IV KK 146/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2026 r.
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Anna Dziergawka
SSN Stanisław Stankiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie P.P.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 czerwca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego,
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z 12 listopada 2025 r., sygn. akt II K 418/25
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie punktów 2, 3 oraz 4 i sprawę
w tej części przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Tarnowskich Górach
Anna Dziergawka
Małgorzata Bednarek
Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
P.P. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:
IV KK 146/26
2
1. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 21 marca 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 1055/21, za dwa przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnione 6
lipca 2021 r. oraz 29 sierpnia 2021 r. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. w zw.
z art. 33 § 1 i 3 k.k., na karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych przy
ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20 zł; orzeczono również środki
karne w postaci: 4 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych i 5 000 zł świadczenia pieniężnego, zaliczono na poczet
orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 6
lipca 2021 r. i uznano grzywnę za wykonaną w wysokości dwóch stawek
dziennych,
2. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 24 czerwca 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 512/22, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione 25 lutego
2021 r. przy zastosowaniu art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę grzywny
w wymiarze 150 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na
kwotę 20 zł, orzeczono środki karne w postaci: 3 lat zakazu prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych oraz 5 000 zł świadczenia pieniężnego,
zaliczono na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od 25 lutego 2021 r. do 24
czerwca 2022 r.,
3. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 8 listopada 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 593/21, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach
z 30 maja 2023 r., sygn. akt VI Ka 113/23, za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k.
popełnione 14 listopada 2020 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności,
orzeczono zadośćuczynienie oraz środek karny w postaci 2 lat zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych,
4. Sądu Rejonowego w Bytomiu z 17 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II
K 1395/22, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione 24 maja 2022 r., na
karę 9 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu
nieopłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w
miesiącu, orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
na okres 3 lat,
IV KK 146/26
3
5. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 6 grudnia 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 471/22, za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione 1 marca 2022
r. został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem na okres próby lat 3, na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierzono
grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki
na kwotę 20 zł, orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych na okres 3 lat, postanowieniem Sądu Okręgowego w
Gliwicach z 20 marca 2025 r. o sygn. akt VI Kzw 56/25 zmieniającym
postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z 31 stycznia 2025 r. o sygn. akt II 1 Ko 2842/24 zarządzono wobec skazanego
wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności Sądu Rejonowego w
Tarnowskich Górach z 6 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K 471/22,
6. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 29 stycznia 2024 r. w sprawie
o sygn. akt II K 1880/23, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego
w Gliwicach z 1 października 2024 r., sygn. akt VI Ka 380/24, za przestępstwo
z art. 178a § 4 k.k. popełnione 22 czerwca 2023 r. na karę
1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczono dożywotni zakaz
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, świadczenie pieniężne,
podanie wyroku do publicznej wiadomości.
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach wyrokiem łącznym z 12 listopada 2025 r.,
sygn. akt II K 418/25:
1. na mocy art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec
skazanego kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami:
1. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 8 listopada 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 593/21,
2. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 6 grudnia 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 471/22, opisanymi wyżej w pkt. III i V i w ich miejsce wymierzył
skazanemu jedną karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;
1. na mocy art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec skazanego
kary grzywny orzeczone wyrokami:
IV KK 146/26
4
2. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 21 marca 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 1055/21,
3. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 24 czerwca 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 512/22,
4. Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 6 grudnia 2022 r. w sprawie o
sygn. akt II K 471/22,
opisanymi wyżej w pkt. I, II i V i w ich miejsce wymierzył skazanemu jedną karę łączną grzywny w
wymiarze 400 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych;
5. na poczet ww. kary łącznej grzywny zaliczył skazanemu grzywnę uiszczoną
w sprawie o sygn. akt II K 471/22 oraz II K 1055/21;
6. na mocy art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku
łącznego w pozostałym zakresie;
7. orzekł, iż pozostałe wyroki, nieobjęte niniejszym wyrokiem łącznym podlegają
odrębnemu wykonaniu.
Kasację od ww. wyroku złożył Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok
w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt. 2 - 4 części dyspozytywnej, na niekorzyść
skazanego P.P.. Prokurator Generalny zarzucił rozstrzygnięciu:
1. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
materialnego, tj. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k. oraz art. 71 § 2 k.k.,
polegające na wadliwym połączeniu kary grzywny orzeczonej wobec P.P. na
podstawie art. 71 § 1 k.k. w sprawie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
o sygn. akt II K 471/22 oraz kar grzywien orzeczonych na podstawie art. 33 §
1 i 3 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. w sprawie tego Sądu o sygn. akt II
K 1055/21, jak również na podstawie art. 33 § 1 i 3 k.k. w sprawie o sygn. akt
II K 512/22, mimo uprzedniego zarządzenia wykonania kary pozbawienia
wolności wymierzonej skazanemu w sprawie o sygn. akt II K 471/22 w związku
z czym, zgodnie z art. 71 § 2 k.k., orzeczona w tej sprawie kara grzywny nie
podlegała wykonaniu, co nadto skutkowało w tym zakresie rażącą obrazą art.
572 k.p.k. poprzez wydanie wyroku łącznego, którym objęto grzywnę o
charakterze akcesoryjnym, pomimo braku ku temu warunków, wobec czego
postępowanie w tej części powinno zostać umorzone,
IV KK 146/26
5
2. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
materialnego tj. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k.
poprzez zaniechanie połączenia tożsamych rodzajowo zakazów prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonych za pozostające w zbiegu
realnym przestępstwa, osądzone wyrokami opisanymi w pkt I - III i V
komparycji wyroku łącznego, tj. w sprawach o sygn. akt: II K 1055/21 - 4 lat
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, II K 512/22 - 3 lat
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, II K 593/21 - 2 lat
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz II K 471/22 - 3
lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i bezpodstawne
umorzenie postępowania również w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k.,
w sytuacji gdy zmaterializowanie się warunków do orzeczenia łącznego
środka karnego obligowało sąd do orzeczenia wobec skazanego łącznego
środka zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie
sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zaskarżony wyrok wydano z rażącą obrazą wskazanych w zarzutach kasacji
przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, a charakter i skutki tych
uchybień spowodowały, że miały one istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
I tak, odnosząc się do pierwszego z zarzutów, wskazać należy, że przepis
art. 71 § 2 k.k. jednoznacznie stanowi, że w razie zarządzenia wykonania kary
pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności, grzywna orzeczona na podstawie
§ 1 tego przepisu nie podlega wykonaniu. Tym samym - w oparciu o przepisy art. 85
k.k. i art. 86 § 1 k.k. - nie jest dopuszczalne łączenie takiej kary grzywny z innymi
karami grzywny, skoro nie podlega ona w ogóle już wykonaniu i przez to brak jest
podstaw prawnych, wymaganych w tych przepisach, do połączenia jej w wyroku
IV KK 146/26
6
łącznym z inną karą grzywny. W przedmiotowej sprawie błędnie objęto więc węzłem
kary łącznej karę grzywny wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich
Górach z 6 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K 471/22. Wobec zrządzenia
wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej skazanemu w sprawie o sygn.
akt II K 471/22, orzeczona w tej sprawie kara grzywny nie podlegała wykonaniu (art.
71 § 2 k.k). Tym samym - w oparciu o przepisy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. - nie było
dopuszczalne łączenie takiej kary grzywny z innymi karami grzywny, skoro nie
podlega ona w ogóle już wykonaniu i przez to brak jest podstaw prawnych,
wymaganych w tych przepisach, do połączenia jej w wyroku łącznym z inną karą
grzywny.
Wskazać również należy, że orzeczona na podstawie art. 71 § 1 k.k. kara
grzywny jest karą akcesoryjną, a więc zależną od bytu kary pozbawienia wolności
orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Tym samym nie jest
dopuszczalne łączenie takiej kary grzywny z innymi karami grzywny. Objęcie węzłem
kary łącznej grzywny, kary akcesoryjnej, skutkowało w tym zakresie również rażącą
obrazą art. 572 k.p.k. poprzez wydanie wyroku łącznego, pomimo braku ku temu
warunków. W konsekwencji nieprawidłowym jawi się także zaliczenie na poczet kary
łącznej grzywny kary grzywny uiszczonej w sprawie o sygn. akt II K 471/22, albowiem
uiszczenie akcesoryjnej kary grzywny, zgodnie art. 75 § 2 k.k., miało ten skutek, że
zarządzona do wykonania kara pozbawienia wolności uległa skróceniu o okres
odpowiadający połowie liczby uiszczonych stawek dziennych grzywny
z zaokrągleniem w górę do pełnego dnia.
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach mimo, iż prawidłowo ustalił, że w zbiegu
realnym pozostają przestępstwa osądzone wyrokami opisanymi w pkt. I-III
i V komparycji, nie połączył jednak tożsamych rodzajowo środków karnych
orzeczonych tymi wyrokami, co stanowiło rażące i mające istotny wpływ na treść
wyroku naruszenie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k.
Mając na uwadze treść przepisów o karze łącznej oraz wysokość orzeczonych i
podlegających łączeniu środków karnych, tj. w sprawie o sygn. akt: II K 1055/21 - 4
lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w sprawie II K 512/22
- 3 lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w sprawie II K
IV KK 146/26
7
593/21 – 2 lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz w
sprawie II K 471/22 - 3 lata zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych,
sąd meriti powinien połączyć orzeczone zakazy prowadzenia pojazdów i orzec łączny
zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres nie krótszy niż 5
lat i nie dłuższy niż 12 lat.
Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną
i uchylić wyrok w zaskarżonej części, i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi
Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Przy ponownym
rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy, uwzględni poczynione wyżej uwagi dotyczące
zasad łączenia kary grzywny i środków karnych.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
Anna Dziergawka
[WB]
[a.ł]
Małgorzata Bednarek
Stanisław Stankiewicz
