V KK 330/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 lutego 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie A.W.
skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 26 stycznia 2024 r. sygn. akt II AKa 146/23
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku
z 18 marca 2022 r. sygn. akt II K 81/10,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego;
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Włocławku wyrokiem z 18 marca 2022 r. sygn. akt II K 81/10
uznał m.in. oskarżonego A.W. za winnego popełnienia następujących czynów (pkt
III wyroku):
V KK 330/24
2
1. występku z art. 258 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 16
października 1999 r. i za ten czyn przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu
karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
2. występku z art. 282 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym
do dnia 7 czerwca 2010 r. i za ten czyn przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył
mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, a na
podstawie art. 33 § 1 i 2 k.k., karę 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny,
ustalając wysokość każdej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych;
3. występku z art. 211 d. k.k. w zw. z art. 165 § 1 d. k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.
k.k. w zw. z art. 58a d. k.k. przy zastosowaniu kodeksu karnego z 1969 r.
w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 sierpnia 1998 r. (dalej d. k.k.) i za ten czyn
przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na podstawie art. 211 d. k.k. w zw. z art. 10 § 3 d.
k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności,
a na podstawie art. 36 § 2 i 3 d. k.k. w zw. z art. 37
§ 1 i 2 d. k.k. karę grzywny w kwocie 8 000 (ośmiu tysięcy) złotych określając na
wypadek nieuiszczenia jej w terminie karę zastępczą 80 dni pozbawienia wolności,
przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności równoważny jest kwocie 100 (stu)
złotych grzywny;
4. występku z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w brzmieniu
obowiązującym do dnia 7 czerwca 2010 r. i za ten czyn przy zastosowaniu art. 4 §
1 k.k. wymierzył mu kare 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia
wolności, a na podstawie art. 33 § 1 i 2 k.k. karę 50 (pięćdziesięciu) stawek
dziennych grzywny ustalając wysokość każdej stawki na kwotę 50 (pięćdziesięciu)
złotych.
Ponadto sąd I instancji na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k., połączył
oskarżonemu A.W. orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę
łączną 3 (trzech) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na
podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 i 2a k.k. karę łączną 10 000 (dziesięciu tysięcy)
złotych grzywny (pkt III ppkt 5 wyroku) oraz na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet
orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres
rzeczywistego pozbawienia wolności od 13 stycznia 2010 r. do 11 stycznia 2012 r.
(pkt III ppkt 6 wyroku).
V KK 330/24
3
Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 26 stycznia 2024 r. sygn. akt II AKa
146/23 zmienił wobec oskarżonego A.W. zaskarżony wyrok w ten sposób, że
uchylił rozstrzygnięcia z pkt III ppkt 1, 2 i 3, 5 i 6 wyroku Sądu Okręgowego we
Włocławku, w tym dotyczące kary łącznej oraz zaliczenia okresu rzeczywistego
pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, a
następnie na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
postępowanie w zakresie pkt III ppkt 1, 2 i 3 umorzył (pkt I ppkt 1 i 2 lit. b wyroku).
Ponadto sąd II instancji w pkt III ppkt 4 zaskarżonego wyroku zmienił opis czynu
eliminując z niego zwrot „co najmniej” (pkt I ppkt 5 wyroku) oraz na podstawie art.
63 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na poczet orzeczonych A.W. kar pozbawienia
wolności i grzywny zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 13
stycznia 2010 r. do 11 stycznia 2012 r. (pkt III wyroku), a w pozostałej części
zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt VII wyroku).
Kasację od wyroku sądu II instancji wywiódł obrońca skazanego A.W.,
zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu mające wpływ na jego treść rażące
naruszenia następujących przepisów prawa:
1. art. 63 § 1 k.k. przez przyjęcie, iż jednemu dniowi kary pozbawienia wolności
lub dwóm stawkom dziennym grzywny odpowiada okres rzeczywistego
pozbawienia wolności dłuższy niż dzień;
2. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niepełne rozpoznanie apelacji
obrońcy oskarżonego polegające na:
- zaniechaniu rozważenia kwestii zamiaru w zakresie udziału w grupie przestępczej,
a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie popełnienia przestępstwa kradzieży
z włamaniem w ramach działalności tej grupy;
- braku pełnego odniesienia się do wskazywanych w apelacji przemawiających na
korzyść oskarżonego okoliczności pominiętych przez Sąd Okręgowy we Włocławku,
a w szczególności pominięcie zeznań M. P., skutkujące niepełnym odniesieniem się
do zarzutu nieprawidłowej oceny dowodów dokonanej przez sąd
I instancji;
- nieustosunkowaniu się do zarzutu dotyczącego braku uzasadnienia stosowania
przepisów obowiązujących w określonej dacie lub okresie.
V KK 330/24
4
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy
temu sądowi do ponownego rozpoznania, a nadto zwolnienie skazanego A.W. od
opłaty od kasacji.
W odpowiedzi na kasację obrońcy, prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podniesione przez obrońcę w kasacji zarzuty okazały się oczywiście
bezzasadne, co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem tego nadzwyczajnego
środka zaskarżenia przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535
§ 3 k.p.k.
Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy to już z pobieżnej
analizy podniesionych w niej zarzutów wynika, iż są one nietrafne i nie mogą
doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci wzruszenia
zaskarżonego orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 1 lipca
2021 r. sygn. akt II KK 184/21], a także, gdy skarżący kwestionuje jedynie ustalenia
faktyczne, jednak nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym
zarzutem rażącego naruszenia prawa procesowego (bądź materialnego),
sprowadzającym się do polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym przez sądy
obu instancji materiałem dowodowym, a w sprawie nie wystąpiły uchybienia
wymienione w art. 439 k.p.k.
W zakresie dotyczącym zarzutu z pkt 1 kasacji stwierdzić należy, iż zarzut
ten jest niezasadny i nie znajduje potwierdzenia w treści zaskarżonego
rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy w wyroku zastosował art. 63 § 1 k.k. i na poczet
orzeczonych oskarżonemu kar pozbawienia wolności i grzywny zaliczył okres
rzeczywistego pozbawienia wolności od 13 stycznia 2010 r. do 11 stycznia 2012 r.
(pkt III wyroku, s. 3). Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest natomiast w
kwestionowanym rozstrzygnięciu sądu II instancji przeliczenia okresu
tymczasowego aresztowania w sposób sprzeczny z ustawą. W istocie okres
rzeczywistego pozbawienia A.W., w myśl art. 63 § 1 k.k., przenosi wysokość kary
pozbawienia wolności i kary grzywny ostatecznie orzeczonych wobec tego
skazanego, jednakowoż nie stanowi to uchybienia wskazanej normie prawa
V KK 330/24
5
materialnego. W ramach postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie sąd II
instancji, na podstawie art. 63 § 1 k.k., zobligowany był do zaliczenia tego okresu w
poczet orzeczonej kary, co też uczynił. Skazany natomiast, m.in. na mocy
przepisów rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego, dysponuje uprawnieniem
do dochodzenia ewentualnych roszczeń z tytułu niesłusznego tymczasowego
aresztowania w odrębnym postępowaniu.
W odniesieniu do zarzutu z pkt 2 kasacji obrońcy, przez wzgląd na jego
konstrukcję i treść, Sąd Najwyższy przypomina, iż nie jest wystarczające samo
stwierdzenie, że sąd odwoławczy określonego zarzutu nie rozpoznał, naruszając art.
433 § 2 k.p.k. lub nie rozważył go należycie, czym dopuścił się obrazy art. 457
§ 3 k.p.k. Konieczne jest natomiast wykazanie, iż przy dokonywaniu kontroli
odwoławczej uchybienie w rzeczywistości zaistniało, a przy tym także opisanie, na
czym polegało oraz wyszczególnienie, dlaczego stanowi ono tak rażące naruszenie,
że można w swych skutkach przyrównywać je do uchybienia wagi bezwzględnej
podstawy odwoławczej. Jedynie literalne przywołanie w formułowanych zarzutach
normy art. 433 § 2 k.p.k., sugerujące, iż kasacja dotyczy błędów popełnionych
przez sąd odwoławczy, podczas gdy w istocie kwestionowane jest rozstrzygnięcie
zawarte w orzeczeniu sądu I instancji, nie może zostać potraktowane jako
skutecznie podniesiony zarzut kasacyjny. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku
postępowania odwoławczego doszło do tzw. efektu przeniesienia, czyli
zaabsorbowania do orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd
pierwszej instancji, w wyniku nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka
odwoławczego. W kasacji winny wówczas zostać podniesione i opatrzone
pogłębioną argumentacją zarzuty wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu,
w następstwie czego doszło do przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a
quo do orzeczenia sądu drugiej instancji (postanowienie SN z 18 lipca 2024 r. sygn.
akt V KK 119/24).
Analizując wyszczególnione w zarzucie z pkt 2 kasacji rzekome uchybienia
sądu ad quem i wspierającą je argumentację w kontekście przebiegu postępowania
karnego w niniejszej sprawie oraz treści uzasadnienia wyroku nie sposób uznać, iż
sąd II instancji, dokonując kontroli zaskarżonego apelacją obrońcy orzeczenia,
dopuścił się naruszeń art. 433 § 2 k.p.k. czy też powiązanych z nim przez
V KK 330/24
6
skarżącego kasacyjnie przepisów prawa procesowego, regulujących sferę
gromadzenia i oceny dowodów oraz czynienia ustaleń faktycznych. Autor kasacji,
choć powierzchownie formułuje zarzuty w stosunku do orzeczenia sądu II instancji,
w istocie częściowo powiela te uprzednio podniesione w zwyczajnym środku
odwoławczym, które zostały szeroko i rzetelnie rozważone w toku postępowania
odwoławczego.
Kwestie dotyczące zamiaru udziału A.W. w grupie przestępczej oraz
kradzieży z włamaniem dokonanej w ramach działalności tej grupy, wbrew
twierdzeniom obrońcy skazanego, zostały szczegółowo omówione na s. 8-12
formularza uzasadnienia. Sąd Apelacyjny dokładnie wyjaśnił, dlaczego dowody
w oparciu, o które ustalono, iż A.W. uczestniczył w grupie przestępczej oraz jaką
pełnił w niej rolę, zostały ocenione zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia
życiowego, a przy tym, w ramach weryfikacji, Sąd ten dokonał ich uszczegółowienia,
zwracając uwagę na niedoskonałości poszczególnych dowodów oraz ich znaczenie
dla całokształtu ustaleń faktycznych w tym zakresie. Odnośnie wątku kradzieży z
włamaniem, sąd II instancji zaaprobował stanowisko sądu meriti, a przywołując
konkretne fragmenty uzasadnienia zawierające odniesienia do zeznań
poszczególnych świadków i przedstawiając szereg argumentów przemawiających
za jego rzeczowością, logicznością i kompleksowością w zakresie ustaleń
faktycznych, wykazał wybiórczość poglądów i ocen obrońcy (s. 14-16 formularza
uzasadnienia wyroku).
W kontekście braku pełnego odniesienia się do wskazywanych w apelacji
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a w szczególności zeznań
M. P., stwierdzić należy, iż stanowisko obrony również i w tym zakresie,
nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgromadzony i ujawniony przez Sąd Okręgowy
materiał dowodowy został oceniony jako kompletny, a przy tym został dogłębnie
przeanalizowany, co potwierdzają wywody sądu ad quem zawarte w omówieniu
poszczególnych zarzutów apelacyjnych (s. 8-16 formularza uzasadnienia wyroku),
uwierzytelniające stanowisko wyrażone w początkowej części rozważań sądu
odwoławczego, w których sąd odwoławczy wyjaśnił m.in. wartość dowodową
zeznań świadka D.P. oraz B.P. (s. 8-10 formularz uzasadnienia wyroku) na
okoliczność przynależności A.W. do „grupy [...]”. Sąd II instancji wskazał zatem
V KK 330/24
7
istotne
dla
stanu
faktycznego
dowody,
na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz szczegółowo wyłożył, z jakich przyczyn
to właśnie na nich należało oprzeć ustalenia faktyczne. Niemniej brak odniesienia
się do argumentacji obrońcy dot. M. P. stanowi pewną niedoskonałość
uzasadnienia, natomiast nie wpływa ona na rzetelność przeprowadzonej kontroli
odwoławczej, albowiem treść uzasadnienia orzeczenia sądu ad quem
jednoznacznie wskazuje na przyczyny zaaprobowania w tym zakresie ustaleń
faktycznych sądu I instancji, w tym tych dotyczących udziału A.W. w
zorganizowanej grupie przestępczej.
W kwestii ostatniego z uchybień wymienionych w zarzucie z pkt 2 kasacji
stwierdzić należy, iż sąd odwoławczy rozpoznając zarzut apelacyjny rażącej
niewspółmierności kar (pkt 3 apelacji), koncentrując się na rozważeniu istoty owego
zarzutu, rzeczywiście pominął stwierdzenie obrońcy dot. niejasności powodów
stosowania przepisów obowiązujących w określonej dacie. O ile obrońca trafnie
wskazuje na braki w uzasadnieniu tej kwestii przez sąd odwoławczy, o tyle nie jest
to skuteczne z punktu widzenia kasacyjnego. Podstawą kasacji zasadniczo może
być bowiem tylko taka wadliwość uzasadniania, która wskazuje na rażące
uchybienie w ramach kontroli odwoławczej, np. w kontekście powinności
rozpoznania wszystkich podniesionych zarzutów (art. 433 § 2 k.p.k.), które mogło
mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego (postanowienie SN z 17
stycznia 2024 r. sygn. akt V KK 554/22). Takiej doniosłości nie mają jednak same
tylko niedoskonałości uzasadnienia, skoro pisemne motywy wyroku sporządzane
są już po jego wydaniu, a ewentualne wadliwości w zakresie szczegółowości czy
zakresu wątków analizowanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu
odwoławczego pozbawione są jakiegokolwiek waloru kasacyjnego. Stosownie do
art. 537a k.p.k. nie można bowiem uchylić takiego wyroku z tego tylko powodu, że
jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k.
(postanowienie SN z 8 listopada 2024 r. sygn. akt V KK 19/24).
Całokształt lektury uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego prowadzi do
przekonania, iż przeprowadzona przezeń kontrola instancyjna urzeczywistniła
standardy wyznaczone w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., w związku z czym
tego rodzaju zarzut kasacyjny obrońcy również nie mógł zostać uznany za zasadny.
V KK 330/24
8
Uwzględniając wniosek obrońcy z urzędu, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy
z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz.
1184) w zw. z § 2 ust 1, § 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki
samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez
adwokata z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 763) zasądzono na jego
rzecz kwotę 1 476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym
23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz
skazanego.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, orzeczono o oddaleniu
kasacji jako oczywiście bezzasadnej, jednocześnie zwalniając skazanego z
obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego (art. 637a
k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k.).
[WB]
[a.ł]
