V KK 74/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 marca 2025 r.
SSN Dariusz Kala
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 marca 2025 r.
sprawy K.W. skazanego za czyn z art. 280 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt V Ka 613/24
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi
z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III K 989/23
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
skazanego.
obciążyć
[WB]
UZASADNIENIE
K. W. został oskarżony o to, że:
I. w dniu 20 lipca 2023 roku w Ł., po uprzednim użyciu wobec
małoletniego B. L. przemocy polegającej na dwukrotnym uderzeniu B. L. pięścią w
twarz, szarpaniu oraz popychaniu, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia
w postaci zegarka naręcznego o wartości 300 złotych oraz łańcuszka srebrnego o
wartości 300 złotych tj. mienia o łącznej wartości 600 złotych, czym działał na
szkodę ww. pokrzywdzonego, tj. o czyn z art. 280 § 1 k.k.,
V KK 74/25
2
II. w dniu 20 lipca 2023 roku w Ł., znieważał słowami wulgarnymi
powszechnie uznanymi za obelżywe funkcjonariuszy policji post. M. T. i st. post.
K.G. podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, tj. o
czyn z art. 226 § 1 k.k.
III. w dniu 20 lipca 2023 roku w Ł., groził pozbawieniem życia M. T. ,
które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną
spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.
IV. w dniu 20 lipca 2023 roku w Ł., groził pozbawieniem życia K. G. ,
które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę, że będą
spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III K 989/23, Sąd Rejonowy dla
Łodzi – Widzewa w Łodzi:
1. uznał K. W. za winnego czynu zarzucanego w punkcie I części wstępnej
wyroku, czym wyczerpał dyspozycję art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na
podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 (dwóch) lat
pozbawienia wolności;
2. oskarżonego K. W. uznał za winnego czynu zarzucanego w punkcie II części
wstępnej wyroku, czym wyczerpał dyspozycję art. 226 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 226
§ 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
3. oskarżonego K. W. uznał za winnego czynów zarzucanych w punkcie III i IV części
wstępnej wyroku, którym, każdym z nich wyczerpał dyspozycję art. 190 § 1 k.k. w
zw. z art. 4 § 1 k.k. przy czym przyjął, że czyny te stanowią ciąg przestępstw w
rozumieniu art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
i art. 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia
wolności;
4. na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył orzeczone
wobec oskarżonego K. W. w punktach 1, 2, 3 kary jednostkowe pozbawienia
wolności i w ich miejsce wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 (dwóch) lat i 3
(trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
5. na podstawie art. 41 a § 1 i 4 k.k. w związku ze skazaniem w punkcie 1 wyroku
orzekł wobec oskarżonego K. W. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do
pokrzywdzonego B. L. na odległość mniejszą niż 150 metrów oraz zakaz
kontaktowania się z pokrzywdzonym w jakikolwiek sposób na okres 3 (trzech) lat;
V KK 74/25
3
6. na podstawie art. 46 § 2 k.k., w związku ze skazaniem w punkcie 1 wyroku, orzekł
od oskarżonego K. W. nawiązkę w kwocie 500 (pięciuset) złotych na rzecz
pokrzywdzonego B. L. ;
7. na podstawie art. 46 § 2 k.k., w związku ze skazaniem w punkcie 3 wyroku, orzekł
od oskarżonego K. W. nawiązkę w kwocie po 500 (pięciuset) złotych na rzecz
pokrzywdzonych M. T. i K. G. ;
8. na podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. zaliczył oskarżonemu K.W. na poczet orzeczonej w
punkcie 4 kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia
wolności w sprawie w postaci tymczasowego aresztowania od dnia 20 lipca 2023
roku od godziny 20:00 do dnia 14 marca 2024 roku;
9.
zwolnił oskarżonego K. W. od kosztów sądowych.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł obrońca oskarżonego, który
zaskarżył ten wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1 wyroku „w całości co do winy”
oraz w zakresie punktu 3 wyroku „w całości co do winy”.
Apelujący podniósł następujące zarzuty:
1) w zakresie czynu z punktu 1 wyroku:
a) obrazę prawa materialnego, tj. art. 280 § 1 k.k. poprzez jego błędne
zastosowanie i uznanie, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona rozboju w
sytuacji, gdy po stronie oskarżonego nie wystąpił zamiar zaboru w celu
przywłaszczenia,
b) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a
mianowicie: art. 5 § 2, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez oparcie rozstrzygnięcia
na mało wnikliwej ocenie materiału dowodowego, pominięcia szeregu okoliczności
istotnych i korzystnych dla oskarżonego, rozstrzygnięcia wyłaniających się
wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz przekroczenie granic swobodnej
oceny dowodów, która w przedmiotowej sprawie przybrała charakter dowolnej, w
szczególności poprzez:
- bezzasadne nieuwzględnienie wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w
jakim ten wskazywał na brak intencji zaboru oraz w zakresie emocjonalnego
nacechowania działań oskarżonego, które nie były w żadnym stopniu
nakierowane na dokonanie zaboru,
- ustalenie, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona
zarzucanego mu czynu w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonego pozwalają na
V KK 74/25
4
uznanie, iż wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżonego jest logiczna, a
wyłaniające się z zebranego materiału dowodowego wątpliwości powinny być
interpretowane na korzyść oskarżonego,
c) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku,
będących wynikiem w/w uchybień procesowych, a polegających na przypisaniu
oskarżonemu popełnienia przypisanego mu czynu w sytuacji, gdy zebrany w
sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonego,
wskazywał na inny niż ustalony przez Sąd I instancji przebieg zdarzenia,
którego prawidłowa ocena winna skutkować uniewinnieniem oskarżonego od
zarzucanych mu czynów w zaskarżonym zakresie,
2) w zakresie czynu z punktu 3 wyroku:
a) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 190 § 1 k.k. w zw, z art.
91 k.k. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż groźby kierowane do
pokrzywdzonych były realne, w sytuacji gdy zachowanie oskarżonego było
wygórowanie emocjonalną reakcją na stres związany z całym zdarzeniem i
interwencją Policji,
b) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a
mianowicie: art. 5 § 2, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez oparcie
rozstrzygnięcia na mało wnikliwej ocenie materiału dowodowego, pominięcia
szeregu okoliczności istotnych i korzystnych dla oskarżonego, rozstrzygnięcia
wyłaniających się wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz przekroczenie
granic swobodnej oceny dowodów, która w przedmiotowej sprawie przybrała
charakter dowolnej, w szczególności poprzez:
- bezzasadne nieuwzględnienie wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w
jakim ten wskazywał na brak realności gróźb i emocjonalność swojej reakcji na
zdarzenie i interwencję Policji,
- ustalenie, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona
zarzucanego mu czynu w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonego pozwalają na
uznanie, iż wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżonego jest logiczna, a
wyłaniające się z zebranego materiału dowodowego wątpliwości powinny być
interpretowane na korzyść oskarżonego,
V KK 74/25
5
c) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku,
będących wynikiem w/w uchybień procesowych, a polegających na przypisaniu
oskarżonemu popełnienia przypisanego mu czynu w sytuacji, gdy zebrany w
sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonego,
wskazywał na inny niż ustalony przez Sąd I instancji przebieg zdarzenia,
którego prawidłowa ocena winna skutkować uniewinnieniem oskarżonego od
zarzucanych mu czynów w zaskarżonym zakresie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie orzeczenia o karze łącznej,
2. co do czynu z punktu 1 wyroku: o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
uniewinnienie oskarżonego K. W. , ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej
części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
3. co do czynu z punktu 3 wyroku: o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
uniewinnienie oskarżonego K. W. , ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej
części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Wyrokiem z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt V Ka 613/24, Sąd
Okręgowy w Łodzi utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (punkt 1), zwalniając
oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze (punkt 2).
Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca oskarżonego, który
zaskarżył wyrok sądu odwoławczego w części, tj. „w zakresie pkt. 1 wyroku w
całości” zarzucając mu rażące naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na treść
orzeczenia, a mianowicie obrazę następujących przepisów prawa procesowego:
1) art. 7 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. polegające na dokonaniu
selektywnej, sprzecznej z logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym,
w istocie dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu
przy uwzględnieniu wyłącznie okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego;
2) art. 7 k.p.k. i 201 k.p.k. poprzez:
a) oparcie rozstrzygnięcia na mało wnikliwej ocenie materiału dowodowego,
pominięcia szeregu okoliczności istotnych i korzystnych dla oskarżonego,
rozstrzygnięcia wyłaniających się wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w przedmiotowej sprawie
przybrała charakter dowolnej, w szczególności poprzez:
V KK 74/25
6
-
bezzasadne nieuwzględnienie wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w
jakim ten wskazywał na brak intencji zaboru oraz w zakresie emocjonalnego
nacechowania działań oskarżonego, które nie były w żadnym stopniu nakierowane
na dokonanie zaboru,
-
bezzasadne nieuwzględnienie wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w
jakim ten wskazywał na brak realności gróźb i emocjonalność swojej reakcji na
zdarzenie i interwencję Policji,
-
ustalenie, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona
zarzucanych mu czynów w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonego pozwalają na
uznanie, iż wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżonego jest logiczna, a
wyłaniające się z zebranego materiału dowodowego wątpliwości powinny być
interpretowane na korzyść oskarżonego;
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku,
będących wynikiem ww. uchybień procesowych, a polegających na przypisaniu
oskarżonemu popełnienia przypisanych mu czynów w sytuacji, gdy zebrany w
sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonego, wskazywał
na inny niż ustalony przez Sąd I instancji przebieg zdarzenia, którego prawidłowa
ocena winna skutkować uniewinnieniem oskarżonego od zarzucanych mu czynów
w zaskarżonym zakresie.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego w Łodzi oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego dla
Łodzi-Widzewa w Łodzi w w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi I
Instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, gdyż najwyraźniej uszło to uwadze
skarżącego, że celem postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu
prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych
przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a
jednocześnie takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
V KK 74/25
7
Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona.
Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem postępowaniem, które ma ponawiać
kontrolę odwoławczą. W toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się
zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje
zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary (tak
trafnie Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt IV
KK 125/14). Kasacja jest przy tym środkiem zaskarżenia, który strony mogą wnieść
wyłącznie od, wskazanych w art. 519 k.p.k., orzeczeń sądu odwoławczego. Z
powyższego wynika, że zarzuty kasacyjne powinny być kierowane przeciwko
rozstrzygnięciu tego sądu, a nie przeciwko orzeczeniu wydanemu w pierwszej
instancji. Możliwe jest wystąpienie tzw. efektu przeniesienia, kiedy to sąd
odwoławczy nienależycie rozpozna apelację, ale wówczas w kasacji winny zostać
podniesione, opatrzone pogłębioną argumentacją, zarzuty wskazujące na wadliwe
procedowanie organu ad quem, w następstwie którego doszło do przeniknięcia
uchybienia sądu a quo do orzeczenia sądu drugiej instancji (zob. m.in.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt IV KK
438/20). Brak jakichkolwiek zarzutów godzących w istotę orzeczenia sądu
odwoławczego (np. obrazy art. 433 § 2 czy art. 457 § 3 k.p.k.) powoduje, iż kasację
ocenić trzeba jako próbę ponownej weryfikacji orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu a quo podlegają
rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko więc w takim zakresie, w jakim jest to
nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu
odwoławczego (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 lutego 2009 r.,
sygn. akt III KK 402/08). Należy przy tym podkreślić, że dla prawidłowego
podniesienia zarzutu kasacyjnego nie wystarczy samo stwierdzenie, że sąd
odwoławczy określonego zarzutu nie rozpoznał (czym naruszył art. 433 § 2 k.p.k.),
tudzież nie rozważył go należycie (dopuszczając się obrazy art. 457 § 3 k.p.k.), ale
konieczne jest wykazanie, że przy dokonywaniu kontroli odwoławczej uchybienie
zaistniało w rzeczywistości, a nadto opisanie na czym ono polegało i dlaczego
stanowi tak rażące naruszenie przepisów, że można je przyrównywać w swych
skutkach do uchybienia w postaci bezwzględnej podstawy odwoławczej (tak trafnie
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt III KK 490/16).
V KK 74/25
8
Z powyższych uwag wynika zatem, że w kasacji nie tylko nie można
podnosić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych (zob. zarzut 3), ale i to, że
niedopuszczalne jest kierowanie pod adresem sądu odwoławczego zarzutów
opartych na twierdzeniu o obrazie przepisów wyznaczających standardy
prawidłowego postępowania dowodowego, w szczególności art. 7 k.p.k., w zakresie,
w jakim nie odnoszą się one do przeprowadzonego przez ten sąd samodzielnie
postępowania dowodowego oraz „własnej” oceny zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego (zob. zarzuty 1 i 2). Naruszenie ww. reguł jest bowiem
możliwe przez organ ad quem tylko wówczas, gdy sąd ten prowadzi postępowanie
dowodowe i czyni na tej podstawie „własne” ustalenia faktyczne (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2019 r., II KK 247/18).
W przedmiotowej sprawie sąd odwoławczy wspomnianej aktywności w
obszarze postępowania dowodowego zasadniczo nie podejmował. Jedynym
dowodem, który został ujawniony w toku postępowania odwoławczego była bowiem
opinia psychologiczna z dnia 10 czerwca 2024 r. dotycząca M. S. , którego to
dowodu, lakoniczne rozważania zawarte w uzasadnieniu kasacji, nie dotyczą.
Rozwijając ten wątek należy stwierdzić, że wywody zawarte w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia sprowadzają się w istocie do powielenia
polemicznej argumentacji zawartej w zwykłym środku zaskarżenia i zarzucenia
sądowi odwoławczemu, że tej argumentacji nie podzielił. W kasacji nie znajdziemy
natomiast pogłębionych analiz, dotyczących stricte procedowania sądu
odwoławczego, które świadczyłyby o tym, że organ ad quem podczas dokonywania
kontroli odwoławczej rażąco naruszył standardy tej kontroli z art. 433 § 2 k.p.k. w
zw. z art. 457 § 3 k.p.k., co mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Na
marginesie należy zauważyć, że sąd odwoławczy we wnikliwych rozważaniach,
świadczących bez wątpienia o gruntownej znajomości materiału dowodowego,
zawartych w uzasadnieniu swojego orzeczenia, wskazał dlaczego zarzuty
apelacyjne uznał za bezzasadne.
Z powyższych względów kasację należy traktować jako próbę
doprowadzenia do sytuacji, w której Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym
dokonywałby kolejnej kontroli odwoławczej wyroku sądu I instancji. Próba ta, co
oczywiste, nie mogła okazać się skuteczna.
V KK 74/25
9
Uznawszy zatem, że skarżący w sposób oczywisty nie wykazał, by w
przedmiotowej sprawie zaktualizowała się podstawa kasacyjna z art. 523 § 1 k.p.k.,
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., obciążając nimi skazanego.
[J.J.]
[a.ł]
