Art. 65 Kodeksu karnego reguluje szczególne zasady wymiaru kary oraz stosowania środków karnych wobec określonych kategorii sprawców. Przepis ten w § 1 wskazuje, że przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, które stosuje się wobec sprawcy wymienionego w art. 64 § 2, mają zastosowanie również do sprawców, którzy uczynili z przestępstwa stałe źródło dochodu, działają w zorganizowanej grupie lub związku przestępczym, lub też popełniają przestępstwo o charakterze terrorystycznym. W ten sposób ustawa przewiduje zwiększoną surowość lub specyficzne środki wobec podmiotów szczególnie niebezpiecznych lub zorganizowanych w celu popełniania licznych lub poważnych przestępstw.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy sprawca popełnia przestępstwo w kontekście zorganizowanej działalności przestępczej bądź terrorystycznej oraz gdy przestępczość staje się dla niego stałym źródłem dochodu. Oznacza to, że nie chodzi tylko o pojedyncze przestępstwo, lecz o systematyczne działanie przestępcze, co wymaga zastosowania surowszych reguł wymiaru kary lub specjalnych środków zapobiegających dalszej działalności sprawcy. § 2 wskazuje z kolei, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 258 stosuje się odpowiednio regulacje dotyczące sprawcy z art. 64 § 2, jednak bez zaostrzenia kary przewidzianego w tym przepisie.
Przykładem codziennego zastosowania art. 65 KK może być sytuacja, gdy osoba regularnie zajmuje się przemytem narkotyków i traktuje to jako stałe źródło dochodu. W takim wypadku sąd stosuje przepisy wymiaru kary przewidziane dla sprawcy z art. 64 § 2, czyli może wymierzyć surowszą karę lub zastosować odpowiednie środki karne. Podobnie, gdy ktoś działa w zorganizowanej grupie rozprowadzającej kontrabandę lub bierze udział w działaniach o charakterze terrorystycznym, procedury przewidziane w art. 65 KK będą miały istotne znaczenie dla oceny i wymiaru kary. Dzięki temu ustawodawca może skuteczniej przeciwdziałać przestępczości zorganizowanej i terroryzmowi.
Często pojawiają się błędy interpretacyjne dotyczące zakresu zastosowania tych przepisów. Niektórzy mylnie uważają, że każde przestępstwo popełnione przez członka grupy przestępczej automatycznie kwalifikuje go jako sprawcę według art. 64 § 2, co nie jest prawdą – konieczne jest spełnienie warunku działania w zorganizowanej grupie lub związku mających na celu popełnianie przestępstwa. Ponadto różnicowanie wymiaru kary przez art. 65 KK wymaga precyzyjnej analizy, czy sprawca rzeczywiście uczynił z przestępstwa stałe źródło dochodu lub czy przestępstwo miało charakter terrorystyczny. Warto podkreślić, że w każdej konkretnej sprawie ocenę zastosowania tych norm musi przeprowadzić sąd, a w przypadku wątpliwości pomocne jest skonsultowanie kwestii z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
