III KK 572/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie M.P. skazanego z 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii i in.,
po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II Ka 381/24
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu
z 2 października 2024 r. sygn. akt II K 442/24,
[WB]
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II Ka
381/24 na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i oskarżyciela
publicznego utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z 2 października
2024 r. sygn. akt II K 442/24, w którym oskarżony M.P. został uznany za winnego
dwóch przestępstw:
III KK 572/25
2
1. z art. 56 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw.
z art. 65 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii skazał go na karę 4 (czterech) lat i 10
(dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku);
2. z art. 244 k.k., i za to na podstawie art. 244 k.k. skazał go na karę 8 (ośmiu)
miesięcy pozbawienia wolności (pkt 5 wyroku).
Ponadto sąd I instancji na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k.
orzeczone wobec oskarżonego M.P. w pkt 1 i 5 wyroku kary pozbawienia wolności
połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności
(pkt 8 wyroku). Sąd ten orzekł także na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii przepadek dowodów rzeczowych (pkt 2 wyroku), a
także na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nawiązkę
od oskarżonego na rzecz Ośrodka Rehabilitacyjnego dla Uzależnionych od
Substancji Psychoaktywnych „[...]” przy ul. […] w C. w wysokości 10 000 zł
(dziesięciu tysięcy złotych) (pkt 3 wyroku), zaś na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w
wysokości 3 000 zł (trzech tysięcy złotych) (pkt 4 wyroku) oraz na podstawie art. 42
§ 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku (pkt 6
wyroku), i na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w
wysokości 5 000 (pięciu tysięcy złotych) (pkt 7 wyroku).
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który
zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił zaistnienie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. przez to, że w składzie sądu
odwoławczego brały udział osoby nieuprawnione do orzekania, przez co sąd był
nienależycie obsadzony, gdyż w składzie sądu uczestniczyli:
- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X. Y.,
- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X.1 Y.1,
- sędzia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu X.2 Y.2,
III KK 572/25
3
powołani na urząd z naruszeniem art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej bowiem Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowania w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3) nie jest organem
tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje
Konstytucja RP, a w szczególności art. 187 ust. 1 – w rozumieniu uchwały Sądu
Najwyższego z 8 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22., w następstwie czego sąd
był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż w jego
skład nie wchodzili niezawiśli i niezależni sędziowie.
Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia w całości i przekazanie sprawy właściwemu do ponownego rozpoznania
wniesionej w sprawie apelacji niezależnemu i niezawisłemu, powołanemu ustawą
sądowi.
W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podniesiony w kasacji obrońcy zarzut okazał się oczywiście bezzasadny,
co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem przez Sąd Najwyższy tego
nadzwyczajnego środka odwoławczego w trybie wskazanym w przepisie art. 535
§ 3 k.p.k.
Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy już z pobieżnej
analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów w jasny sposób wynika, iż są
one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu
w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego
(dalej SN) z 1 lipca 2021 r. sygn. II KK 184/21].
Sąd Najwyższy zauważa, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła sugerowana
przez obrońcę nienależyta obsada składu Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu,
stanowiąca negatywną przesłankę procesową, w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 i 2
k.p.k. Obrońca skazanego rzekome zaistnienie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej połączył z obecnością w składzie orzekającym sądu odwoławczego
sędziów Sądu Okręgowego w osobach X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2, czyli sędziów
powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady
III KK 572/25
4
Sądownictwa w procedurze ukształtowanej według ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U.2018.3 ze zm.). Niespełniających zatem – w opinii skarżącego kryteriów
niezawisłości ze względu na strukturalną wadę w procesie powołania ich na
stanowiska sędziowskie.
Odnosząc się do takiego zarzutu i towarzyszącej mu argumentacji,
zauważyć należy, iż moc wiążąca przywołanej przez skarżącego uchwały SN z 23
stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I 4110 1/20 została uchylona wyrokiem Trybunału
Konstytucyjnego (dalej TK) z 20 kwietnia 2020 r. w sprawie U 2/20 (M.P.2020.376).
Abstrahując od tego, podobnie jak nawiązująca do niej treściowo uchwała SN z 2
czerwca 2022 r. sygn. I KZP 2/22, wskazywała ona, iż dla udowodnienia zaistnienia
nienależytej obsady sądu każdorazowo konieczne jest wykazanie in concreto (z
czego zdaje sobie sprawę autor, formułując powyższy zarzut kasacyjny), że sędzia
nie gwarantuje, chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a
przywołana instytucjonalna wadliwość miała wpływ na sposób rozstrzygnięcia. W
konsekwencji potencjalne naruszenie standardu rozpoznania sprawy przez
niezawisły i bezstronny sąd w konkretnej sprawie winno być rozpatrywane w
kategoriach innego rażącego naruszenia prawa (względna przyczyna odwoławcza;
postanowienie SN z 30 listopada 2022 r. sygn. II KK 468/22). Innymi słowy, w myśl
przedstawionej w uchwale wykładni, może to zaistnieć, gdy wadliwość procesu
powoływania sędziego prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sam
zaś udział w tej procedurze wyklucza przyjęcie a priori nienależytej obsady sądu, a
co za tym idzie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w
art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Wymagana jest bowiem wnikliwa analiza osoby sędziego
w kontekście postępowania nominacyjnego oraz jego postawy w toku
postępowania. Powoduje to, iż okoliczności mogące mieć wpływ na bezstronność
sędziego w danej sprawie, muszą zostać wykazane za pomocą faktów. Zarzut
postawiony w kasacji nie mógł zatem okazać się skuteczny,
gdyż skarżący nie wskazał na istnienie okoliczności uzasadniających wątpliwości,
III KK 572/25
5
że proces powołania wymienionych wyżej sędziów prowadził in concreto
do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości
i bezstronności sądu.
Zdaniem Sądu Najwyższego orzekającego w niniejszym składzie,
bezwzględne przyczyny odwoławcze, skutkujące przecież koniecznością
uwzględniania z urzędu i to niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych
zarzutów oraz ich wpływu na treść orzeczenia, wymagają, aby do tego grona
zaliczać jedynie stany o obiektywnym i łatwo weryfikowalnym charakterze. Gdyby
bowiem wspomniane konsekwencje miało wywoływać uchybienie, którego
stwierdzenie wymagałoby przeprowadzenia wielopłaszczyznowych i wysoce
ocennych analiz, prawo stron procesu karnego do przewidywalności działań
organów procesowych oraz własnej sytuacji procesowej, nawet po
uprawomocnieniu się orzeczenia, zostałoby w sposób istotny ograniczone,
przekładając się na istotne ograniczenie gwarancji procesowych, w tym te związane
z prawem do zaskarżenia orzeczenia, czy uzyskania pewnego, wiążącego
rozstrzygnięcia. Próba oceny przeprowadzenia owej analizy pod kątem
niezawisłości i bezstronności z punktu widzenia art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w istocie
zmierza do relatywizacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które są albo ich
nie ma i nie podlegają one ocenie z punktu widzenia natężenia (por. postanowienie
SN z 28 grudnia 2022 r. sygn. akt. IV KK 477/22). Każdy bowiem sąd, dysponując
własnym atrybutem niezawisłości, inaczej może postrzegać i oceniać kwestię
spełnienia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Strony
postępowania w takim stanie rzeczy nie będą miały wówczas pewności co do
wyników takiej oceny, co istotnie zaprzecza procesowej skuteczności
bezwzględnych przyczyn odwoławczych w sposób zdefiniowany przez
ustawodawcę i ugruntowane dotychczas orzecznictwo. Na tym zaś tle wskazać
należy, że celem i wartością demokratycznego państwa jest zapewnienie
bezpieczeństwa prawnego i pewności obrotu prawnego, immanentnie powiązanego
z jednolitością stosowania prawa przez sądy (zob. wyrok Trybunału
Konstytucyjnego z 13 października 2015 r. sygn. akt SK 63/12).
Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej adekwatne w kontekście
bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które powinny być oczywiste, łatwo
III KK 572/25
6
dostrzegalne, a przez to możliwie jednolicie stosowane w orzecznictwie.
Przypomnieć należy, iż bezwzględna przyczyna odwoławcza to sytuacja wyjątkowa,
jasno określona w ustawie i niepoddająca się interpretacji na obszarze wykładni
teleologicznej. Sytuacja ta występuje albo zachodzi jej brak, tertium non datur.
Skarżący nie podniósł także żadnych zarzutów osobistych pod adresem
sędziów składu orzekającego w instancji odwoławczej, wskazujących, że podczas
rozpoznania przedmiotowej sprawy poddani byli jakimkolwiek naciskom, czy
choćby sugestiom ze strony czynników zewnętrznych, albo nie zachowali
wymaganej bezstronności, czy obiektywizmu.
W kontekście powyższego, Sąd Najwyższy w realiach tej sprawy
również nie dopatrzył się żadnego związku między okolicznościami powołania
sędziów na urząd a samym rozstrzygnięciem sprawy, w szczególności by wywarły
jakikolwiek negatywny wpływ na sposób rozpoznania zwyczajnego środka
odwoławczego przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu. W rozważanym kontekście nie
ma zatem mowy nie tylko o uchybieniach wymienionym w art. 439 § 1 pkt 1 i 2
k.p.k., ale także o żadnym innym rażącym naruszeniu prawa, mogącym mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu,
rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego w oparciu o treść przepisów
art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[WB]
[r.g.]
