Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 540a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić, jeżeli:

1)skazany, do którego zastosowano przepis art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, nie potwierdził w postępowaniu karnym ujawnionych przez siebie informacji;

2)zachodzi okoliczność określona w art. 11 § 3.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 540a KPK określa dwie sytuacje, w których można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Pierwsza dotyczy skazanego, wobec którego zastosowano art. 60 § 3 albo 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. Podstawą wznowienia jest w tym przypadku niepotwierdzenie przez skazanego, w postępowaniu karnym, informacji uprzednio przez niego ujawnionych. Druga podstawa polega na wystąpieniu okoliczności wskazanej w art. 11 § 3 KPK. Przepis nie opisuje treści tej drugiej okoliczności, lecz odsyła wprost do wskazanego artykułu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 540a KPK odnosi się wyłącznie do postępowania sądowego, które zakończyło się już prawomocnym orzeczeniem. Nie dotyczy więc każdego postępowania karnego ani każdej sytuacji, w której zapadło rozstrzygnięcie. Przy pierwszej podstawie konieczne jest wcześniejsze zastosowanie jednego z przepisów wyraźnie wymienionych w art. 540a KPK. Następnie skazany musi nie potwierdzić w postępowaniu karnym informacji, które sam ujawnił. Druga podstawa wymaga ustalenia, czy zachodzi okoliczność określona w art. 11 § 3 KPK, ponieważ art. 540a KPK nie rozwija jej samodzielnie.

Przykład zastosowania

Wobec skazanego zastosowano przepis art. 60 § 3 Kodeksu karnego, a skazany wcześniej przekazał określone informacje. W późniejszym postępowaniu karnym nie potwierdza tych ujawnionych informacji. Jeżeli postępowanie sądowe zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, art. 540a pkt 1 KPK przewiduje możliwość jego wznowienia. Sam przepis nie przesądza jednak, jakie rozstrzygnięcie ma zapaść po wznowieniu postępowania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym błędem jest utożsamianie art. 540a KPK z ogólną możliwością ponownego rozpoznania każdej prawomocnie zakończonej sprawy. Przepis wskazuje tylko konkretne podstawy wznowienia, wymienione w jego dwóch punktach. Nie wystarczy także samo ujawnienie informacji przez skazanego, ponieważ pkt 1 wymaga, aby nie potwierdził on tych informacji w postępowaniu karnym. Nie należy pomijać odesłania do art. 11 § 3 KPK, gdy ocenia się drugą podstawę wskazaną w art. 540a KPK. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czego dotyczy art. 540a KPK?

Przepis określa sytuacje, w których można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Czy art. 540a KPK dotyczy każdej prawomocnie zakończonej sprawy?

Nie. Ma zastosowanie tylko wtedy, gdy zachodzi jedna z podstaw wskazanych w tym przepisie.

Co oznacza niepotwierdzenie ujawnionych informacji przez skazanego?

Art. 540a pkt 1 KPK wiąże tę sytuację z informacjami ujawnionymi przez skazanego, których następnie nie potwierdził on w postępowaniu karnym.

Jakie przepisy są wymienione w art. 540a pkt 1 KPK?

Przepis odwołuje się do art. 60 § 3 i 4 Kodeksu karnego oraz do art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego.

Co obejmuje druga podstawa wznowienia z art. 540a KPK?

Art. 540a pkt 2 KPK odsyła do okoliczności określonej w art. 11 § 3 KPK. Aby ustalić jej treść, trzeba odczytać wskazany przepis.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI