V KK 60/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2026 r.
SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Antoni Bojańczyk
SSN Stanisław Stankiewicz
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach delegowanego do
Prokuratury Krajowej Eweliny Okrój-Ozdarskiej
w sprawie M.P.
oskarżonego z art. 62 ust. 1 ustawy z dn. 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r.,
kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt IV Ka 443/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Pleszewie
z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II K 154/21,
uchyla pkt 1a zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie
przekazuje Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Antoni Bojańczyk Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz
V KK 60/25
2
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Pleszewie wyrokiem z 20 lipca 2023 r. sygn. akt II K 154/21,
M.P. oskarżonego o to, że:
I. w dniu 8 lutego 2020 r. w miejscowości K. przy ulicy […], województwa […] w
rejonie dworca […] około godziny 01.30 działając wspólnie i w porozumieniu z
C.W., J.K. i inną ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego
rozpoznania, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii posiadał przy sobie środek odurzający w postaci
ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama, tj. o czyn z art 62 ust 1
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałam narkomanii;
II. w bliżej nieokreślonych dniach 2018 r. w miejscowości P., województwa [...],
działając wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancje psychotropową w postaci
tabletek C. w ilości 50 tabletek po 2 mg każda, którą nieodpłatnie otrzymał od
C.W., tj. o czyn z art 62 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałam narkomanii;
III. w bliżej nieokreślonym dniu stycznia 2020 r. w miejscowości P., województwa
[...], działając wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancje psychotropową w postaci
jednej tabletki R. w ilości 2 mg, którą nieodpłatnie otrzymał od C.W., tj. o czyn
z art 62 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałam narkomanii;
IV. w bliżej nieokreślonych dniu lutego 2020 r. w miejscowości P., województwa
[…], działając wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancje psychotropową w postaci
jednej tabletki R. w ilości 2mg którą nieodpłatnie otrzymał od C.W., tj. o czyn
z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii;
V. w dniu 6 lutego 2020 r. w miejscowości P., województwa […], działając
wspólnie i w porozumieniu z C.W., J.K. i inną ustaloną osobą, której sprawę
wyłączono do odrębnego rozpoznania, wbrew przepisom ustawy z dnia 29
V KK 60/25
3
lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał przy sobie środek
odurzający w postaci dwóch tabletek morfiny w ilości 400 mg, którą zakupił
C.W. od n/n osoby, tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii
VI. w dniu 7 lutego 2020 r. w miejscowości P., województwa […], działając wbrew
przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
posiadał substancję psychotropową w postaci jednej tabletki R. w ilości 2 mg.
którą nieodpłatnie otrzymał od C.W., tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
VII. w dniu 7 lutego 2020 r. w miejscowości G., województwa […], działając wbrew
przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
posiadał substancję psychotropową w postaci jednej tabletki C. w ilości 2mg
oraz jednej tabletki R. w ilości 2mg, które nieodpłatnie otrzymał od C.W., tj. o
czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii;
VIII. w dniu 7 lutego 2020 r. w miejscowości G., województwa [...], znajdując się pod
wpływem pięciu substancji psychoaktywnych MDMA w stężeniu 26 ng/ml i
MDA w stężeniu poniżej 25 ng/ml tetrahydrokannabinolu (THC) w stężeniu 2.1
ng/ml i karboksy-THC w stężeniu 15 ng/ml D. w stężeniu 13 ng/ml N. 22 ng/ml
oraz K. 5.6 ng/ml prowadził pojazd mechaniczny maiki R. o nr rej. [...], co
wskazuje na działanie na ośrodkowy układ nerwowy jak alkohol w stężeniu
powyżej 0,5 promila, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k.;
IX. w dniu 6 lutego 2020 r. w miejscowości P., województwa [...] działając wbrew
przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
posiadał substancję psychotropową w postaci jednej tabletki C. w ilości 2mg,
którą nieodpłatnie otrzymał od C.W., tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
uznał za winnego zarzucanych mu w punktach I, III-VII i IX czynów przyjmując,
że każdy wypełnia znamiona art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 4 § 1 k.k. i przyjmuje, że czyny te wchodzą
V KK 60/25
4
w skład ciągu przestępstw, na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. i w zw. z art. 4 § 1 k.k.
wymierzył karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość
jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych, ponadto uznał oskarżonego za winnego
zarzucanego mu w punkcie II czynu wypełniającego znamiona z art. 62 ust. 1 ustawy
z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 37a k.k. i w zw.
z art. 4 § 1 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych. Uznał również oskarżonego za
winnego zarzucanego mu w punkcie VIII czynu, tj. czynu wypełniającego znamiona
z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na postawie art. 178a § 1 k.k. w zw.
z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych,
ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych.
Na podstawie art. 85 § 2 k.k. i art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w miejsce
z osobna orzeczonych kar grzywny wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny
w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na
kwotę 30 złotych, na podstawie art. 61 § 1 i § 5 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. zaliczył
oskarżonemu na poczet orzeczonej kary grzywny okres zatrzymania w sprawie od
8 lutego 2020 roku godz. 14:45 do dnia 10 lutego 2020 godz. 16:25, zaokrąglając
w górę do jednego dnia i przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia
wolności jest równoważny dwom dziennym stawkom grzywny
Ponadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. w zw. z art.
4 § 1 k.k. orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie
ruchu lądowego na okres 3 lat i dodatkowo na podstawie art. 43a § 2 k.k. w zw. z art.
4 § 1 k.k. orzekł od oskarżonego M.P. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5000 złotych.
Sąd również orzekł w przedmiocie zabezpieczonych dowodów rzeczowych
i zasądził od oskarżonego M.P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 600 złotych tytułem
kosztów sądowych, zwalniając go do ich uiszczenia w pozostałym zakresie.
Zapadły wyrok zaskarżył w całości obrońca oskarżonego M.P..
V KK 60/25
5
Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z 18 listopada 2024 roku w sprawie IV Ka
443/24 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. uniewinnił oskarżonego od zarzucanych mu w punktach I-VII oraz IX
czynów,
2. na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył
postępowanie o czyn z punktu VIII polegającego na tym, że w dniu 7 lutego
2020 r. w miejscowości G., woj. [...] znajdując się pod wpływem pięciu
substancji psychoaktywnych MDMA w stężeniu 26 ng/ml i MDA w stężeniu
poniżej 25 ng/ml. tetrahydrokannabinolu (THC) w stężeniu 2.1 ng/ml i
karboksy-THC w stężeniu 15 ng/ml. diazepamu w stężeniu 13 ng/ml. N. 22
ng/ml oraz K. 5.6 ng/ml. prowadził pojazd mechaniczny marki R. o nr rej. [...],
a czyn ten wypełnia dyspozycję art. 87 § 1 k.w.
Kasację w tej sprawie wniósł Prokurator Rejonowy w Pleszewie i zaskarżając
wyrok na niekorzyść oskarżonego w części rozstrzygnięcia z pkt 1a, zarzucił mu
„mające wpływ na treść orzeczenia rażące naruszenie prawa materialnego,
a mianowicie przepis art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie, pomimo prawidłowo
poczynionych ustaleń faktycznych w zakresie czynów przypisanych oskarżonemu
w punktach 1 i 2 wyroku sądu I instancji poprzez przyjęcie, iż oskarżony posiadał
środki odurzające, czy substancje psychotropowe wyłącznie w czasie ich zażywania,
co nie odpowiada znaczeniu posiadania w rozumieniu wymienionego przepisu
ustawy, a zażywanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, pozostaje
poza obszarem penalizacji”.
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu w Kaliszu w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna, gdyż Sąd Okręgowy w Kaliszu dopuścił się
naruszenia prawa materialnego, mianowicie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez przyjęcie, iż oskarżony swoim
V KK 60/25
6
zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstwa opisanego w przywołanym
przepisie prawa. Problem dopuszczalności karania osób za posiadanie narkotyku
związane z jego zażyciem (użyciem), został bowiem rozstrzygnięty w uchwale składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I KZP 24/10
(OSNKW 2011, z. 1, poz. 2), przyjęto, że „[p]osiadaniem środka odurzającego lub
substancji psychotropowej w rozumieniu art. 62 ustawy z dnia 21 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) jest każde
władanie takim środkiem lub substancją, a więc także związane z jego użyciem
lub zamiarem użycia [podkr. SN]". Uchwała ta nie straciła na aktualności i skład
orzekający w niniejszej sprawie podziela ją w całej rozciągłości.
W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy w sposób szczegółowy
i kompleksowy odniósł się do kwestii wykładni znamienia „posiada”, wskazując,
że zarówno wykładnia językowa (która – sama w sobie – była wystarczająca do
prawidłowej interpretacji tego znamienia), jak i wykładnia celowościowa, systemowa
i historyczna wskazują na to, że posiadanie, o jakim mowa w art. 62 ust. 1 u.p.n. to
każde władanie środkiem lub substancją, obejmujące również władanie nimi
związane z ich użyciem lub zamiarem użycia. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy
ustawy precyzyjnie określają cele, w których dopuszcza się posiadanie narkotyków
(medyczny, przemysłowy, badawczy i lecznictwo zwierząt) przez określone
w ustawie podmioty, a ich katalog jest w przepisach prawa wskazany wyczerpująco.
Przemawiało to dodatkowo za tym, że każde inne posiadanie, w tym związane
z zażywaniem narkotyków, jest niezgodne z prawem. Taki stan prawny utrzymywany
jest już od prawie 40 lat (od ustawy z 1985 roku) i do dzisiaj ustawodawca nie
zdecydował się na wprowadzenie przepisu, który dopuszczałby posiadanie na
własny użytek nawet najmniejszej ilości narkotyku (w tym zakresie przewidziano
szczególną instytucję umorzenia postępowania przed wydaniem postanowienia o
jego wszczęciu – art. 62a u.p.n.).
Powyższa uchwała spotkała się w większości z aprobatą doktryny, a co
ważniejsze, pogląd ten został przyjęty w orzecznictwie sądowym, które jest w istocie
jednolite. Sąd Najwyższy rozstrzygając w sprawach, których przedmiotem jest
posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w rozumieniu art. 62
ustawy 2005 r. u.p.n. uznaje, iż ten desygnat wypełnia każde władanie takim
V KK 60/25
7
środkiem lub substancją, a więc także to związane z jego użyciem lub zamiarem
użycia. Podkreślał też, że karalne jest każde władanie narkotykami, bez względu na
cel, dla jakiego miałby być on przeznaczony, a więc również związane z jego użyciem
lub zamiarem użycia (postanowienia: z 3 lutego 2011 r. sygn. akt III KK 415/10;
z 1 marca 2012 r. sygn. akt V KK 425/12; z 27 marca 2013 r. sygn. akt III KK 423/12,
z 3 stycznia 2019 r. sygn. akt III KK 206/18). Analogiczne stanowisko zajmowały
w dziesiątkach spraw sądy powszechne, w tym także Sądy Apelacyjne (we
Wrocławiu: wyroki z 26 września 2012 r. sygn. akt II AKa 261/12, z 26 września 2012
r. sygn. akt II AKa 257/12, z 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II AKa 216/13; z 20 listopada
2019 r. sygn. akt II AKa 324/19; w Gdańsku z 27 listopada 2014 r. sygn. akt II AKa
399/14; w Białymstoku: wyroki z 12 marca 2013 r. sygn. akt II AKa 30/13, z 11
września 2014 r. sygn. akt II AKa 121/14; w Łodzi: wyrok z 11 lipca 2013 r. sygn. akt
II AKa 73/13; w Warszawie: wyrok z 24 lutego 2021 r. sygn. akt II AKa 278/19).
W sytuacji rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy rozbieżności w orzecznictwie
sądowym przez przyjęcie jednego z konkurujących stanowisk albo przez wyrażenie
zupełnie innego, nowego poglądu, sąd powszechny rozstrzygając odmiennie, nie
może ograniczać się wyłącznie do przytoczenia argumentów leżących u podstaw
stanowiska, które nie zostało przyjęte przez Sąd Najwyższy, a musi zwalczać
argumenty, które posłużyły do rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie lub też
wskazywać na nowe, dotąd nieuwzględnione w orzecznictwie powody,
przemawiające za potrzebą przyjęcia innego stanowiska (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 3 stycznia 2019 r. sygn. akt III KK 206/18, OSNK 2019, z. 1, poz. 5).
Tego rodzaju argumentacji brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w którym
– co już sygnalizowano wyżej – Sąd Okręgowy nie zechciał odnieść się (nie
wspominając o ewentualnym skutecznym podważeniu) do któregokolwiek z
argumentów zaprezentowanych w uchwale. Nic w tym zakresie nie zmienia powołany
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku judykat Sądu Najwyższego - wyrok
z 15 stycznia 2010 r. sygn. akt V KK 363/09 - będący jednym z wyroków tworzących
rozbieżność w orzecznictwie sądowym, którą rozstrzygnięto w powołanej uchwale
składu siedmiu sędziów z 2011 r. - w którym wyrażono pogląd, iż „w przypadku
użycia w całości środka odurzającego karanie takiej osoby za wcześniejsze jego
posiadanie stanowiłoby obejście zakazu karania zachowania, które z istoty swej nie
V KK 60/25
8
jest typizowane jako czyn zabroniony. Zatem sam fakt spożycia przez jakąś osobę
narkotyków, nie przesądza jeszcze przypisania odpowiedzialności karnej za
posiadanie narkotyków (BPK 2010/2/17-19)”, albowiem został wypowiedziany
z pominięciem stanu orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych,
zapoczątkowanego uchwałą składu siedmiu sędziów z 2011 r. Spowodowało to także,
że i w tym orzeczeniu brak jest jakichkolwiek argumentów, które – choćby
potencjalnie – mogłyby podważać rezultat wykładni dokonanej w 2011 r.
Mając na uwadze powyższe, kasację prokuratora uwzględniono, co
skutkowało koniecznością uchylenia przez Sąd Najwyższy „wyroku w zaskarżonej
części” i przekazania sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania
w postępowaniu apelacyjnym. W jego toku winny zostać uwzględnione wyrażone
powyżej zapatrywania prawne (art. 442 § 3 k.p.k.).
Z wszystkich wyżej omówionych powodów, Sąd Najwyższy orzekł, jak
w części dyspozytywnej wyroku.
[WB]
[r.g.]
Antoni Bojańczyk Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz
