III KO 107/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 grudnia 2025 r.
SSN Dariusz Kala
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu
w sprawie G.P. skazanego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw.
z art. 148 § 1 k.k. i in.
kwestii przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie,
z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 43/21,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt II K 38/19
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec
jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2021 r., sygn.
akt II K 38/19 G.P. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1
k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które
wymierzono mu karę 12 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawiera również
rozstrzygnięcia dotyczące środka kompensacyjnego, zaliczenia na poczet kary
III KO 107/25
2
pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności oraz kosztów
procesu.
Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej od tego orzeczenia przez obrońcę,
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa
43/21, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i orzekł o kosztach procesu.
Pismem z dnia 6 lutego 2025 r., skazany G.P., powołując się na trudną
sytuacją materialną wywołaną pozbawieniem wolności, zwrócił się o wyznaczenie
mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w
sprawie II AKa 43/21.
Zarządzeniem sędziego Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2025 r.,
wezwano skazanego do udzielenia – w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia –
informacji, jakie to konkretnie podstawy wznowieniowe mają stanowić kanwę
wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 43/21, albowiem na
zaistnienie takowych w treści swojego wniosku skazany nie wskazał – pod rygorem
odmowy przyjęcia wniosku (art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. lub
ewentualnie art. 545 § 3 k.p.k.).
Pismem z dnia 19 listopada 2025 r., zatytułowanym „zażalenie – skarga”,
poza przywołaniem tez wskazujących, że jego autor nie zgadza się z ww.
wezwaniem, wnioskodawca wskazał, dlaczego nie zgadza się z przywołanymi
wyżej orzeczeniami. Skarżący przywołał eksponowane już w toku postępowania
przed sądami powszechnymi argumenty związane z wadliwością oceny
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brakiem obiektywizmu
prokuratura P.W. Wskazał nadto, że w jego ocenie sądy dokonały wadliwej
wykładni pojęcia „choroby realnie zagrażającej życiu” (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.).
Podniósł, że nie miał żadnego motywu popełnienia przypisanego mu przestępstwa i
przyznaje się jedynie do tego, że przekraczając granice obrony koniecznej
spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu u M.H.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Z treści wniosku o wznowienie postępowania, uwzględniając zawartość
pisma z dnia 19 listopada 2025 r., wynika jego oczywista bezzasadność,
III KO 107/25
3
uzasadniająca odmowę przyjęcia tego wniosku bez wzywania do usunięcia braków
formalnych (art. 545 § 3 k.p.k.).
Na wstępie przypomnieć wypada, że instytucja wznowienia postępowania
należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe
uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych
w ustawie (art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.).
W art. 545 § 3 k.p.k. ustawodawca nałożył na sąd wznowieniowy obowiązek
dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania przez pryzmat jego
ewentualnej oczywistej bezzasadności. Powyższy przepis wskazuje, że sąd
odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, adwokata, radcy
prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, bez
wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w
szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w
postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.
Katalog przyczyn, których zaistnienie może skutkować uznaniem wniosku za
oczywiście bezzasadny ma zatem - na co wyraźnie wskazuje użyty na gruncie art.
545 § 3 k.p.k. zwrot „w szczególności” - charakter otwarty. Oczywista
bezzasadność wniosku może wynikać m.in. z faktu, że oparto go na podstawach,
które nie są przewidziane w ustawie albo być konsekwencją niewskazania we
wniosku jakichkolwiek podstaw wznowieniowch. Na równi z ostatnio przywołanym
przykładem, należy również traktować sytuację, w której odwołanie się do
określonej podstawy wznowieniowej ogranicza się jedynie do formalnego jej
przywołania, bez wskazywania, jakie konkretnie okoliczności przemawiają za
wznowieniem postępowania, czy też do przytoczenia okoliczności, które w
oczywisty sposób nie mieszczą się we wskazywanej podstawie.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przywołał jakiejkolwiek
okoliczności, która mieściłaby się w określonych w ustawie podstawach
wznowieniowych, których katalog został skazanemu wskazany w wezwaniu z dnia
6 listopada 2025 r. Informacje wynikające z pisma z dnia 19 listopada 2025 r. nie
wskazują w szczególności, by w sprawie dopuszczono się – potwierdzonego
orzeczeniem, o którym mowa w art. 541 k.p.k. - przestępstwa, co do którego
istnieje uzasadniona podstawa przyjęcia, że mogło mieć to wpływ na treść
III KO 107/25
4
orzeczenia, czy też by po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody
wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił
przestępstwa lub nie podlegał karze, czy też skazano go za przestępstwo
zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do
nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności
wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary, czy też by potrzeba wznowienia
postępowania wynikała z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego albo organu
międzynarodowego (art. 540 k.p.k.). Informacje zawarte we wniosku nie wskazują
również na to, by w przedmiotowej sprawie zaktualizowały się pozostałe podstawy
wznowieniowe.
Odnosząc się natomiast do podniesionych przez skazanego zastrzeżeń co
do wezwania z dnia 6 listopada 2025 r. należy wskazać, że taki tryb procedowania
w przypadku składania przez skazanych wniosków o wyznaczenie obrońcy z
urzędu w postępowaniu wznowieniowym jest zgodny z utrwaloną linią
interpretacyjną Sądu Najwyższego (zob. np. zarządzenie z dnia 13 marca 2020 r.,
sygn. akt V KO 32/20).
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[a.ł]
