidłowości procedury nominacyjnej sędziów polskich potwierdza również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 14 lipca 2021 r., P 7/20, OTK ZU poz. 49/A/2021; z 7 października 2021 r., K 3/21, OTK ZU poz. 65/A/2022).”

„U. z 2018 r., poz. 849, już po utracie mocy obowiązującej przez akty, których przepisy wyroki kwestionowały), zaś Trybunał Konstytucyjny w postanowieniach z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt P 7/20, OTK A 2021, poz. 30, i z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt K 3/21, uznał za sententia non existens wyrok ETPCz z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor w Polsce sp. z o.o. przeciwko Polsce, …”

„Polskiej o uchylenie postanowienia z dnia 14 lipca 2021 r., wskazujący, że po wydaniu tego postanowienia doszło do zmiany okoliczności wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. (P 7/20, OTK-A 2021, poz. 49), został oddalony postanowieniem Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C-204/21 R (co do obowiązku pominięcia art. 29 § 2 i 3 u.SN; por. też …”

„… dnia 6 października 2022 r., skarga nr 35599/20, Juszczyszyn przeciwko Polsce (pkt 206-209), a odpowiednio odnosi się także do oceny skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49), z dnia 7 października 2021 r., K 3/21 (OTK-A 2022, poz. 65), z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21 (OTK-A 2022, poz. 9) i z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21 (OTK-A 2022, poz. 24).”

„Sam więc ustawodawca, dostrzegł konieczność dostosowania porządku prawnego dotyczącego prawa do sądu do standardów wynikających z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mimo orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego m.in. z 14 lipca 2021 r., P 7/20 i z 7 października 2021 r., K 3/21.”

„Niezgodność z art. 90 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 Konstytucji wynika z orzekania przez TSUE w obszarze ustroju i właściwości władz sądowniczych, a więc w dziedzinach, których Rzeczpospolita Polska nie przekazała UE i przekazać nie może (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20).”

„Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 7/20 (postanowienie z dnia 15 czerwca 2021 r., OTK-A 2021, poz. 30) uznał ten wyrok za nieistniejący (sententia non existens), podkreślić jednak należy, że wydając powołane orzeczenie organ ten działał bez …”

„Sąd Najwyższy miał przy tym na uwadze dotychczasowe stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 lipca 2021 r., sygn. akt P 7/20 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r., sygn. akt K 3/21.”

„Ujawnił się konflikt między orzeczeniami Sądów europejskich i polskiego Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdzał, że orzeczenia wykraczają poza zakres kompetencji przekazanych przez Rzeczpospolitą Polską, jako że w sprawach nie przekazanych orzeczenie Sądu europejskiego nie ma pierwszeństwa (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20.”

„… 2018.5), m.in. treść jej art. 29 § 2 i 3 oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach U 2/20 i P 7/20, ponieważ uchwała z dnia 23 stycznia 2020 r. dalej obowiązuje.”

„W omawianej linii orzeczniczej Sąd Najwyższy dodatkowo wyjaśnił, że wiążącego charakteru nie mają także wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49);”

„… polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz), to dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„… opisanego wyżej postanowienia z dnia 14 lipca 2021 r., wskazujący, że po wydaniu tego postanowienia doszło do zmiany okoliczności wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. (P 7/20, OTK-A 2021, poz. 49), został oddalony postanowieniem Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C ‑ 204/21 R (co do obowiązku pominięcia art. 29 § 2 i 3 u.S.N, zob.”

„Gdy zaś chodzi o prymat prawa europejskiego, to w przypadku konfliktu w tym zakresie między prawem polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz), to dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„Wiążącego charakteru nie mają także wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49); z dnia 7 października 2021 r., K 3/21 (OTK-A 2022, poz. 65;”

„… o uchylenie postanowienia z dnia 14 lipca 2021 r., wskazujący, że po wydaniu tego postanowienia doszło do zmiany okoliczności wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. (P 7/20, OTK-A 2021, poz. 49), został oddalony postanowieniem Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C ‑ 204/21 R (co do obowiązku pominięcia art. 29 § 2 i 3 u.SN;”

„Przyznając, że orzekała w Izbie Dyscyplinarnej w sprawach wskazanych we wniosku (i okoliczności tych spraw opisując), podkreśliła jednocześnie, iż orzekała w sprawie, która została poprzedzona zadaniem pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, a ten orzekł w sprawie P 7/20 w dniu 14 lipca 2021 r. co do środków tymczasowych nakładanych przez TSUE.”

„Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 30) uznał powołany wyżej wyrok ETPCz za nieistniejący, jednak organ ten działał w tym wypadku bez żadnego trybu formalnoprawnego, w którym mógłby stwierdzić taki stan normatywny, a nadto …”

„… polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz) dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21).”

„Uwzględniając powyższe, w przedmiotowej sprawie konieczne zatem było pominięcie przez Sąd Najwyższy tych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (np. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., P 7/20), które w sposób jednoznaczny kwestionują zasadę pierwszeństwa prawa europejskiego oraz jego bezpośredniego stosowania.”

„Uwzględniając powyższe, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy konieczne było pominięcie przez Sąd Najwyższy tych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (np. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021/49), które w sposób jednoznaczny kwestionują zasadę pierwszeństwa prawa europejskiego oraz jego bezpośredniego stosowania.”

„… o uchylenie postanowienia z dnia 14 lipca 2021 r., wskazujący, że po wydaniu tego postanowienia doszło do zmiany okoliczności wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. (P 7/20, OTK-A 2021, poz. 49), został oddalony postanowieniem Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C ‑ 204/21 R (co do obowiązku pominięcia art. 29 § 2 i 3 u.S.N. por.”

„Nie można tracić z pola widzenia faktu, iż nakaz uwzględnienia skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, wynika również wprost z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą.”

„Natomiast w postanowieniu Sądu Najwyższego z 16 września 2021 r., I KZ 29/21, podkreślono, że w yrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/20 z 15 lipca 2021 r. jest dotknięty taką samą wadą jak wyrok w sprawie U 2/20, a zatem m.in. z tego powodu nie wywołuje skutku z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.”

„… z 7 października 2021 r., K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym - z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK-A 2021, poz. 49).”

„Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy konieczne zatem było pominięcie przez Sąd Najwyższy tych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (np. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., P 7/20), które w sposób jednoznaczny kwestionują zasadę pierwszeństwa prawa europejskiego oraz jego bezpośredniego stosowania.”

„Przywołując z kolei wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r., P 7/20 wywiódł, że nałożone przez TSUE środki tymczasowe nie podlegają wykonaniu, zaś w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2021 r., K 3/21, stwierdził, iż organy Unii Europejskiej nie mają kompetencji do określania wymogów dotyczących statusu sądów i sędziów w Polsce.”

„… z 7 października 2021 r., K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK ZU nr A/2021, poz. 49).”

„… 2021 r., K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK ZU nr A/2021, poz. 49).”

„… z 7 października 2021 r., K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym - z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 (OTK ZU nr A/2021, poz. 49).”

„… z 7 października 2021 r., K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20 OTK ZU nr A/2021, poz. 49).”