Art. 530.

Co stanowi przepis

Art. 530 KPK reguluje czynności, które są podejmowane po wniesieniu kasacji, jeszcze zanim sprawą zajmie się sąd kasacyjny. Zgodnie z § 1, w wypadku określonym w art. 525 § 1, prezes sądu, przyjmując kasację, doręcza jej odpis pozostałym stronom, a po złożeniu przez prokuratora pisemnej odpowiedzi na kasację niezwłocznie przesyła akta sądowi właściwemu do rozpoznania kasacji, jeżeli sąd, do którego kasację wniesiono, nie jest uprawniony do jej rozpoznania. Paragraf 2 przewiduje odmowę przyjęcia kasacji, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 120 § 2 lub w art. 429 § 1, albo gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1. Na takie zarządzenie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, który rozpoznaje je jednoosobowo, a postanowienie zapada bez udziału stron, chyba że Prezes Sądu Najwyższego zarządzi inaczej (§ 3). Paragrafy 4 i 5 porządkują natomiast obieg odpowiedzi prokuratora na kasację oraz dalszą korespondencję procesową.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie tak zwanej kontroli wstępnej kasacji, czyli w sądzie, do którego pismo zostało złożone, a nie bezpośrednio przed sądem kasacyjnym. Ma znaczenie wtedy, gdy kasacja dotknięta jest brakami formalnymi nieusuniętymi w terminie, gdy jest niedopuszczalna z mocy ustawy, wniesiona po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, albo gdy jej podstawy nie mieszczą się w katalogu z art. 523 § 1 KPK. Jeżeli natomiast kasacja zostaje przyjęta, uruchamia się mechanizm doręczeń: strony otrzymują odpis kasacji, a następnie odpis pisemnej odpowiedzi prokuratora. W wypadku z § 4, gdy prokurator nie uznał kasacji za oczywiście bezzasadną, dalsze pisma procesowe wnosi się już bezpośrednio do sądu kasacyjnego. W sytuacji z § 5, gdy prokurator uznaje kasację za oczywiście bezzasadną, pozostałe strony, ich obrońcy i pełnomocnicy mają 14 dni od otrzymania odpowiedzi na przedstawienie sądowi na piśmie własnego stanowiska.

Przykład

Skazany, działając przez obrońcę, wnosi kasację do sądu odwoławczego, który wydał prawomocny wyrok. Prezes tego sądu bada pismo i stwierdza, że zarzuty sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a więc opierają się na powodach innych niż wskazane w art. 523 § 1 KPK. Wydaje zatem zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, a obrońca składa na nie zażalenie, które rozpoznaje jednoosobowo Sąd Najwyższy, co do zasady bez udziału stron. Gdyby jednak kasacja została przyjęta, prezes doręczyłby jej odpis pozostałym stronom, poczekał na pisemną odpowiedź prokuratora i przesłał akta Sądowi Najwyższemu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że odmowa przyjęcia kasacji oznacza merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy - jest to wyłącznie decyzja formalna, kontrolowana w trybie zażalenia. Drugim jest sądzenie, że sam fakt uznania kasacji przez prokuratora za oczywiście bezzasadną przesądza wynik postępowania; stronom służy wówczas prawo przedstawienia stanowiska w terminie 14 dni. Trzecim - kierowanie dalszych pism do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, mimo że po przyjęciu kasacji w trybie § 4 wnosi się je bezpośrednio do sądu kasacyjnego. Warto też pamiętać, że katalog podstaw kasacyjnych jest wąski i to on najczęściej decyduje o losie pisma. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.