Art. 246 Kodeksu karnego penalizuje zachowanie polegające na stosowaniu przemocy, groźby bezprawnej lub innego rodzaju fizycznego bądź psychicznego znęcania się przez funkcjonariusza publicznego lub osobę działającą na jego polecenie. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu chodzi o sytuację, gdy celem działań jest uzyskanie od innej osoby określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczeń. Przepis wyraźnie wskazuje, że bezprawność polega nie tylko na samym użyciu agresji, ale na związku tych działań z próbą wymuszenia określonych treści, co jest zabronione i surowo karane. Warto podkreślić, że kara za takie czyny przewidziana jest w wymiarze od roku do dziesięciu lat pozbawienia wolności, co świadczy o powadze tych przestępstw.
Norma ma zastosowanie wtedy, gdy mamy do czynienia z funkcjonariuszem publicznym lub osobą działającą na jego polecenie, która używa przemocy lub groźby w celu uzyskania informacji lub zeznań. Funkcjonariusz publiczny to osoba wykonująca zadania publiczne w ramach swoich kompetencji, np. policjant, prokurator czy funkcjonariusz służby więziennej. Istotą jest także motywacja działania – uzyskanie wymuszanych informacji lub zeznań. Warunkiem stosowania przepisu jest właśnie ten cel, nie zaś samo użycie przemocy czy groźby bez związku z wymuszaniem. Przepis chroni przed nadużyciem pozycji przez osoby uprawnione do stosowania przymusu, w celu ochrony praw i godności obywateli.
Przykładem zastosowania art. 246 KK może być sytuacja, gdy policjant podczas przesłuchania, chcąc wymusić na świadku określone zeznania, stosuje wobec niego groźby lub przemoc fizyczną. Przepis daje wtedy podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej funkcjonariusza za przekroczenie uprawnień i nadużycie siły. Takie działanie jest niedopuszczalne i podlega karze pozbawienia wolności, a jego celem jest zapewnienie ochrony prawnej ofiar i przeciwdziałanie procederowi wymuszania zeznań przez funkcjonariuszy.
Częstym nieporozumieniem jest mylenie tej normy z działaniami prowadzonymi zgodnie z prawem podczas czynności służbowych, np. w sytuacjach zastosowania legalnego przymusu. Również utożsamianie wszystkich form wywierania presji lub nacisku z przemocą jest błędem. Przemoc lub groźba muszą być bezprawne i stosowane w celu uzyskania określonych informacji. Ważne jest więc precyzyjne ustalenie faktów oraz celów sprawcy. Zdarza się, że osoby pełniące funkcje publiczne przekraczają uprawnienia, co stanowi naruszenie art. 246 KK. W każdej indywidualnej sprawie wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić zdarzenie i możliwe konsekwencje prawne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
