IV KK 387/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 22 października 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie J. T.
w przedmiocie wyroku łącznego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 22 października 2025 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Grajewie
z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt II K 34/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o
karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w
Grajewie do ponownego rozpoznania.
Andrzej Stępka
Eugeniusz Wildowicz
Andrzej Tomczyk
UZASADNIENIE
J. T. został skazany:
1. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Grajewie z dnia 2 lutego 2023 r.,
sygn. akt II K 252/22, na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z
IV KK 387/25
2
obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie za czyn z art. 178a § 4 k.k.
popełniony w dniu 25 czerwca 2022 r., na podstawie art. 42 § 3 k.k. wyrokiem
tym orzeczono ponadto wobec niego środek karny w postaci dożywotniego
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym,
a na podstawie art. 43a § 3 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 10 tys. zł na
rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II Ko 550/23, zarządzono
wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 150 dni, którą
J. T. odbył w okresie od dnia 30 grudnia 2023 r. do dnia 28 maja 2024 r.;
2. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Grajewie z dnia 27 czerwca 2023 r.,
sygn. akt II K 49/23, na karę 3 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem
wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w
wymiarze 30 godzin miesięcznie za czyn z art. 278 § 1 k.k., popełniony w dniu
3 lutego 2023 r.; na podstawie art. 43b k.k. wyrokiem tym orzeczono ponadto
środek karny w postaci podania treści wyroku do publicznej wiadomości na
stronie Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w Grajewie przez
okres miesiąca; postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II Ko
765/23, zarządzono wykonanie zastępczej kary 45 dni pozbawienia wolności,
którą J. T. odbył w okresie od dnia 28 maja 2024 r. do dnia 12 lipca 2024 r.;
3. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Grajewie z dnia 18 września 2023 r.,
sygn. akt II K 135/23, na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z
obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie za czyny art. 278 § 1 k.k.,
popełnione w okresie od 12 do 13 marca 2023 r. i w dniu 2 kwietnia 2023 r.;
na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono okres
rzeczywistego pozbawienia oskarżonego wolności w sprawie w dniu
27.04.2023 r.; na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd zobowiązał oskarżonego do
naprawienia wyrządzonej szkody; postanowieniem z dnia 20 marca 2024 r.,
sygn. akt II Ko 1046/23, zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia
wolności w wymiarze 149 dni, która była wykonywana od dnia 12 lipca 2024
r.
IV KK 387/25
3
Sąd Rejonowy w Grajewie, wyrokiem z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt
II K 34/24:
I. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył skazanemu J. T. i kary
ograniczenia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Grajewie w
sprawach o sygn. akt II K 49/23 i II K 135/23, wymierzając w ich miejsce karę łączną
roku i miesiąca ograniczenia wolności;
II. na podstawie art. 576 § 1 k.p.k. orzekł, że pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w
tych wyrokach podlegają odrębnemu wykonaniu;
III. na podstawie art. 577 k.p.k. i art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej kary łącznej
ograniczenia wolności zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia
wolności w sprawach Sądu Rejonowego w Grajewie sygn. akt II K 49/23 i II K 135/23;
IV. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie połączenia kary
ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Grajewie w
sprawie sygn. akt II K 252/22 z karami ograniczenia wolności orzeczonymi w
wyrokach Sądu Rejonowego w Grajewie w sprawach sygn. akt II K 49/23 i II K
135/23.
W dniu 25 sierpnia 2025 r., Prokurator Generalny wniósł na podstawie art. 521
§ 1 k.p.k. kasację od tego wyroku. Zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej
orzeczenia o karze łącznej, na niekorzyść J. T. i zarzucił „rażące i mające istotny
wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art.
413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na wymierzeniu
skazanemu J. T. i w wyroku łącznym kary łącznej roku i miesiąca ograniczenia
wolności - w miejsce dwóch jednostkowych kar ograniczenia wolności, orzeczonych
wobec tego skazanego wyrokami Sądu Rejonowego w Grajewie: z dnia 27 czerwca
2023 r. w sprawie o sygn. akt II K 49/23, w rozmiarze 3 miesięcy ograniczenia
wolności, oraz z dnia 18 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt II K 135/23, w
rozmiarze 10 miesięcy ograniczenia wolności, bez jednoczesnego określenia na
nowo wobec skazanego sposobu (formy) wykonania tej kary i niezbędnych
elementów jej wymiaru, tj. wskazania obowiązku oraz wymiaru czasu nieodpłatnej,
kontrolowanej pracy na cele społeczne, o którym mowa w art. 34 § 1a pkt 1 k.k.,
względnie określenia obowiązku oraz wysokości potrącenia z wynagrodzenia za
pracę, określonego w art. 34 § 1a pkt 4 k.k., w następstwie czego doszło do rażącej
IV KK 387/25
4
obrazy przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 86 § 3 k.k., skutkującej
niemożliwością prawidłowego wykonania wyroku łącznego”.
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku łącznego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi
Rejonowemu w Grajewie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Przepis art. 86 § 3 k.k. nakłada na sąd orzekający karę łączną ograniczenia
wolności obowiązek określenia jej wymiaru oraz sprecyzowania formy, w jakiej kara
ta będzie wykonywana, dając sądowi ponadto możliwość nałożenia na skazanego
obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 pkt 2 – 7a k.k. i orzeczenia świadczenia
pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k.
Orzeczenie, które nie zawiera wyżej wskazanych, obligatoryjnych elementów
kary łącznej ograniczenia wolności, w tym nie określa obowiązków wymienionych w
art. 34 § 1a k.k., jest wadliwe, jako że w istocie nie nadaje się do wykonania.
Takie uchybienie zaistniało w zaskarżonym kasacją wyroku łącznym Sądu
Rejonowego w Grajewie, który orzekając karę łączną ograniczenia wolności, po
połączeniu jednostkowych kar ograniczenia wolności wymierzonych wyrokami Sądu
Rejonowego w Grajewie w sprawach sygn. akt II K 49/23 i II K 135/23, wbrew treści
art. 86 § 3 k.k. nie określił sposobu wykonania tej kary, gdyż nie wskazał obowiązków,
o których mowa w art. 34 § 1a pkt 1 k.k. lub wymiaru potrącenia (art. 34 § 1a pkt 4
k.k.).
Uchybienie to stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i
materialnego wskazanych w podstawie prawnej zarzutu kasacji i miało istotny wpływ
na treść zaskarżonego wyroku.
Z uwagi na powyższe, należało, uwzględniając kasację Prokuratora
Generalnego, uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze
i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Grajewie do ponownego
rozpoznania, celem zrealizowania obowiązków wynikających z treści art. 413 § 2 pkt
2 k.p.k. w zw. z art. 86 § 3 k.k. w zw. z art. 34 § 1a k.k.
IV KK 387/25
5
Wymierzając ponownie karę łączną ograniczenia wolności Sąd meriti będzie
miał na względzie powyższe uwagi i wskazania.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Andrzej Stępka
Eugeniusz Wildowicz
Andrzej Tomczyk
