I USK 498/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
Dnia 4 marca 2025 r.
w sprawie z odwołania W. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Krakowie
o przywrócenie terminu i o wznowienie postępowania,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 4 marca 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt III AUa 2400/20,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Krakowie kwotę 240 (dwieście
czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanej orzeczenia do dnia
zapłaty.
[SOP]
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r.
zdecydował podjąć zawieszone postępowanie, uchylić zaskarżony wyrok Sądu
Okręgowego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2020 r. i umorzyć w tym zakresie
postępowanie.
I USK 498/23
2
W sprawie ustalono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w
Krakowie decyzją z dnia 1 kwietnia 2015 r. przyznał ubezpieczonej W. P.,
urodzonej w 1953 r. emeryturę w związku z osiągnięciem powszechnego wieku
emerytalnego i ustalił jej wysokość z zastosowaniem pomniejszenia o kwotę
stanowiącą sumę kwot pobranych już emerytur na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy
z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
Ubezpieczona w dniu 15 lipca 2019 r. wystąpiła do organu rentowego o
przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz o
wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia
6 marca 2019 r., P 20/16 (Dz. U. poz. 539) oraz ponowne ustalenie wysokości
emerytury w oparciu o podstawę ustaloną z pominięciem zasad wynikających
art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r., czyli bez przyjętego pomniejszenia.
Zaskarżonymi decyzjami z 30 lipca 2019 r. i 18 października 2019 r. Zakład
Ubezpieczeń Społecznych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o
wznowienie postępowania oraz odmówił wznowienia postępowania.
Sąd Okręgowy, rozpoznając odwołania wnioskodawczyni od powyższych
decyzji, wyrokiem z 8 czerwca 2020 r. oddalił odwołanie od decyzji z 30 lipca 2019 r.
(punkt I) oraz zmienił zaskarżoną decyzję z 18 października 2019 r. w ten sposób,
że przywrócił odwołującej się termin do wniesienia skargi o wznowienie
postępowania (punkt II).
Apelację od punktu I powyższego wyroku wniosła odwołująca, domagając
się zmiany zaskarżonego wyroku i wznowienia postępowania.
Po wniesieniu apelacji, powołując się na przepisy ustawy z dnia 19 czerwca
2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1222) wykonującej wyrok Trybunału
Konstytucyjnego P 20/16, organ rentowy wydał z urzędu w dniu 12 stycznia 2021 r.
decyzję, w której ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej z
pominięciem zasad wynikających z art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a więc bez pomniejszenia podstawy
obliczenia tej emerytury o kwoty wcześniej pobranych emerytur.
I USK 498/23
3
Sąd Apelacyjny stwierdził, że decyzja wydana przez organ rentowy w dniu
12 stycznia 2021 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o
zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz.U. z 2020 r., poz. 1222), stanowiących materialnoprawną podstawę mającą
umożliwić realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r.,
P 20/16 przez przeliczenie wysokości świadczeń emerytalnych ubezpieczonych
urodzonych w 1953 roku, którzy przed 1 stycznia 2013 r. pobierali emeryturę w
wieku obniżonym, a prawo do emerytury w wieku powszechnym uzyskali po tej
dacie – zaspokaja żądania ubezpieczonej zgłoszone w odwołaniu. Należy przy tym
podkreślić, że żądanie odwołania w przedmiotowej sprawie nie dotyczyło konkretnej
kwoty świadczenia, lecz jedynie zastosowania określonych zasad obliczenia tego
świadczenia wynikających z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zasady te zostały zastosowane w decyzji organu rentowego i tym samym decyzja
ta doprowadziła do osiągnięcia przez ubezpieczoną celu niniejszego postępowania,
to jest ponownego ustalenia wysokości jej emerytury w oparciu o podstawę
ustaloną z pominięciem zasad wynikających z art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach, niezależnie od tego, czy świadczenie przyznane tą
decyzją jest korzystniejsze od dotychczas pobieranego, co czyni zbędnym dalsze
prowadzenie niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny powołał się na przepis
art. 47713 § 1 k.p.c., zgodnie z którym zmiana przez organ rentowy zaskarżonej
decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd przez wydanie decyzji
uwzględniającej w całości żądanie strony powoduje umorzenie postępowania w
całości. Sąd zaznaczył również, że w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się,
że przepis art. 47713 § 1 k.p.c. dotyczy każdej decyzji, z której wynika, że
rozstrzygnięto w niej o przedmiocie wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem
odwołania (wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2017 r., I UK 180/17,
Legalis nr 1715398; postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2000 r.,
II UKN 191/00, OSNAPiUS 2002 nr 4, poz. 96). Z uwagi na to, że decyzja
uwzględniająca żądanie odwołania została wydana w toku postępowania
apelacyjnego, zdaniem Sądu, umorzenie postępowania musiało być poprzedzone
uchyleniem wyroku sądu pierwszej instancji w stosownym zakresie
I USK 498/23
4
(odpowiadającym uwzględnionemu żądaniu) na podstawie art. 386 § 3 k.p.c.
Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w punkcie pierwszym i
umorzeniem w tym zakresie postępowania na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w
związku z art. 47713 § 1 k.p.c., po uprzednim podjęciu, na podstawie art. 180 § 1
k.p.c., postępowania zawieszonego z mocy prawa.
W skardze kasacyjnej ubezpieczona zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w
części, to jest w pkt 2, w zakresie umorzenia postępowania. Podnosząc zarzut
naruszenia przepisów prawa przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji
niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez uprzednie
zawieszenie postępowania apelacyjnego, mimo że w konkretnym wypadku wcale
nie nastąpiło wszczęcie postępowania w wyniku skargi o wznowienie postępowania
złożonej w trybie art. 145a k.p.a., bo organ rentowy wydał decyzję o odmowie
wznowienia postępowania w tym trybie, oraz że skarżąca wystąpiła do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych o uchylenie niezgodnej z prawem (co stwierdził wyrok
Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r.) decyzji ostatecznej z 1 kwietnia
2015 r. na podstawie art. 154 k.p.a.;
2) art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 386
§ 3 k.p.c. i art. 47713 § 1 k.p.c. przez umorzenie postępowania w sprawie wszczętej
wnioskiem z 15 lipca 2019 r. w sytuacji, gdy ani zaskarżone decyzje Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, ani wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 8 czerwca
2020 r. ani zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z
25 stycznia 2022 r. nie zaspokajają roszczenia w całości, wbrew twierdzeniu i
wykładni Sądu Apelacyjnego zawartego w uzasadnieniu postanowienia o
umorzeniu postępowania w tym zakresie;
3) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez pozbawienie
skarżącej uzyskania zaspokojenia w całości roszczenia to jest uchylenia decyzji z
1 kwietnia 2015 r. przez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny
I USK 498/23
5
umorzył postępowanie i tym samym wcale nie rozpoznał istoty sporu, to jest sedna
(celu) sprawy zainicjowanej przeze mnie wnioskiem z 15 lipca 2019 r.
Wobec przedstawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie
postanowienia w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy przez
uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 1
kwietnia 2015 r. albo uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2, to jest w
przedmiocie umorzenia postępowania i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania w tym zakresie.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni
powołała się na oczywistą zasadność wniesionej skargi. Według skarżącej skarga
jest oczywiście uzasadniona z tego powodu, iż Sąd nie rozpoznał istoty jedynego
żądania zawartego wniosku skarżącej z 15 lipca 2019 r. do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych. W konsekwencji uchylenia się organu rentowego od rozpoznania
wniosku analogicznie to samo roszczenie zostało skierowane do istoty apelacji, w
rezultacie czego sprawa zawisła przed Sądem nie została merytorycznie
rozpoznana, bo Sąd postępowanie umorzył. Narusza to w sposób oczywisty prawo
skarżącej do sądu, które gwarantuje art. 45 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i
zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według
norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Na wstępie warto podkreślić, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest
sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem
zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze
skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi
kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,
I USK 498/23
6
wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone tą skargą orzeczenie zapadło wskutek
oczywistego naruszenia prawa, rozumianego jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji
(postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS
2002 nr 20, poz. 494; 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18,
poz. 437; 22 czerwca 2022 r., I CSK 3076/22, Legalis nr 2852530; 7 lutego 2024 r.,
II USK 490/22, LEX nr 3668542) i jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy
orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej
wykładni przepisami prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 stycznia
1963 r., II CZ 3/63, OSPiKA 1963, Nr 11, poz. 286; 8 marca 2002 r., I PKN 341/01,
OSNP 2004, nr 6, poz. 100; 10 września 2024 r., I CSK 2428/23, LEX nr 3758186).
Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na przesłankę zawartą w
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązywało go do przedstawienia wywodu prawnego
zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa
materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima
facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do
uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, to jest podlegającą uwzględnieniu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09, LEX nr
585777; 3 lutego 2010 r., II PK 304/09, LEX nr 602695; 7 lutego 2024 r., II USK
490/22, LEX nr 3668542). Innymi słowy, jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą
zasadność skargi, to powinien zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta
oczywista zasadność będzie wynikała (postanowienie Sądu Najwyższego: z 11
grudnia 2024 r., II USK 212/24, Legalis nr 3168413). Ma to być przy tym zasadność
łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienia Sądu
I USK 498/23
7
Najwyższego z: 7 maja 2010 r., V CSK 459/09, LEX nr 602638; 18 września 2024 r.,
II USK 116/24, LEX nr 3774113).
Skarżąca nie spełniła opisanych oczekiwań co do wymagań konstrukcyjnych
skargi kasacyjnej. Przede wszystkim nie wskazała, jaki przepis został w sposób
oczywisty naruszony przez Sąd drugiej instancji, a jak wywiedziono wyżej, skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy
w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia przepisu prawa -
jasnego i jednoznacznego, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych
wątpliwości. Tak więc nie skonkretyzowała, w którym z przepisów prawa upatruje
rażącego naruszenia.
Stawiając zaś tezę o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, jej autorka
twierdzi, że Sąd nie rozpoznał istoty - sedna jedynego żądania zawartego wniosku
skarżącej z 15 lipca 2019 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie
powtórzonego w apelacji, w rezultacie czego sprawa zawisła przed Sądem nie
została merytorycznie rozpoznana, bo Sąd postępowanie umorzył. Narusza to w
sposób oczywisty prawo skarżącej do sądu, które gwarantuje art. 45 Konstytucji RP.
Wbrew tym twierdzeniom, Sąd Najwyższy zauważa, że we wniosku złożonym do
organu rentowego w dniu 15 lipca 2019 r. skarżąca, w skardze o wznowienie
postępowania, wniosła o ponowne ustalenie wysokości pobieranej przez nią
emerytury w oparciu o podstawę ustaloną z pominięciem zasad wynikających
art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, czyli bez przyjętego pomniejszenia w związku z
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (P 20/16, OTK Seria A
2019, poz. 11). Zaskarżonymi decyzjami z 30 lipca 2019 r. i 18 października 2019 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia
skargi o wznowienie postępowania oraz odmówił wznowienia postępowania. Sąd
Okręgowy, rozpoznając odwołania wnioskodawczyni od powyższych decyzji,
wyrokiem z 8 czerwca 2020 r. oddalił odwołanie od decyzji z 30 lipca 2019 r.
(punkt I) oraz zmienił zaskarżoną decyzję z 18 października 2019 r. w ten sposób,
że przywrócił odwołującej się termin do wniesienia skargi o wznowienie
postępowania (punkt II). Na etapie postępowania apelacyjnego Zakład
Ubezpieczeń Społecznych powołując się na przepisy ustawy z dnia 19 czerwca
I USK 498/23
8
2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych wykonującej wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 20/16, wydał z
urzędu w dniu 12 stycznia 2021 r. decyzję, w której ponownie ustalił wysokość
emerytury ubezpieczonej z pominięciem zasad wynikających z art. 25 ust. 1b
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia
1 lipca 2013 r., a więc bez pomniejszenia podstawy obliczenia tej emerytury o
kwoty wcześniej pobranych emerytur.
Sąd Apelacyjny stwierdził, że decyzja wydana przez organ rentowy w dniu
12 stycznia 2021 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o
zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
stanowiących materialnoprawną podstawę mającą umożliwić realizację wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 przez przeliczenie
wysokości świadczeń emerytalnych ubezpieczonych urodzonych w 1953 roku,
którzy przed 1 stycznia 2013 r. pobierali emeryturę w wieku obniżonym, a prawo do
emerytury w wieku powszechnym uzyskali po tej dacie - zaspokaja żądania
ubezpieczonej zgłoszone w odwołaniu. Zgłoszone przez skarżącą żądanie w
przedmiotowej sprawie nie dotyczyło konkretnej kwoty świadczenia, lecz jedynie
zastosowania określonych zasad obliczenia tego świadczenia wynikających z
powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co zostało uwzględnione w decyzji
organu rentowego z dnia 12 stycznia 2021 r.
Zmiana lub wykonanie przez organ rentowy decyzji nie ma wpływu na bieg
sprawy przez sądem ubezpieczeń społecznych (art. 47713 zdanie drugie k.p.c.).
Sąd ten zobowiązany jest jednak umorzyć postępowanie w całości lub w części,
jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy nastąpi wydanie decyzji uwzględniającej w
całości lub w części żądanie strony (art. 47713 zdanie pierwsze k.p.c.). Przyjmuje
się, że wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę uchylenia lub zmiany
decyzji na korzyść odwołującego się, obok przyczyn przewidzianych w art. 83a
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2012 r., II UK 240/11, OSNP 2013 nr
7-8, poz. 98). Należy dodać, że do umorzenia postępowania z omawianej
przyczyny zobowiązany jest także sąd drugiej instancji. Tak stwierdził Sąd
Najwyższy w postanowieniu z 16 lipca 1998 r. (II UKN 138/98, OSNAPiUS 1999
I USK 498/23
9
nr 13, poz. 440) i jest to oczywiste, skoro umorzenie postępowania następuje w
każdym wypadku unicestwienia przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy zwrócił także
uwagę, że wydanie przez organ rentowy (przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd)
decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony stanowi szczególną
postać uznania powództwa, na skutek czego wydanie wyroku staje się zbędne, a
sprawa wraca na drogę postępowania przed organem rentowym. W związku z tym
wyrażono pogląd, że przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania
sąd - podobnie jak w przypadku uznania powództwa (art. 213 § 2 k.p.c.) - powinien
zbadać, czy w nowej decyzji organu rentowego rzeczywiście uwzględniono
wszystkie żądania zgłoszone w odwołaniu.
W wyroku z 26 września 2017 r. (II UK 423/16, LEX nr 2401070) Sąd
Najwyższy zwrócił również uwagę, że ten szczególny rodzaj ustania procesu
właściwy jest postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w
których sąd nie rozstrzyga o żądaniu pozwu, lecz o zasadności odwołania przez
badanie prawidłowości stanowiska organu rentowego w decyzji załatwiającej
zgłoszone przed nim żądanie. W postępowaniu sądowym organ rentowy staje się
stroną, której służy uprawnienie dysponowania procesem. Jako strona bierna w
procesie może uznać żądanie, z tym że wyłącznym sposobem wyrażenia takiej woli
jest wydanie decyzji o treści odnoszącej się do żądania odwołania; jest to jedyny
sposób wypowiedzi organu rentowego (postanowienie Sądu Najwyższego z
27 listopada 2024 r., I USKP 102/24, Legalis nr 3170735). Decyzja wydana w toku
sprawy może nie zaspokajać w całości żądania odwołania i może stać się - jak
każda - przedmiotem odwołania wszczynającego inną sprawę albo je zaspokajać w
całości lub w części, a wtedy wywiera istotny wpływ na tok postępowania sądowego.
Wydanie przez organ rentowy w toku sprawy tak ocenionej przez sąd decyzji
skutkuje umorzeniem postępowania w stosownym zakresie. Odpowiednio, w
przypadku wydania decyzji częściowo uwzględniającej żądania strony,
postępowanie sądowe umarza się co do nieistniejącego przedmiotu odwołania, w
pozostałym zaś zakresie sąd kontynuuje rozpoznawanie odwołania (postanowienia
Sądu Najwyższego z: 13 marca 2012 r., II UK 314/11, LEX nr 1215150; 25 stycznia
2012 r., II UK 228/11, LEX nr 1215435; 5 maja 2000 r., II UKN 191/00, OSNAPiUS
2002 nr 4, poz. 96; 14 stycznia 2021 r., III USK 6/21, Legalis nr 2522845).
I USK 498/23
10
Umorzenie postępowania następuje na podstawie art. 47713 k.p.c.,
stanowiącym lex specialis w stosunku do art. 355 § 1 k.p.c., określającym
szczególne przesłanki umorzenia postępowania w sprawach z zakresu
ubezpieczeń społecznych (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2011 r., III UK
196/10, OSNP 2012, nr 17-18, poz. 222; postanowienia Sądu Najwyższego z: 25
lipca 2012 r., II UK 333/11, OSNP 2013 nr 13-14, poz. 164; 27 listopada 2024 r.,
I USKP 102/24, Legalis nr 3170735).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego uznano, że przepis art. 47713 k.p.c.
stanowi samodzielną podstawę uchylenia bądź zmiany decyzji na korzyść
odwołującego się. Wydana wcześniej, przed zakończeniem postępowania
odwoławczego, decyzja uwzględniająca żądanie odwołania (przyznająca
świadczenie lub ustalająca brak zobowiązania) powoduje zbędność dalszego
postępowania odwoławczego, czego wyrazem jest unormowanie wynikające z
art. 47713 k.p.c. Skoro Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza wydanie decyzji
w uwzględnieniu żądania odwołania, co odpowiada uznaniu powództwa, to
art. 47713 k.p.c. stanowi samodzielną podstawę uchylenia bądź zmiany decyzji (na
korzyść odwołującego się), obok przyczyn wskazanych w art. 83a ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych. Co do zasady decyzja uwzględniająca w
całości lub części żądanie stron w rozumieniu art. 47713 k.p.c. to nie tylko decyzja
zmieniająca, lecz każda forma decyzji, byleby wynikało z niej w sposób
jednoznaczny, że rozstrzyga o materialnoprawnym stosunku, będącym
przedmiotem wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania
(postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 maja 2012 r., II UK 240/11, OSNP 2013, nr
7-8, poz. 98; 5 maja 2000 r., II UKN 191/00, OSNAPiUS 2002, Nr 4, poz. 96;
19 października 2022 r., III USK 31/22, Legalis nr 2907366; 23 lutego 2023 r.,
III USK 63/22, LEX nr 3555287). Tym samym zasadnie uznał Sąd Apelacyjny, że
skoro organ rentowy wydał z urzędu nową decyzję uwzględniającą żądanie
odwołującej, to doszło do zaspokojenia roszczenia strony i uzasadniało
zastosowanie art. 47713 k.p.c.
Wobec tak skonstruowanej skargi kasacyjnej nie można stwierdzić, że
wskazane w niej zarzuty stanowią oczywistą obrazę prawa. Sąd Najwyższy na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
I USK 498/23
11
orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. i
art. 98 § 1 i 11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
(J.K.)
[r.g.]