IV KZ 11/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 maja 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 6 maja 2026 r.,
w sprawie R. Ż.
skazanego z art. 148 § 1 k.k.
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 24 lutego 2026 r., sygn. akt IV KO 10/26,
o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II AKa 637/19,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej
z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt III K 133/18,
p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 545 § 3 zdanie pierwsze k.p.k. nie uwzględnić
wniosku skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu;
2. na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k.
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Jacek Błaszczyk
Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
IV KZ 11/26
2
W dniu 19 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek
skazanego R.Ż. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II
AKa 637/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 5
września 2019 r., sygn. akt III K 133/18.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy odmówił na
podstawie art. 545 § 3 k.p.k. przyjęcia tego wniosku, wobec jego oczywistej
bezzasadności. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek
skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie
zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
Na to postanowienie zażalenie złożył skazany, który zarzucił „błąd w
ustaleniach faktycznych mający wpływ na orzeczenie oraz swobodną i lakoniczną
ocenę materiału dowodowego, naruszenie przepisów prawa oraz ustaw i
Konstytucji RP co do rzetelnego procesu, rażące naruszenie niezawisłości sądowej
oraz bezstronności, naruszenie art. 352 k.p.k., nadto art. 452 § 3 k.p.k. i art. 352
k.p.k., naruszenie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 6 k.p.k.” Wniósł także o przyznanie
obrońcy z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie
przedstawił on żadnych argumentów, które byłyby w stanie podważyć zaskarżoną
decyzję Sądu Najwyższego.
Uznanie wniosku o wznowienie za oczywiście bezzasadny ma miejsce
w sytuacji, gdy w sposób oczywisty, wniosek taki oparty zostanie na innych
podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu
postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie
będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a
k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie sądu z
urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd Najwyższy rozważył wszystkie
okoliczności podnoszone przez skazanego - stwierdzając, że wskazane naruszenia
procesu karnego, powinny być przedmiotem środków zaskarżenia formułowanych
w toku postępowania jurysdykcyjnego, a nie w toku postępowania o wznowienie.
IV KZ 11/26
3
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego jest
przekonująca, rzeczowa i wyczerpująca.
Skarżący w zażaleniu nie sformułował konkretnych zarzutów świadczących o
nietrafności wydanego postanowienia, powołując się w dalszym ciągu na
okoliczności związane z nienależytą obsadą sędziowską, w kwestii której także
wypowiedział się Sąd Najwyższy w zaskarżonym orzeczeniu, nie znajdując
podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Twierdzenia R. Ż. o rzekomym
naruszeniu m. in. ustaw, Konstytucji RP, czy zasad rzetelnego procesu są
całkowicie dowolne.
Zdaniem Sądu Najwyższego ad quem bezspornie wystąpiły okoliczności
upoważniające do skorzystania z unormowania zawartego w art. 545 § 3 k.p.k.,
który zezwala na odmowę przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby
wymienionej w § 2 tego przepisu bez wzywania do usunięcia jego braków
formalnych, gdyż z treści wniosku wynikała jego oczywista bezzasadność, ta zaś
podstawa wydanej decyzji procesowej została wykazana.
Ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego a quo jest w pełni
zasadne, należało je utrzymać w mocy.
Jednocześnie wskazać należy, że przepis art. 545 § 3 k.p.k. umożliwiający
wstępną kontrolę wniosku o wznowienie postępowania, stwarza także możliwość
odstąpienia od konieczności przeprowadzenia różnego rodzaju czynności
procesowych związanych z wnioskiem, w tym wyznaczenia obrońcy z urzędu.
Argumentując a maiori ad minus, skoro możliwe jest odstąpienie od wyznaczenia
obrońcy celem zainicjowania i udziału w postępowaniu wznowieniowym, a więc
prowadzonym w tym zakresie co do istoty, trudno za racjonalną uznać interpretację,
jakoby celowe było wyznaczenie obrońcy wyłącznie do udziału w posiedzeniu
dotyczącym kontroli instancyjnej wydanego w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowienia o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego, wobec
oczywistej bezzasadności tego wniosku - w sytuacji sporządzenia przez skazanego
poprawnego pod względem formalnym środka zaskarżenia i wobec braku wymogu
obrony obligatoryjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia
2026 r., III KZ 49/25).
Kierując się powyższym, orzeczono jak w sentencji.
IV KZ 11/26
4
[J.J.]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk
Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek
