IV KS 20/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 7 listopada 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie I.K. oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 7 listopada 2025 r.
skargi obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z 27 lutego 2025 r. sygn. akt VII Ka 1023/24,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie
z 29 października 2024 r. sygn. akt II K 1696/23
i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,
na podstawie art. 539e § 1 i 2 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę,
2. obciążyć oskarżoną I.K. kosztami postępowania skargowego,
3. nie uwzględnić wniosku pełnomocnika oskarżycielki prywatnej
K.B. o zasądzenie od oskarżonej na rzecz oskarżycielki
posiłkowej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
skargowym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z 29 października 2024 r. sygn. akt II K
1696/23, uznał I.K. za winną czynu polegającego na tym, że w dniu
21 kwietnia 2023 r. w O. w miejscu publicznym znieważyła pokrzywdzoną K.B. w jej
IV KS 20/25
2
obecności poprzez kierowanie pod adresem pokrzywdzonej wyzwisk, słów
powszechnie uznawanych za wulgarne, tj. o przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. i za to
skazał ją na karę grzywny w wysokości 40 (czterdziestu) stawek dziennych
ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) złotych.
Wyrok ten zaskarżył pełnomocnik oskarżycielki prywatnej, który w
wywiedzionej apelacji podniósł zarzuty: obrazy prawa materialnego (pkt. 1. apelacji)
– art. 212 § 1 i 2 k.k. (ppkt a) i art. 216 § 2 k.k. (ppkt b); obrazy prawa procesowego
(pkt 2. apelacji) – art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 177 § 1 k.p.k. (ppkt a)
i b), - art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 175 § 1 k.p.k. (ppkt c), - art. 7
k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 59 § 1 k.p.k. (ppkt d), - art. 7 k.p.k. w zw. z
art. 4 k.p.k. w zw. z art. 393 § 3 k.p.k. (ppkt e), - art. 170 § 2 i 4 k.p.k. (ppkt f); błędu
w ustaleniach faktycznych (pkt 3. apelacji).
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 27 lutego 2025 r. sygn. akt VII Ka
1023/24 uchylił zaskarżony wyrok Sąd Rejonowego w Olsztynie i przekazał sprawę
temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Skargę od powołanego wyżej wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca
I.K. W skardze zarzucił, iż naruszenie przepisu art. 437 § 2 k.p.k. poprzez jego
niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu w całości zaskarżonego wyroku
do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia przewodu
sadowego w całości, podczas gdy z jego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego
wynika, iż w toku kontroli zakwestionował on wyłącznie ocenę dowodów w postaci
zeznań dwóch świadków – M.M. oraz N.S. Tymczasem konieczność ponownej
oceny dowodów przez sąd I instancji nie mieści się w kręgu podstaw wydania przez
sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego (uchwała Sądu Najwyższego z 22 maja
2019 r. sygn. akt I KZP 3/19).
W pisemnej odpowiedzi pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł
o nieuwzględnienie skargi.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Skarga okazała się niezasadna, stąd w myśl art. 539e § 2 in princ. k.p.k.,
IV KS 20/25
3
podlegała oddaleniu. Nie można zgodzić się z autorem środka zaskarżenia,
że wydanie orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd Okręgowego w Olsztynie nastąpiło
z obrazą przepisów regulujących postępowanie drugoinstancyjne. Przepis art. 437
§ 2 k.p.k. kataloguje przyczyny uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania. Stosownie do jego treści wynika, iż uchylenie orzeczenia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie
w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest
konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Skoro tak, to – pomijając
tu odrębną podstawę skargi przeciwkasatoryjnej w postaci naruszenia art. 439
k.p.k., gdyż w rozpatrywanej sprawie na nią się nie powołano – zadaniem obrońcy
było wykazanie w skardze, że in concreto nie wystąpiła żadna ze wskazanych
przyczyn do wydania orzeczenia uchylającego z przekazaniem sprawy do
ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Tego obrońcy w
przedmiotowej sprawie nie udało się skutecznie uczynić. Z uzasadnienie uchwały
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 22 maja 2019 r. sygn. akt I KZP 3/19
(OSNK 2019, z. 6, poz. 31), w sposób jednoznaczny wynika bowiem, że
konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, w
szczególności postępowania dowodowego, powinna być oceniana nie tylko w
aspekcie ilościowym, czyli w odniesieniu do każdego dowodu, ale także w aspekcie
jakościowym. Dla ponowienia całego postępowania wystarczające jest
stwierdzenie, iż skutkiem nieprawidłowego przeprowadzenia części dowodów jest
niemożność poddania analizie tych prawidłowo przeprowadzonych. W realiach
niniejszej sprawy wskazana wadliwość dotyczy sposobu procedowania w zakresie
oceny dowodu z zeznań świadków M.M. oraz N.S., pozostających w wyraźnej
sprzeczności, albowiem dokonanej z pominięciem logicznej wymowy treści
rozmowy pokrzywdzonej z wymienionym, przedstawionej nagraniem odtworzonym
na rozprawie, co w rezultacie niewątpliwie mogło mieć wpływ na kształt przyjętych
wyrokiem ustaleń faktycznych i rzutować na treść wyroku. Rację ma zatem sąd
odwoławczy, iż nieodzowne jest dokonanie ponownej kompleksowej analizy całości
materiału dowodowego, z uwzględnieniem nie tylko rozbieżności w zeznaniach
wskazanych świadków, ale i wskazań świadka G.R., mających usprawiedliwiać
zachowanie oskarżonej względem pokrzywdzonej oraz przeprowadzeniem
IV KS 20/25
4
dowodów wskazanych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, bez czego
prawidłowe orzeczenie w przedmiocie odpowiedzialności karnej I.K. nie jest
możliwe. Taka natomiast sytuacja powoduje konieczność ponowienia przewodu
sądowego w całości.
Uwzględniając całokształt poczynionych w niniejszym uzasadnieniu
rozważań i stwierdzając, że sąd odwoławczy nie naruszył dyspozycji art. 437 § 2
zd. 2 in fine k.p.k., należało orzec jak na wstępie.
Powyższe implikowało także obciążenie oskarżonej kosztami postępowania
skargowego.
Z kolei zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek pełnomocnika oskarżycielki
prywatnej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów
ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jest przedwczesny. Jak słusznie podkreśla
się w orzecznictwie, postępowanie skargowe nie jest postępowaniem kończącym
postępowanie karne, skoro przesądza ono jedynie na jakim etapie to postępowanie
karne będzie się dalej toczyło. Z tego powodu w orzeczeniu w przedmiocie skargi
Sąd Najwyższy nie powinien orzekać co do kosztów zastępstwa procesowego
(pełnomocnika z wyboru), który reprezentuje przecież oskarżycielkę prywatną w
toku całego postępowania. Koszty te powinny być rozliczone w orzeczeniu
kończącym postępowanie karne, zgodnie z przepisem art. 626 § 1 k.p.k. (tak,
słusznie: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2024 r., I KS 36/24;
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2024 r., IV KS 13/24; zob. także D. Świecki,
[w:] Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, red. D.
Świecki, LEX/el 2025, t. 38-40 do art. 539a).
[WB]
[a.ł]
IV KS 20/25
5
