Wyrok TK z 6 marca 2019 r., P 20/16 - jak powołują go inne sądy

„Podkreślił, że ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy z o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych miała na celu unormowanie sytuacji kobiet z rocznika 1953 r., które po wyroku II USKP 65/26 3 Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (P 20/16) uzyskały prawo do przeliczenia emerytury powszechnej bez pomniejszania jej o pobraną emeryturę wcześniejszą.”

„… 19 czerwca 2015 r. Odwołująca się w postępowaniu podnosiła, że przyjęta w zaskarżonej decyzji metoda obliczeń narusza jej prawa ponieważ nie uwzględnia wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., P 20/16 oraz z 15 listopada 2023 r., P 7/22 dotyczących zasad waloryzacji kapitału początkowego i składek, zwłaszcza dla osób z rocznika 1953.”

„… przez Sąd drugiej instancji, że zastosowanie wykładni pro konstytucyjnej było w niniejszej sprawie niedopuszczalne w efekcie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019 roku, sygn. akt P 20/16 podczas gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył ustalania prawa do emerytury w wieku powszechnym dla jednego rocznika kobiet; - błędnym przyjęciu przez Sąd drugiej instancji, że ubezpieczona nie …”

„Kluczowe dla sprawy jest wyjaśnienie, czy wobec skarżącej prawidłowo zastosowano przepisy znowelizowane w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 11), to jest art. 194j ustawy o emeryturach i rentach z FUS.”

„W niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczyła możliwości ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy przysługującej mu w powszechnym wieku emerytalnym, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt P 20/16, który stanowi, że „art.”

„W odwołaniu ubezpieczona kwestionowała zastosowane przez organ rentowy zasady obliczenia emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (Dz.U. z 2019 r., poz. 539), zgodnie z którym art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych w 1953 r., które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na …”

„Sąd podkreślił, że ani zawieszenie wypłaty emerytury, ani też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., P 20/16, nie mogły powodować ponownego obliczenia podstawy wysokości świadczenia na dzień 12 stycznia 2021 r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a w zasadzie wydana z uwzględnieniem jego treści ustawa zmieniająca, …”

„Ubezpieczona w dniu 15 lipca 2019 r. wystąpiła do organu rentowego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (Dz.”

„… 2013 r. uzyskała prawo do emerytury przewidzianej w art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie o sygn. akt P 20/16 oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 504) realizującej orzeczenie …”

„… i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - realizującej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019 r. (P 20/16) stwierdzającego niezgodność …”

„Sąd Okręgowy podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20 stanowi kontynuację linii orzeczniczej wyrażonej już wcześniej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt P 20/16, który dotyczył kobiet uroszonych w roku 1953.”

„… 6 czerwca 2012 r., a obowiązuje poczynając od dnia 1 stycznia 2013 r. Zgodność z Konstytucją tego przepisu była już badana przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16) stwierdził, że „ art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy …”

„… czerwca 2012 r., a obowiązuje poczynając od dnia 1 stycznia 2013 r. Zgodność z Konstytucją tego przepisu była już badana przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16) stwierdził, że „ art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim …”

„Sąd Okręgowy, dokonując oceny zasadności stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w sprawie, uwzględnił dyrektywę interpretacyjną wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, skonkretyzowaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r., w sprawie P 20/16.”

„Ugruntowane jest stanowisko judykatury, że jakkolwiek wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. P 20/16, odnosi się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w 1953 r., to wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w …”

„W wyroku z 6 maja 2021r., w sprawie III USKP 52/21, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że mimo iż wywody prawne Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 6 marca 2019r., w sprawie P 20/16, koncentrowały się na sytuacji kobiet urodzonych w 1953r., to wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku zapatrywania prawne co do standardu konstytucyjnego, z którego wynikała sprzeczność z art. 25 ust. 1 b …”

„Ugruntowane jest stanowisko judykatury, że jakkolwiek wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, odnosi się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w 1953 r., to wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w …”

„… ustaw i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Powyższe uregulowanie nie miało jednak zastosowania do wszystkich emerytów, bowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16 uznał, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy …”

„W istocie tak też wskazał sam TK w uzasadnieniu cyt. orzeczenia w jego części 5 „Skutki wyroku", wskazując na potrzebę wprowadzenia ujednoliconych przepisów pozwalających na dochodzenie praw do zasadzie analogicznej do osób objętych wyrokiem TK o sygn. P 20/16.”

„Nadto, analogiczny wyrok Trybunał Konstytucyjny wydał 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16) - choć wtedy to orzeczenie dotyczyło kobiet z 1953 r.- ale kwestionował konstytucyjność tego samego przepisu.”

„W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że mimo iż wywody prawne Trybunału Konstytucyjnego koncentrowały się na sytuacji kobiet urodzonych w 1953 r., to wyrażone w uzasadnieniu wyroku P 20/16 zapatrywania prawne co do standardu konstytucyjnego, z którego wynikała sprzeczność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS z art. 2 Konstytucji i wyrażoną w tym przepisie zasadą zaufania …”

„… również wówczas, gdy w przeszłości Trybunał Konstytucyjny orzekał już o normie analogicznej do normy, która ma być zastosowana w danej sprawie (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16), albo w przypadku powtórzenia niekonstytucyjnej normy przez ustawodawcę.”

„… (sygn. akt P 20/16), zgodnie z którym art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych w 1953r., które przed dniem 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.”

„Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 marca 2019 r. (sygn. P 20/16, OTK ZU A/2019, poz. 11) dotyczącym tzw. wcześniejszych emerytur kobiet urodzonych w (...) r., prawodawca został wyposażony w fachowy aparat i niezbędne narzędzia służące prawidłowości i realności planowania finansowego w odpowiednio długiej perspektywie czasu.”

„… i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezastosowaniu wykładni prokonstytucyjnej w związku z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., P 20/16 oraz z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 i niewyłączenie stosowania tego przepisu przy ustalaniu wysokości emerytury odwołującej się po osiągnięciu powszechnego wieku …”

„W wyrokach z 6 maja 2021 r., sygn. III USKP 52/21, 18 stycznia 2022 r., sygn. III USKP 98/21, Sąd Najwyższy orzekł, że jakkolwiek wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, odnosi się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w (...) r., to wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w …”

„Co prawda, orzeczenie to odnosi się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 20/16, jednak jego rozważania dotyczą wprost zagadnień kluczowych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.”

„… na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r., ale wniosek o emeryturę powszechną złożyły dopiero po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. sygn. P 20/16, to jest nie wcześniej niż w dniu 21 marca 2019 r., a w szczególności jak ustalana jest podstawa obliczenia tej emerytury i na jaki dzień ustalana jest średnia dalsza długość trwania życia ubezpieczonej …”

„We wskazanych wyrokach SN zwracał uwagę na potrzebę zachowania wobec innych grup ubezpieczonych (wskazując w szczególności mężczyzn urodzonych w latach (...)), wynikających z rozważań TK w sprawie P 20/16 standardów konstytucyjnych w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwanie osób pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad …”

„… (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 6 marca 2019 r. P 20/16 op.cit; z 14 czerwca 2000 r. P 3/00, OTK 2000/5/138; wyroki Sądu Najwyższego: z 8 stycznia 2025 r., III USKP 121/23, LEX nr 3814736; z 14 sierpnia 2024 r., III USKP 113/23 LEX nr 374652; z 18 stycznia 2022 …”

„… nie został opublikowany i niezależnie od składu orzekającego, rozumowanie przeprowadzone w uzasadnieniu tego wyroku, jak też w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16 pozwala na przeprowadzenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS i zakresu stosowania art. 25 ust. 1b w stosunku do osób, które skorzystały z wcześniejszej emerytury …”

„… nie został opublikowany i niezależnie od składu orzekającego, argumentacja przeprowadzona w uzasadnieniu tego wyroku, jak też w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16, pozwala na przeprowadzenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS i zakresu stosowania art. 25 ust. 1b w stosunku do osób, które skorzystały z wcześniejszej emerytury …”

„… (P 20/16) udzielona została ochrona kobietom urodzonym w 1953r. w oparciu o zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.”

„… 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16 (OTK-A 2019/11), którym …”

„Jednocześnie, Trybunał odwołał się do wcześniejszego wyroku TK z 6 marca 2019 r. (P 20/16, OTK ZU A/2019, poz. 11), w którym została przeprowadzona bardzo dokładna analiza instytucji wcześniejszej emerytury.”

„Sąd Okręgowy, dokonując oceny zasadności stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w sprawie, uwzględnił dyrektywę interpretacyjną wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, skonkretyzowaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r., w sprawie P 20/16, oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 28 listopada 2019r., w sprawie III UZP 5/19.”

„U. z 2020 r., poz. 1222 – dalej jako „ustawa nowelizująca”), będącej normatywną odpowiedzią na ocenę stanu prawnego oraz zalecenia Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. (P 20/16, LEX nr 2627587), który stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 …”

„Należy przypomnieć, że w wyroku z 6 maja 2021r., w sprawie III USKP 52/21, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że mimo iż wywody prawne Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 6 marca 2019r., w sprawie P 20/16, koncentrowały się na sytuacji kobiet urodzonych w 1953r., to wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku zapatrywania prawne co do standardu konstytucyjnego, z którego wynikała sprzeczność z art. 25 ust. 1 b …”

„… (P 20/16, OTK-A 2019, nr 11), w którym wyraźnie wskazano, że art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.”

„Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK ZU A/2019/11) dotyczącym tzw. wcześniejszych emerytur kobiet urodzonych w 1953 r., prawodawca został wyposażony w fachowy aparat i niezbędne narzędzia służące prawidłowości i realności planowania finansowego w odpowiednio długiej perspektywie czasu.”

„Na uzasadnienie ubezpieczona przytoczyła wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r., w sprawie P 20/16 oraz z 4 czerwca 2024r., w sprawie SK 140/24.”

„B. wniósł o jej zmianę i obliczenie emerytury w wieku powszechnym, mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, czyli bez zastosowania regulacji zawartej w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.”

„Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu pierwszej instancji, wnioski analogiczne do przedstawionych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie P 20/16 należało poczynić również wobec osób, które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 ustawy - Karta Nauczyciela, a którym następnie organ rentowy pomniejszył emeryturę uzyskaną w …”

„… (sygn. P 20/16, OTK ZU A/2019, poz. 11) dotyczącym tzw. wcześniejszych emerytur kobiet urodzonych w 1953 r., prawodawca został wyposażony w fachowy aparat i niezbędne narzędzia służące prawidłowości i realności planowania finansowego w odpowiednio długiej perspektywie czasu.”