IV KO 68/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
Dnia 29 lipca 2026 r.
w sprawie B.M.
skazanego za czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2026 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 462/15,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt III K 57/14,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku skazanego B.M. o wznowienie
postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z 15 września 2015 r., sygn. akt
III K 57/14 uznał B.M. za winnego dokonania przestępstwa określonego w art. 197
§ 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 6 lat pozbawienia
wolności; na podstawie art. 62 k.k. określił, że skazany powinien ją odbywać we
zakładzie karnym typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych w systemie
terapeutycznym dla skazanych za przestępstwa popełnione w związku z
IV KO 68/26
2
zaburzeniami preferencji seksualnych; orzekł również środek karny zakazu
zbliżania się do pokrzywdzonej oraz środek zabezpieczający przewidziany w art.
93g § 3 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z
dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 462/15 utrzymał w mocy zaskarżony
wyrok oraz orzekł o kosztach sądowych.
Kasacja obrońcy B.M. została oddalona jako oczywiście bezzasadna
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt IV KK
194/16.
W sprawie skazanego B.M. składane były już wielokrotnie wnioski o
wznowienie postępowania zarówno przez niego osobiście jak i przez obrońcę, które
Sąd Najwyższy bądź oddalał (gdy składał je obrońca wyznaczony z urzędu), bądź
odmawiał ich przyjęcia w oparciu o przepis art. 120 § 2 k.p.k. lub też poprzez
uznanie ich oczywistej bezzasadności (zob. sprawy Sądu Najwyższego o sygn.: IV
KO 1/16, IV KO 84/16, IV KO 3/17, IV KO 60/17, IV KO 33/18, IV KO 87/19, IV KO
60/20, IV KO 59/20 i IV KZ 46/20, IV KO 103/20, IV KO 134/20, IV KO 37/21, IV KO
108/21 i IV KZ 44/21, IV KO 168/21 i IV KZ 8/22, IV KO 86/22, IV KO 132/22, IV KO
59/23, IV KO 8/24, IV KO 28/24, IV KO 55/24, IV KO 107/24, IV KO 131/25).
Skazany B.M. w dniu 8 czerwca 2026 r. (data wpływu do SN) po raz kolejny
wniósł o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia
10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 462/15, utrzymującego w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt III K 57/14.
Skazany, powołując się we wniosku na podstawy wznowieniowe określone w art.
540 § 1 pkt 2, zakwestionował sporządzone w sprawie opinie sądowo-
psychiatryczne, jak również zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
IV KO 68/26
3
Na wstępie należy odwołać się do treści art. 545 § 3 k.p.k., który stanowi, iż
sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od
prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych,
jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które
były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego
oczywista bezzasadność.
Powyższe unormowanie pozwala więc na wstępną kontrolę wniosku o
wznowienie – i to bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych - celem
wyeliminowania konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności
procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może
doprowadzić do wznowienia postępowania. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż
decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być
oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać
może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są
przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw
wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli
odwoławczej (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2024 r., III KO 81/24).
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że skazany we wniosku nie
przedstawił takich okoliczności, które uzasadniałyby wznowienie postępowania w
niniejszej sprawie. Skazany podniósł, że sąd skazując go za popełnienie czynu
oparł się wyłącznie na opinii biegłych z Warszawy, która to opinia była wadliwa,
stronnicza i na jej podstawie orzeczono pobyt w szpitalu psychiatrycznym,
pomijając trzy inne, zgodne ze sobą opinie. W pierwszej kolejności wskazać należy,
iż kwestia sprzeczności w opinii biegłego Z.S. była przedmiotem rozważań sądu
odwoławczego rozpoznającego apelację obrońcy oskarżonego. Sąd ten wskazał na
str. 8 uzasadnienia, że ostateczna opinia biegłego Z.S. spełniała wszelkie warunki
opinii pełnej, jasnej i pozbawionej wewnętrznych sprzeczności. Ponadto sąd
odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się również do kwestii zasadności
zastosowania wobec skazanego środka zabezpieczającego (str. 13 uzasadnienia),
wskazując, że środek ten został zastosowany prawidłowo. Uznać zatem należy, że
IV KO 68/26
4
powoływane przez skazanego argumenty nie mogą stanowić podstawy do
wznowienia postępowania. Należy bowiem wskazać, że postępowanie
wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest
swego rodzaju "trzecią instancją", mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu
poprawności orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji.
Jednocześnie podkreślić należy, że tożsame okoliczności były przedmiotem
rozpoznania przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2025 r.,
sygn. akt IV KO 131/25, w którym odmówiono przyjęcia wniosku wobec jego
oczywistej bezzasadności.
Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane (art.
540-540b k.p.k.) i postępowanie wznowieniowe sprowadza się wyłącznie do ich
badania (zob. postanowienie SN z dnia 15 września 2022 r., V KO 67/22).
Specyfika postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek sprawia, że
nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności
przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych, będących podstawą prawomocnego
wyroku. Nie bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej
instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej (zob. postanowienie SN
z dnia 21 kwietnia 2016 r., V KO 22/16).
Przytoczona przez skazanego argumentacja nie zawiera się w katalogu
podstaw wymienionych w art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., a także nie sygnalizuje
konieczności podjęcia działania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
Uwzględniając powyższe wniosek skazanego o wznowienie postępowania,
należało uznać za oczywiście bezzasadny i na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
odmówić jego przyjęcia.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności rozpoznanie wniosku o
wyznaczenie obrońcy z urzędu stało się bezprzedmiotowe.
[WB]
[a.ł]
IV KO 68/26
5
