Artykuł 91 Kodeksu karnego normuje zasady wymiaru kary, gdy sprawca popełnia dwa lub więcej przestępstw w krótkich odstępach czasu, korzystając z tej samej sposobności, i zanim zapadł wyrok w sprawie pierwszego. Przepis przewiduje, że sąd wymierza jedną karę dla każdego z tych czynów, ale może ją zwiększyć do górnej granicy ustawowego zagrożenia powiększonej o połowę. Ponadto, przepis drugi odnosi się do sytuacji, gdy sprawca działa w warunkach ciągów przestępstw, nakazując sądowi orzeczenie kary łącznej według odpowiednich zasad. Trzeci paragraf ogranicza wysokość orzeczonej kary łącznej, wskazując, że nie może ona przekroczyć określonej granicy zwiększonej o połowę, odpowiadającej przestępstwom w ciągu wskazanym w § 1.
Przepis znajduje zastosowanie, gdy mamy do czynienia z kilkoma czynami zabronionymi popełnionymi w krótkim czasie, wykorzystującymi tę samą sposobność i zanim zapadnie ostateczny werdykt. To oznacza, że sprawca nie unika surowszej odpowiedzialności poprzez rozbicie czynów na kolejne postępowania. Jeśli czynów jest więcej i pojawiają się one w ramach ciągów przestępstw lub razem z innymi przestępstwami, sąd musi zastosować orzekanie kary łącznej, według odrębnych przepisów o karze łącznej, koniecznie z uwzględnieniem maksymalnej granicy.
Przykładem użycia przepisu może być sytuacja, gdy osoba dokonuje w krótkich odstępach czasu kilku włamań do tych samych lub okolicznych nieruchomości, zanim sąd wyda orzeczenie w którejkolwiek sprawie. Zamiast wymierzać oddzielne kary za każde włamanie, sąd zsumuje te przestępstwa i wymierzy jedną karę zgodnie z art. 91 § 1 KK, która może sięgać nawet połowy więcej niż górna granica dla jednego czynu. W przypadku dalszych złożoności sprawy, np. gdy dojdzie do innych przestępstw, sąd uwzględni przepisy o karze łącznej.
Częstym błędem jest mylenie sytuacji objętych art. 91 § 1 i § 2, a także nieprawidłowe interpretowanie pojęcia "tej samej sposobności". Niezrozumienie, kiedy stosuje się zwiększenie kary o połowę, prowadzi też do błędnych wyroków. Ważne jest, by stosować art. 91 w kontekście całej materii dotyczącej kar łącznych i ciągów przestępstw, a nie izolować go. W indywidualnych sprawach, gdzie mogą pojawić się wątpliwości dotyczące stosowania tych regulacji, dobrze jest skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie karnym.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
