Co dokładnie stanowi przepis
Art. 452 KPK reguluje dodatkowe podstawy oddalenia wniosku dowodowego przez sąd odwoławczy. Przepis pozwala temu sądowi oddalić wniosek, gdy przeprowadzenie dowodu byłoby niecelowe z przyczyn wskazanych w art. 437 § 2 zdaniu drugim KPK. Może on także oddalić wniosek dotyczący dowodu, którego strona nie powołała przed sądem pierwszej instancji, choć mogła to zrobić. Taka sama zasada dotyczy nowego faktu, który nie był wcześniej przedmiotem postępowania, jeżeli wnioskodawca mógł wskazać go już przed sądem pierwszej instancji. § 3 wprowadza jednak ważne ograniczenie tej możliwości.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 452 KPK ma zastosowanie na etapie postępowania odwoławczego, czyli gdy sprawę rozpoznaje sąd po wniesieniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Sąd ocenia wtedy nie tylko samą treść wniosku dowodowego, ale również to, czy dowód mógł zostać zgłoszony wcześniej. Jeżeli strona miała taką możliwość, a mimo to nie powołała dowodu przed sądem pierwszej instancji, sąd odwoławczy może skorzystać z podstawy oddalenia wskazanej w § 2 pkt 2. Nie może jednak oprzeć oddalenia wyłącznie na tym spóźnieniu, gdy dowodzona okoliczność ma istotne znaczenie dla ustalenia popełnienia czynu zabronionego, jego przestępnego charakteru, warunków z art. 64 lub art. 65 Kodeksu karnego albo przesłanek pobytu w zakładzie psychiatrycznym z art. 93g Kodeksu karnego.
Przykład codziennego zastosowania
W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oskarżony wiedział o osobie, która mogła opisać przebieg zdarzenia, lecz nie wniósł o jej przesłuchanie. Dopiero w odwołaniu składa wniosek o przeprowadzenie tego dowodu, nie wskazując, że wcześniej nie mógł go powołać. Sąd odwoławczy może oddalić taki wniosek na podstawie art. 452 § 2 pkt 2 KPK. Inaczej może być, gdy zeznania tej osoby mają istotne znaczenie dla ustalenia, czy oskarżony w ogóle popełnił czyn zabroniony, ponieważ wtedy § 3 wyłącza oddalenie wniosku z powodu jego późnego zgłoszenia.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Art. 452 KPK nie oznacza, że każdy dowód zgłoszony dopiero w odwołaniu musi zostać oddalony. Przepis mówi o możliwości oddalenia w określonych sytuacjach, a nie o automatycznym skutku każdego późniejszego wniosku. Błędem jest również pomijanie wyjątku z § 3 i zakładanie, że wcześniejsza możliwość zgłoszenia dowodu zawsze przesądza o jego oddaleniu. Należy odróżnić nowe dowody od okoliczności istotnych dla podstawowych ustaleń wskazanych w tym przepisie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.