III KK 238/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 lipca 2025 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 lipca 2025 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w sprawie D.G.
w przedmiocie skrócenia kary pozbawienia wolności
kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju
VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Kazimierzy Wielkiej
z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt VI Ko 146/24 (VI K 192/21),
p o s t a n o w i ł
uchylić pkt 3 zaskarżonego postanowienia w przedmiocie
skrócenia kary pozbawienia wolności.
Jacek Błaszczyk
Marek Pietruszyński
Andrzej Stępka
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w
Kazimierzy Wielkiej, uwzględniając wniosek prokuratora, złożony w trybie art. 335 §
2 k.p.k. - w dniu 8 grudnia 2021 r., pod sygn. akt VI K 192/21, wydał wyrok
skazujący w odniesieniu do D.G. (oraz wobec innych współoskarżonych). D.G.
został skazany: za czyn z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii na karę roku pozbawienia wolności (pkt IV); za czyn z
III KK 238/25
2
art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z
art. 91 § 1 k.k. - i za to, na podstawie art. 56 ust. 1 w/w ustawy w zw. z art. 91 § 1
k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i
grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych, przy określeniu wysokości jednej
stawki na kwotę 10 zł (pkt VI); za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 59 ust. 1 tej ustawy w
zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 59 ust. 1 w/w
ustawy w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. został skazany na karę
roku pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych, przy
określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych (pkt. VIII); na
podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzone oskarżonemu kary
pozbawienia wolności Sąd połączył i tytułem kary łącznej wymierzył mu karę roku
pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 400 stawek dziennych, przy
określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych (pkt. X); na
podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie wymierzonej oskarżonemu
D.G. kary pozbawienia wolności Sąd warunkowo zawiesił na okres próby
wynoszący 3 lata, na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby
pod dozór kuratora i na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał go do
informowania kuratora na piśmie o przebiegu okresu próby jeden raz na 6 miesięcy
(pkt. XI).
W związku z zawiadomieniem o ponownym skazaniu, a mianowicie wobec
wydania przez Sąd Rejonowy w Pińczowie w dniu 19 czerwca 2023 r., pod sygn.
akt II K 208/22, prawomocnego z dniem 21 marca 2024 r. wyroku skazującego D.G.
za popełniony w dniu 4 marca 2022 r. występek kwalifikowany z art. 62 ust. 1
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zarządzono posiedzenie w przedmiocie
zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności w niniejszej sprawie, o terminie
którego skazany oraz jego obrońca zostali prawidłowo zawiadomieni.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt VI Ko 146/24 (VI K
192/21), Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą
w Kazimierzy Wielkiej, po rozpoznaniu z urzędu w przedmiocie zarządzenia
wykonania kary pozbawienia wolności, orzekł, co następuje: na podstawie art. 75 §
1 k.k. zarządził wobec D.G. wykonanie kary łącznej roku pozbawienia wolności
III KK 238/25
3
orzeczonej w/w wyrokiem Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju VI Zamiejscowy
Wydział Karny z siedzibą w Kazimierzy Wielkiej; na podstawie art. 63 § 1 k.k. na
poczet łącznej kary pozbawienia wolności zaliczył okres faktycznego pozbawienia
wolności skazanego od dnia 9 kwietnia 2021 r. do dnia 11 kwietnia 2021 r.; w
punkcie 3 postanowienia orzekł na podstawie art. 71 § 2 k.k., że kara pozbawienia
wolności ulega skróceniu o 198 (sto dziewięćdziesiąt osiem) dni, co odpowiada
połowie uiszczonych stawek dziennych grzywny.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał Sąd, że „zaliczył skazanemu okres
faktycznego pozbawienia wolności na poczet zarządzonej kary pozbawienia
wolności oraz orzekł - stosownie do treści art. 71 § 2 k.k. - o skróceniu jej o 198 dni,
co odpowiada połowie uiszczonych stawek dziennych grzywny, która została w
całości uregulowana z dniem 7 stycznia 2022 r.”.
Prokurator Generalny wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. na niekorzyść
skazanego D.G. kasację od tego postanowienia w części dotyczącej zawartego pkt.
3 rozstrzygnięcia w przedmiocie skrócenia kary pozbawienia wolności. Na zasadzie
art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2
k.k.w. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie
przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 71 § 2 k.k., polegające na
jego niezasadnym zastosowaniu - w związku z zarządzeniem wykonania wobec
D.G. kary łącznej jednego roku pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu
Rejonowego w Busku-Zdroju VI Zamiejscowego Wydziału Karnego w Kazimierzy
Wielkiej z dnia 8 grudnia 2021 r., o sygn. akt VI K 192/21 - i skróceniu na jego
podstawie zarządzonej do wykonania kary pozbawienia wolności o 198 (sto
dziewięćdziesiąt osiem) dni z uwagi na wykonanie przez skazanego kary grzywny
w rozmiarze 396 (trzystu dziewięćdziesięciu sześciu) stawek dziennych, podczas
gdy na mocy wskazanego wyroku kara grzywny została, jako kara samoistna,
orzeczona na podstawie art. 33 § 1 i § 2 k.k. obok kary pozbawienia wolności, a
zatem brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 71 § 2 k.k.
W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia w części objętej zarzutem, bez wydawania orzeczenia następczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
III KK 238/25
4
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co
uprawniało do rozpoznania jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Słusznie skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego i
mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego,
a mianowicie art. 71 § 2 k.k., polegającego na jego niezasadnym zastosowaniu.
W postanowieniu z dnia 28 maja 2024 r. Sąd Rejonowy w jego punkcie 3
orzekł, na podstawie art. 71 § 2 k.k., iż podlegająca wykonaniu kara pozbawienia
wolności ulega skróceniu o 198 dni, co odpowiadało połowie uiszczonych stawek
dziennych grzywny. Takie postąpienie było nieuprawnione, albowiem kara grzywny
w niniejszej sprawie (sygn. akt VI K 192/21) została orzeczona na podstawie art. 33
§ 1 i § 2 k.k., a zatem miała charakter samoistny. Oznacza to, że w tym przypadku
nie miał zastosowania przepis art. 71 § 2 k.k., który rodzi skutek w postaci
niewykonania grzywny, jednakże orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k., w
sytuacji zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, obok której ją
orzeczono. Jej wykonanie przez skazanego D.G. nie stanowiło podstawy do
zastosowania art. 71 § 2 k.k. Zgodnie z art. 71 § 1 k.k., zawieszając wykonanie
kary, sąd może orzec grzywnę, jeżeli jej wymierzenie obok kary pozbawienia
wolności na innej podstawie nie jest możliwe. Z kolei z art. 71 § 2 k.k. wynika, że w
razie zarządzenia wykonania kary grzywna orzeczona na podstawie § 1 nie
podlega wykonaniu; kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o okres
odpowiadający połowie liczby uiszczonych stawek dziennych grzywny z
zaokrągleniem w górę do pełnego dnia. Kara grzywny orzeczona na podstawie art.
71 § 1 k.k. posiada akcesoryjny charakter i ma integralny oraz nierozerwalny
związek z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 71 § 2
k.k., co miało istotny wpływ na treść wydanego postanowienia. Zarządzoną do
wykonania karę roku pozbawienia wolności, z nieuprawnioną korzyścią dla
skazanego skrócono o 198 dni, odpowiadających połowie uiszczonych przez niego
stawek dziennych grzywny w liczbie 396. Uiszczenie grzywny nie miało żadnego
wpływu na samo wykonanie kary pozbawienia wolności (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., V KK 550/19, LEX 3181975).
III KK 238/25
5
W tej sytuacji, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia w
części objętej zarzutem, bez jednoczesnej potrzeby wydawania orzeczenia
następczego. Przedmiotowe orzeczenie jest bowiem we wskazanej części
obarczone błędem natury prawnej i samo jego uchylenie usunie stan naruszający
prawo (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., V KK
550/19, LEX nr 3181975).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
Jacek Błaszczyk
[WB]
[a.ł]
Marek Pietruszyński
Andrzej Stępka
