Art. 85 Kodeksu karnego zawiera przepisy dotyczące stosowania kary łącznej w sytuacji, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw przed zapadnięciem pierwszego wyroku, nawet jeśli ten wyrok nie jest prawomocny. Przepis wskazuje, że w takim przypadku sąd powinien orzec karę łączną, która opiera się na sumie lub innym łączeniu kar wymierzonych z osobna za każde z tych przestępstw. Warunkiem jest, aby kary te były tego samego rodzaju lub podlegały łączeniu, co oznacza, że mogą to być np. kary pozbawienia wolności lub inne rodzaje kar przewidziane w Kodeksie karnym. Ponadto ustawodawca wyłącza z możliwości łączenia kar wymierzonych na podstawie art. 114a KK, co oznacza, że nie wszystkie kary z różnych wyroków mogą podlegać łączeniu w karę łączną.
Przepis ma zastosowanie, gdy sprawca dopuścił się kilku przestępstw przed tym, jak sąd wydał pierwszy wyrok dotyczący któregokolwiek z nich. Istotne jest, że wyrok może być nieprawomocny, co oznacza, że może podlegać dalszemu zaskarżeniu, jednak mimo to przepis przewiduje, że już wtedy sąd ma obowiązek orzec karę łączną. Sąd bierze pod uwagę kary wymierzone oddzielnie za poszczególne przestępstwa, a następnie stosuje zasady przewidziane w Kodeksie aby połączyć je w jedną karę. Zasada ta ma na celu uniknięcie sytuacji, w której sprawca byłby karany wielokrotnie oddzielnie za każde przestępstwo, co mogłoby prowadzić do nieproporcjonalnie wysokich sankcji.
W praktyce, na przykład, osoba popełnia dwa przestępstwa – kradzież i rozbój – w krótkim odstępie czasu. Zanim zapadnie prawomocny wyrok za któreś z tych czynów, sąd mierzy kary osobno za każde przestępstwo. Następnie, na podstawie art. 85 KK, orzeka karę łączną, uwzględniając obie kary i stosując zasady ich łączenia. Dzięki temu osoba ta nie otrzyma dwóch odrębnych kar, lecz jedną połączoną karę, co jest bardziej sprawiedliwe i efektywne.
Często występującym błędem jest błędne rozumienie momentu stosowania kary łącznej – przepis odnosi się wyraźnie do sytuacji przed zapadnięciem pierwszego wyroku dotyczącego tych przestępstw. Innym nieporozumieniem jest próba łączenia kar, które nie podlegają łączeniu zgodnie z przepisami (np. kar orzeczonych w trybie art. 114a KK). Niezrozumienie tego może prowadzić do niewłaściwego wymierzania kary. Ponadto, należy pamiętać, że kara łączna nie zawsze oznacza sumę kar – sąd może wymierzyć karę łagodniejszą niż łączna suma poszczególnych kar, stosując reguły łączenia przewidziane w Kodeksie.
Podsumowując, art. 85 KK jest kluczowym przepisem regulującym orzekanie kar łącznych w przypadku zbiegów przestępstw popełnionych przed pierwszym wyrokiem. W każdej indywidualnej sprawie zastosowanie tego przepisu warto skonsultować z prawnikiem, aby właściwie ocenić zasady wymierzania kary łącznej i jej wpływ na sytuację prawną sprawcy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
