III KK 476/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 września 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r.
sprawy P.B.,
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.
i art. 91 § 1 k.k. i innych,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie,
z dnia 3 marca 2025 r., sygn. akt IV Ka 944/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód
w Szczecinie z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt VI K 457/23,
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego P.B. kosztami postępowania
kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie wyrokiem z
dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt VI K 457/23, uznał oskarżonego P.B. za winnego
dwudziestu jeden szczegółowo opisanych w wyroku przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i
III KK 476/25
2
in., za które wymierzył mu kary pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 k.k.
w zw. z art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. Sąd połączył orzeczone kary
pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemu karę łączną 4 lat i 4 miesięcy
pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, w której zarzucono
szczegółowo opisane naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w
zw. z art. 193 § 1 k.p.k., art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z ar. 366 § 1 k.p.k. oraz
art. 410 k.p.k., a ponadto art. 12 § 1 i 2 k.k. oraz rażącą niewspółmierność kary,
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 marca 2025 r., sygn. akt IV Ka
944/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, iż zachowania
oskarżonego ujęte w pkt. 7 i 8 jego części wstępnej - ze stosownymi zmianami ich
opisu przyjętymi w punkcie I ppkt. d jego części dyspozytywnej - stanowią jeden
czyn zabroniony, popełniony w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, kwalifikowany z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z
art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2
k.k., a nadto przyjął, że tak opisany i zakwalifikowany czyn składa się na ciąg
przestępstw wskazany w pkt. I ppkt. f jego części dyspozytywnej, w pozostałym
zakresie zaskarżony wyrok utrzymując w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego
zaskarżając go w całości, zarzucając:
„1. rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść
orzeczenia, tj. art. 167 k.p.k. w związku z art. 170 §1 pkt 2 k.p.k. w związku z
art. 201 k.p.k., poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o
przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatrii na okoliczność
stanu zdrowia P.B. w dacie popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia
czynów, celem ustalenia jego ewentualnej poczytalności bądź jej braku,
stopnia uzależnienia oskarżonego od narkotyków, a także innych zaburzeń
na tle psychicznym w tym kleptomanii;
2. rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść
orzeczenia tj. art. 5 § 2 k.pk. oraz art. 6 k.p.k. oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji
RP i art. 6 ust. 3 lit. b i d EKPCz poprzez oddalenie wniosku dowodowego
obrońcy, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia P.B.
III KK 476/25
3
przysługującego mu prawa do obrony, a rolę obrońcy sprowadzono jedynie
do fasadowej konieczności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu pozostałych
wątpliwości na niekorzyść skazanego lub pozostawieniu ich
nierozstrzygniętych,
3. niezależnie od powyższych zarzutów wskazuje na wystąpienie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
poprzez nienależyte obsadzenie Sądu rozpoznającego sprawę i wydającego
wyrok w II instancji, w składzie którego orzekał Sędzia Sądu Okręgowego w
Szczecinie X. Y. powołany do pełnienia urzędu na podstawie postanowienia
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] 2019 roku o numerze
1130.[…].2019 (Monitor Polski z 2019 r. poz. […]) wydanego na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, oraz w I instancji w której orzekał
Asesor Sądowy P.G. powołanego do pełnienia urzędu przez Prezydenta RP
dnia 28 września 2021 roku”.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu
w Szczecinie.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy Szczecin- Zachód w
Szczecinie wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja podlegała oddaleniu na posiedzeniu ze względu na jej oczywistą
bezzasadność (art. 535 § 3 k.p.k.).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu zaistnienia w sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej wynikającej – zdaniem skarżącego – z
nienależytej obsady Sądu odwoławczego.
Prawdą jest, że sędzia X. Y. wziął udział w konkursie na stanowisko sędziego
Sądu Okręgowego w Szczecinie, który toczył się przed wadliwie ukształtowaną
Krajową Radą Sądownictwa (uchwała KRS z dnia [...] 2018 r., nr [...]). Po
przeprowadzeniu tego konkursu X. Y. postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...]
2019 r. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie.
III KK 476/25
4
Rzecz jednak w tym, że zgodnie z uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), którą
związany jest każdy skład Sądu Najwyższego, nienależyta obsada sądu w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy w składzie sądu bierze
udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym
na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw, o ile wadliwość procesu powoływania prowadzi, w
konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W uzasadnieniu uchwały Sąd
Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje
automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej
procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został
następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Z tego orzeczenia
wynika, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu
powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie
przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego
standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w
stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich
warunkach”.
W przypadku więc sędziów sądów powszechnych, którzy uzyskali nominację
sędziowską w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, kwestię
należytej obsady należy ustalać in concreto. Tymczasem w przedmiotowej sprawie
skarżący nie wskazał jakichkolwiek argumentów lub okoliczności mających
przemawiać za tym, że sąd z udziałem sędziego X. Y. nie spełnia standardu
minimum bezstronności i niezawisłości. Sąd Najwyższy w tym zakresie nie powziął
również wątpliwości z urzędu. Wydaje się również konieczne wskazanie, że na
III KK 476/25
5
etapie postępowania apelacyjnego nie były podnoszone jakiekolwiek zastrzeżenia
co do składu orzekającego, a obecnie podnoszenie tego zarzutu na etapie
postępowania kasacyjnego wydaje się czysto instrumentalne. Oznacza to, że
zarzut okazał się oczywiście bezzasadny.
Jeśli zaś chodzi o kwestię należytej obsady sądu I instancji z udziałem
asesora sądowego P.G., to twierdzenie obrońcy, że przez to sąd był nienależycie
obsadzony i doszło do wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. także jest niezasadne. W uzasadnieniu
wyroku z dnia 24 października 2007 r. w sprawie o sygn. SK 7/06 Trybunał
Konstytucyjny dopuścił, pod określonymi warunkami, powierzenie sprawowania
wymiaru sprawiedliwości osobom niebędącym sędziami. Ponadto w postanowieniu
z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt I KK 131/20, Sąd Najwyższy wskazał
szczegółowo na szereg przepisów, które określają ustrojową pozycję asesora
sądowego w wymiarze sprawiedliwości. Tymczasem skarżący nie podjął nawet
próby wykazania, że status asesora nie spełnia chociażby w minimalnym stopniu
standardu bezstronności i niezawisłości sądu z jego udziałem. W konsekwencji
zarzut podniesiony przez skarżącego związany z orzekaniem w sprawie przez
asesora sądowego nie jest zasadny.
Oczywiście bezzasadne okazały się ponadto zarzuty obrazy prawa
procesowego. W kasacji podniesiono, że Sąd odwoławczy naruszył treść art. 167
k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. „poprzez oddalenie
wniosku dowodowego obrońcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza
psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia P.B. w dacie popełnienia zarzucanych mu
aktem oskarżenia czynów”. Ponadto zdaniem skarżącego w sprawie doszło do
naruszenia prawa skazanego do obrony (art. 6 k.p.k. oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji
RP i art. 6 ust. 3 lit b. i d. EKPC) ze względu na „oddalenie wniosku dowodowego
obrońcy”, a także „rozstrzygnięto wątpliwości na niekorzyść skazanego lub
pozostawiono je nierozstrzygnięte”. Oba zarzuty należy ocenić łącznie, bowiem w
istocie dotyczą one tego samego zagadnienia: „braku przeprowadzenia
wnioskowanego dowodu, który ostatecznie wykluczy prawną możliwość uznania
sprawstwa P.B. zarzucanych mu czynów” (s. 8 kasacji). Sam skarżący w
uzasadnieniu kasacji argumentował zresztą łącznie odnosząc się do obu zarzutów.
III KK 476/25
6
Wymaga odnotowania, że Sąd odwoławczy zmienił wyrok Sądu I instancji w
zasadzie jedynie w zakresie kwalifikacji prawnej dwóch zachowań skazanego, w
pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji utrzymując w mocy. Oznacza to, że Sąd
odwoławczy samodzielnie nie stosował wskazanych przepisów prawa
procesowego, a jedynie weryfikował prawidłowość ich zastosowania przez Sąd I
instancji. W apelacji obrońca skazanego podniósł tożsamy co do treści zarzut:
„obrazy prawa procesowego mającej wpływ na treść wyroku tj. art. 167 k.p.k. w zw.
art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku
dowodowego obrońcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza
psychiatrii na okoliczność stanu zdrowia P.B. w dacie popełnienia zarzucanych mu
aktem oskarżenia czynów, celem ustalenia jego ewentualnej poczytalności, bądź jej
braku, stopnia uzależnienia oskarżonego od narkotyków, a także innych zaburzeń
na tle psychicznym w tym kleptomanii - albowiem przeprowadzenie tego dowodu
miało istotne znacznie dla prawnokarnej odpowiedzialności oskarżonego”.
Zarzuty kasacyjne zostały podniesione zatem nieprawidłowo. Prawidłowe
postawienie zarzutów o wskazanej treści wymagało zastosowania art. 433 § 2
k.p.k. lub at. 457 § 3 k.p.k., bowiem Sądowi odwoławczemu można było jedynie
zarzucić, że nie rozpoznał zarzutów apelacyjnych albo nienależycie je uzasadnił.
Pomijając ową formalną nieprawidłowość należy podkreślić, że Sąd odwoławczy
szczegółowo wskazał, z jakich powodów nie należało przeprowadzać opinii, o której
pisał skarżący. Sąd odwoławczy podkreślił, że „oskarżony poddany już został
jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu i w przedmiocie jego
poczytalności w chwili czynów (dwóch ostatnich – a chronologicznie dwóch
pierwszych) wydana została opinia tego typu. W opinii tej biegli nie dostrzegli
jakichkolwiek powodów, by poczytalność oskarżonego uznać za wyłączoną –
choćby w części”.
Trafnie ponadto uznał Sąd odwoławczy, że skoro biegli ocenili stan zdrowia
skazanego bezpośrednio oraz analizując „całą historię życiową” oskarżonego, jego
pobyty w szpitalach psychiatrycznych oraz charakter stawianych zarzutów, to
ówczesne sugestie obrońcy, jakoby skazany był niepoczytalny, „jawiły się jako
stanowisko zupełnie dowolne i wprost oderwane od dotychczas zebranej materii
dowodowej”. Oznacza to, że Sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszenia
III KK 476/25
7
przepisów postępowania i zasadnie nie przeprowadził samodzielnie dowodu z opinii
lekarza psychiatry. Dodać należy, że skoro wniosek ten był zbędny, nie można
twierdzić o naruszeniu prawa skazanego do obrony, a tym bardziej, że istniały
jakiekolwiek wątpliwości, które rozstrzygnięto na jego niekorzyść.
Niezależnie od powyższego warto odnotować, że skarżący, powtarzając
argumentację zawartą w apelacji, błędnie uznał postępowanie kasacyjne jako
„trzecią instancję sądową”. Tymczasem w postępowaniu zainicjowanym kasacją nie
jest dopuszczalna próba kolejnego wzruszenia wyroku Sądu I instancji.
Postępowanie to nie może również prowadzić do zmiany ustaleń faktycznych.
Tymczasem niemal całe uzasadnienie zarzutów 1. i 2. kasacji sprowadza się do
forsowania tezy o niepoczytalności skazanego oraz ogólnikowych twierdzeń o tym,
czym jest niepoczytalność. Innymi słowy, skarżący nie podał jakichkolwiek
przekonywających argumentów, które świadczyłyby o potrzebie wzruszenia
zaskarżonego orzeczenia. Kwestia stanu zdrowia skazanego oraz jego wpływ na
poczytalność została wyjaśniona przez Sądy obu instancji w stopniu zupełnie
wystarczającym, co czyniło oba zarzuty bezzasadnym w stopniu oczywistym.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[r.g.]
