IV KK 51/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 marca 2026 r.
SSN Igor Zgoliński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 25 marca 2026 r.,
w sprawie T. G.,
skazanego z art. 178a § 1 k.k.,
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej
z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 555/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej
z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt III K 676/24,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
i art. 637a k.p.k. w z w. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
postanowił:
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 28 marca 2025 r.,
sygn. III K 676/24, T.G. został uznany za winnego tego, że w dniu 5 stycznia
2024 r. w R., woj. […], przy ul. […], prowadził pojazd mechaniczny samochód R. o
nr rejestracyjnych […] w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości z
wynikiem: I próby o godz. 13:52 - 0,93 mg/1, II próby o godz. 13:53 - 0,98 mg/1, III
IV KK 51/26
2
próby o godz. 14:23 - 0,89 mg/1, IV próby o godz. 14:53 - 0,83 mg/I alkoholu w
wydychanym powietrzu na urządzeniu Alkometr A2.0 o nr […], tj. przestępstwa z art
178a § 1 k.k., za które została wymierzona została kara 5 miesięcy ograniczenia
wolności polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 42 §
2 k.k. orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych przez okres 5 lat; na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet
tego środka karnego zaliczony został okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 5
stycznia 2024 r. do dnia 28 marca 2025 r.; na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczony
został środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 6.000 zł na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz
orzeczono w przedmiocie kosztów sądowych.
Od tego wyroku obrońca oskarżonego wywiódł apelację, w której zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia, a
to:
2. art. 4 k.p.k. w zw. 410 k.p.k. i 424 § 1 ust. 1 k.p.k. poprzez uwzględnienie
przy wydawaniu wyroku jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść
oskarżonego,
3. art. 5 k.p.k. poprzez tłumaczenie niedających się usunąć wątpliwości na
niekorzyść oskarżonego oraz zaniechanie zastosowania zasady in dubio pro
reo w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy i osoby oskarżonego,
4. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez zastosowanie w ocenie całości
zebranego materiału dowodowego oceny dowolnej, nie zaś postulowanej
swobodnej oceny dowodów, szczególnie przejawiającej się w uznaniu, że
wyjaśnienia oskarżonego nie posiadają waloru wiarygodności oraz nie
korelują z innym zebranym w sprawie materiałami dowodowymi, co w
konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych,
szczególnie w odniesieniu do rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości
pojawiających się w niniejszej sprawie, a dotyczących kwestii prowadzenia
pojazdu mechanicznego po drodze publicznej oraz ilości stężenia alkoholu w
organizmie oskarżonego wyłącznie na jego niekorzyść,
IV KK 51/26
3
5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że:
1. oskarżony T.G. prowadził pojazd w ruchu lądowym znajdując się pod
wpływem alkoholu w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy, a w szczególności wyjaśnienia oskarżonego, zeznania
bezpośredniego świadka wydarzeń oraz okoliczności zachowania
oskarżonego, w szczególności miejsce poruszania się pojazdu, prowadzi do
odmiennego wniosku przejawiającego się w tym, że miejsce to nie należało
do dróg publicznych, a oskarżony nie prowadził pojazdu w stanie po
spożyciu alkoholu,
2. wykonane pomiary i wyniki pochodzące z policyjnych urządzeń służących do
pomiaru stężenia alkoholu w organizmie były miarodajne, a tym samym
jednoznacznie rozstrzygnęły kwestię ilości spożytego przez oskarżonego
alkoholu w momencie prowadzenia pojazdu.
W konsekwencji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, alternatywnie
uchylenie wydanego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania
przed sąd I instancji.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 16 października
2025 r., sygn. VII Ka 555/25, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.
Od tego wyroku obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając:
1. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 178a §1 k.k. poprzez jego
niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czyn skazanego wyczerpuje ustawowe
znamiona przestępstwa wskazanego powyżej, podczas gdy:
1. prowadzenie pojazdu przez skazanego miało miejsce wyłącznie na terenie
prywatnej posesji oraz drodze niepublicznej, niedostępnej dla ruchu
powszechnego, na zamkniętym dla ruchu publicznego terenie,
2. w miejscu, gdzie pojazd prowadził skazany brak było jakiegokolwiek ruchu
lądowego w rozumieniu przepisów prawa i utrwalonego orzecznictwa,
IV KK 51/26
4
3. sąd błędnie przyjął, że jakiekolwiek przemieszczenie pojazdu na gruncie
prywatnym wyczerpuje znamiona „ruchu lądowego”,
4. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 4
k.p.k. w zw. 410 k.p.k. poprzez niewydanie wyroku na podstawie całokształtu
okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej, w szczególności oparciu
ustaleń faktycznych na częściowym, wzajemnie się wykluczającym materiale
dowodowym, przy jednoczesnym pominięciu dowodów korzystnych dla
oskarżonego, w szczególności samych wyjaśnień oskarżonego, zeznań
jedynego bezpośredniego świadka D.K., nagrania monitoringu ze sklepu […],
a także zeznań policjantów oraz ich notatek policyjnych, którzy nie
stwierdzili, aby skazany kierował na drodze publicznej pojazdem, nadto aby
był pod wpływem alkoholu, przy jednoczesnym oparciu ustaleń faktycznych
wyłącznie na zeznaniach świadków niebędących bezpośrednimi świadkami
zdarzenia, co doprowadziło do rażących naruszeń i uniemożliwiło dokonanie
prawidłowych ustaleń faktycznych,
5. obrazę przepisu postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 7 w
zw. z art. 4 k.p.k. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów całości
zebranego w sprawie materiału dowodowego i zastosowaniu wyłącznie
oceny dowolnej - które to naruszenie skutkowało błędem w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania i mającym istotny wpływ
na jego treść w zakresie ustaleń dotyczących przyjęcia, iż skazany kierował
pojazdem w ruchu lądowym, a polegającym w szczególności na:
1. odmówieniu wiarygodności zeznaniom świadka D.K. oraz wyjaśnieniom
oskarżonego,
2. przyjęciu za wiarygodne zeznań świadków, którzy nie byli bezpośrednimi
uczestnikami i obserwatorami zdarzenia,
3. całkowitym pominięciu realiów miejsca zdarzenia, a to zalesienia, drogi
szutrowej, braku wyznaczonej drogi publicznej oraz charakteru prawnego
nieruchomości, po której poruszał się skazany,
4. oparciu ustaleń wyłącznie na założeniach i domniemaniach, a nie dowodach,
5. obrazę przepisu postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 5 § 2
k.p.k. poprzez zaniechanie zastosowania w niniejszej sprawie jednej z
IV KK 51/26
5
podstawowych reguł procesu karnego - zasady in dubio pro reo i
tłumaczenie niedających się usunąć wątpliwości wyłącznie na niekorzyść
oskarżonego.
W konsekwencji obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez uniewinnienie T.G. od popełnienia zarzucanego mu czynu, z uwagi na fakt,
iż skazanie należy uznać za oczywiście niesłuszne, ewentualnie uchylenie w
całości powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator zawnioskował o
pozostawienie kasacji bez rozpoznania, wobec faktu, że jest niedopuszczalna z
mocy ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Trafne było stanowisko wyrażone przez prokuratora w pisemnej replice na
kasację co do istnienia przesłanki obligującej pozostawienie tego środka
zaskarżenia bez rozpoznania, stosownie do treści art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art.
530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k., jako
niedopuszczalnego z mocy ustawy. Wniesienie przez stronę kasacji na korzyść jest
możliwe jedynie w wypadkach określonych w art. 523 § 2 k.p.k., limitowanych
charakterem czynu oraz rodzajem orzeczonej kary. W tej kategorii mieści się
skazanie oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zatem a
contrario ustawodawca przesądził, że wniesienie kasacji na korzyść oskarżonego
jest niedopuszczalne, jeżeli nie wymierzono mu kary pozbawienia wolności o
bezwzględnym charakterze. Ograniczenie powyższe doznaje włączeń w postaci
dwóch ściśle zdefiniowanych wyjątków: wniesienia kasacji w trybie art. 521 k.p.k.,
wniesienia kasacji z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4
pkt 1 i 2 k.p.k.).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że wobec
skazanego T.G. orzeczona została prawomocnie kara 5 miesięcy ograniczenia
wolności, polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele
IV KK 51/26
6
społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Kasację wywiódł
obrońca skazanego, który nie sformułował zarzutu wystąpienia uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k. W takiej sytuacji wniesienie kasacji przez stronę
było niedopuszczalne. Powinno to skutkować wydaniem przez prezesa sądu
odwoławczego zarządzenia o odmowie jej przyjęcia. Skoro to jednak nie nastąpiło,
należało przyjętą kasację pozostawić bez rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 637a k.p.k. w
zw. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[WB]
[r.g.]
