III KO 114/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 listopada 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie P.R.
skazanego za czyn z art. 148 § 1 k.k. i inne
na posiedzeniu w Izbie Karnej
w dniu 13 listopada 2025 r.,
w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II K 54/17,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
odmówić
p o s t a n o w i ł:
przyjęcia wniosku wobec
bezzasadności.
jego
oczywistej
UZASADNIENIE
Skazany P.R. skierował do Prezesa Sądu Najwyższego list dotyczący
„wznowienia postępowania” w piśmie, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu
23 czerwca 2025 r. Nawiązał w nim do wcześniej złożonych wniosków, w tym do
wydanego w dniu 20 maja 2025 r., w sprawie III KO 18/25, zarządzenia
III KO 114/25
2
odmawiającego wyznaczenia mu kolejnego obrońcy z urzędu do zbadania podstaw
do wznowienia postępowania w jego sprawie, w związku z tym, że wcześniej
wyznaczona obrońca złożyła opinię o braku takich podstaw. Stwierdził, że nowo
wyznaczony, rzetelny, obrońca mógłby stwierdzić dużo nieprawidłowości w jego
sprawie. Jako główne źródło tych nieprawidłowości wskazał jego przesłuchanie
przez policję, które świadczyć miało o popełnieniu przez przesłuchujących
przestępstwa z art. 231 k.k. Dodał, że nie ma pieniędzy i nie stać go na obrońcę z
wyboru. Dodał, że nie popełnił przypisanego mu przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. i
prosi Prezesa Sądu Najwyższego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu. W
kolejnych złożonych w tym samym dniu pismach adresowanych do Sądu
Najwyższego wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na brak podpisów w
protokole jego przesłuchania, nie był również obecny jego obrońca, co świadczy o
wystąpieniu bezwzględnej podstawy odwoławczej i naruszeniu konstytucyjnego
prawa do obrony. Następnie dodał, że podczas tego przesłuchania został
zmuszony do podania nieprawdy i obciążenia samego siebie. W kolejnych pismach
wniósł o zwolnienie od kosztów i przyznanie obrońcy z urzędu do sporządzenia
wniosków o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
List do Prezesa Sądu Najwyższego został potraktowany zgodnie z art. 118 §
1 k.p.k. jako kolejny wniosek o wznowienie postępowania, który został złożony
jednocześnie w odrębnym piśmie. Wniosek jest dotknięty brakami formalnymi,
polegającymi na niesporządzeniu wniosku przez podmiot fachowy (art. 545 § 2
k.p.k.) oraz nieuiszczeniu opłaty, czego skazany jest świadomy, skoro złożył
wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu i zwolnienie od opłaty. Niecelowe
byłoby jednak podejmowanie decyzji w tym przedmiocie, bowiem nie ulega
wątpliwości, że w oparciu o art. 545 § 3 k.p.k. należy odmówić przyjęcia wniosku
wobec jego oczywistej bezzasadności.
Instytucja wznowienia postępowania jest jednym z nadzwyczajnych środków
zaskarżenia, którego procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie przy
zaistnieniu przesłanek ściśle określonych w ustawie. Przesłanki te są
sprecyzowane w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. oraz w art. 542 § 3
k.p.k. Natomiast wspomniany art. 545 § 3 k.p.k. stanowi, że sąd odmawia przyjęcia
III KO 114/25
3
wniosku niepochodzącego od prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy
Prokuratorii Generalnej bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli
z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już
rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista
bezzasadność. Treść tego przepisu, posługującego się sformułowaniem „w
szczególności”, pozwala przyjąć, że oczywista bezzasadność wniosku może
wynikać nie tylko z faktu, że jego autor odwołuje się do okoliczności, które były już
rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania; w grę mogą wchodzić
jeszcze inne powody, dla których wniosek jawi się jako oczywiście bezzasadny, tzn.
że bez szczególnego badania, niejako na pierwszy rzut oka widać, że okoliczności
podane przez autora pisma na pewno nie mogą prowadzić do wzruszenia
orzeczenia (zob. np. postanowienie SN z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15).
Przenosząc powyższe stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy, należy nawiązać
do treści przedmiotowego wniosku. Skazany utrzymuje, że w jego przypadku w grę
wchodzi m.in. podstawa wznowienia określona w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., bowiem
w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, mianowicie podczas
przesłuchania został pobity przez funkcjonariuszy Policji, co miało wpływ na treść
orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji. Ta okoliczność była już podnoszona
przez skazanego w poprzednich składanych przez niego wnioskach. Przypomnieć
należy, że art. 541 § 1 k.p.k. stanowi, iż owo przestępstwo musi być ustalone
prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść
z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 k.p.k. Z kolei
art. 541 § 2 k.p.k. wymaga, by wniosek o wznowienie postępowania, odwołujący się
do art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazywał wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w
postępowaniu, stwierdzające niemożność wydania takiego wyroku. Tymczasem
autor wniosku takiego orzeczenia nie wskazał. Tymczasem rozpoznając jeden z
wcześniej złożonych przez skazanego wniosków o wznowienie, w którym powołana
została ta sama okoliczność Sąd Najwyższy powołał się na postanowienie
prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wałczu z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt
[…], z którego wynika, że odmówiono wszczęcia śledztwa m.in. w sprawie
przekroczenia w okresie od 26 grudnia 2016 r. do 30 grudnia 2016 r. w Koszalinie
przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji uprawnień stosowania środków
III KO 114/25
4
przymusu bezpośredniego w trakcie zatrzymywania i rozpytywania P.R. jako osoby
podejrzewanej o zabójstwo, poprzez uderzanie go po głowie oraz szyi i
spowodowanie tym działaniem zasinień okolic oka prawego i zasinień szyi po
prawej stronie, w celu uzyskania określonej treści jego wyjaśnień, tj. o przestępstwo
z art. 231 § 1 k.k. i art. 246 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Poza tym, ta okoliczność była badana nie tylko w postępowaniu
instancyjnym, ale Sąd Najwyższy odniósł się do niej także w postanowieniu z dnia
31 marca 2022 r., III KO 13/22 oraz w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2023 r., III
KO 87/22. W orzeczeniach tych stwierdzono oczywistą bezzasadność złożonego
przez skazanego wniosku o wznowienie postępowania opartego m.in. na tej
podstawie.
Odnośnie do podnoszonych przez niego zarzutów dotyczących naruszenia
prawa do obrony, to skazany nie podał daty przesłuchania, w którego protokole
brak jego podpisów i jego obrońcy, ale z jego pisma wynika, że chodzi o
przesłuchanie podczas którego miał zostać pobity przez policję. Tymczasem to
rzekome zdarzenie – jak wynika z powołanego wcześniej orzeczenia o odmowie
wszczęcia śledztwa - dotyczyło jego zatrzymania i rozpytania, czyli czynności o
charakterze procesowym, z której nie jest sporządzany protokół. Nie stanowi ono
bowiem przesłuchania, a zatem nie ma obowiązku udziału w tej czynności obrońcy,
pod sporządzoną z niej notatką nie musi podpisać osoba rozpytywana.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
III KO 114/25
5
