Art. 64.

Art. 64 Kodeksu karnego ustanawia szczególne zasady wymierzania kary wobec sprawców, którzy po odbyciu części kary za przestępstwo umyślne ponownie popełniają umyślne przestępstwo podobne. Zgodnie z § 1, jeżeli skazany odbył co najmniej sześć miesięcy kary pozbawienia wolności i w ciągu pięciu lat od jej odbycia popełnia kolejne umyślne przestępstwo podobne do wcześniejszego, sąd ma prawo wymierzyć karę powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a w razie potrzeby nawet do poziomu górnej granicy powiększonej o połowę. § 2 przewiduje zaostrzone warunki dla sprawców, którzy w warunkach z § 1 lub art. 64a zostali już skazani i odbyli minimum rok kary. W takim przypadku, jeśli w ciągu pięciu lat od odbycia ostatniej kary popełnią określone ciężkie przestępstwa, w tym przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z użyciem przemocy lub groźby, sąd wymierza karę w granicach od dolnej granicy zwiększonej o połowę do górnej granicy zwiększonej o połowę ustawowego zagrożenia. § 3 precyzuje, że podwyższenie górnego ustawowego zagrożenia w tych przepisach nie dotyczy zbrodni, co ogranicza stosowanie zaostrzeń do kategorii występków oraz innych przestępstw niż zbrodnie. Przepis ma zastosowanie w sytuacjach recydywy, czyli ponownego popełnienia określonych przestępstw umyślnych w określonym terminie po odbyciu kary. Ma on na celu zaostrzenie kar wobec osób, które pomimo uprzedniego skazania i odbywania kary nadal dopuszczają się podobnych czynów, w tym kładziona jest szczególna waga na mienie i przemoc. Przykładowo, jeśli ktoś został skazany za kradzież lub pobicie i po odsiedzeniu co najmniej 6 miesięcy, w ciągu 5 lat popełni podobne przestępstwo, sąd może wymierzyć surowszą karę, nawet sięgającą górnej granicy podwyższonej o połowę. Gdy osoba była już raz w recydywie związanej z m.in. przemocą lub rozbojem i odbyła minimum rok kary, a następnie popełni kolejne wyliczone przestępstwo, kara będzie wymierzona jeszcze surowiej, w granicach od górnej granicy powiększonej o połowę w dół aż do podwyższonej górnej granicy w górę. Częstym błędem jest brak rozpoznania, czy popełnione przestępstwo jest „podobne” do wcześniejszego lub czy upłynął wymagany okres 5 lat, co decyduje o zaostrzeniu kary. Ponadto należy pamiętać, że przepis nie przewiduje zaostrzeń kar dla zbrodni, co bywa pomijane. Kolejną trudnością jest identyfikacja, czy całkowita długość przypadków odbywania kary osiągnęła określony próg 6 miesięcy lub roku. Warto przy tym podkreślić, że każda indywidualna sytuacja wymaga starannej analizy prawnej, dlatego w konkretnej sprawie wskazane jest konsultowanie się z prawnikiem w celu właściwej oceny zastosowania art. 64 KK.