III KK 222/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 czerwca 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Bednarek
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie Ł. B.
skazanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2025 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 11 czerwca 2024 r. o sygn. akt IV Ka 349/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu
z 19 grudnia 2023r. o sygn. akt II K 60/23,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o
środku karnym i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Małgorzata Bednarek
Ryszard Witkowski
Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
III KK 222/25
2
Sąd Rejonowy w Myśliborzu wyrokiem z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt
II K 60/23, uznał Ł. B. za winnego popełnienia tego, że:
w ustalonym miejscu i czasie udostępnił K. K. swój pojazd marki O., nr. rej. […] w
zamiarze, aby dokonała przestępstwa z art. I78a § 1 k.k. i umożliwił jej kierowanie
tym pojazdem, wiedząc, że znajduje się ona w stanie nietrzeźwości, który to czyn
zakwalifikował z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. i za ten czyn:
1. na podstawie art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę
grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł;
2. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz
prowadzenia wszelkich pojazdów' mechanicznych na okres 4 lat;
3. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie
pieniężne w kwocie 5.000 zł;
4. na podstawie art. 4 § 1 k.k. za podstawę rozstrzygnięć przyjął przepisy
obowiązujące do dnia 30 września 2023 r.;
5. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe
w kwocie 70 zł oraz opłatę w kwocie 200 zł.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca skazanego, który podnosząc
zarzuty obrazy prawa procesowego (art. 18 § 3 k.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt
1 k.p.k. i art. 4 k.p.k., art. 2 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.) oraz błędu
w ustaleniach faktycznych wniósł w konkluzji o zmianę tegoż wyroku poprzez
uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie
o zmianę wyroku sądu I instancji poprzez „wymierzenie oskarżonemu kary grzywny
i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 3 lat, przy
zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt IV Ka
349/24 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczony środek karny
w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obniżył do lat
2 (dwóch), a w pozostałej części wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, na niekorzyść
skazanego Ł. B., wniósł - w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym,
Prokurator Generalny, który podnosząc zarzut naruszenia przepisu prawa karnego
III KK 222/25
3
materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., poprzez orzeczenie wobec Ł. B.,
oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k.,
środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
na okres dwóch lat, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.k., obowiązującym
od dnia 18 maja 2015 r., orzeczenie powyższego zakazu wobec sprawcy
przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie może nastąpić na okres krótszy niż 3 lata, wniósł
we wniosku końcowym o uchylenie wyroku sądu odwoławczego w części dotyczącej
orzeczenia o środku karnym i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi
Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna. Nie budzi bowiem
wątpliwości, że przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia
20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U.
2015.541, ze zm.), obowiązującym od 18 maja 2015 r. do 30 września 2023 r.,
wprowadził obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub
pojazdów określonego rodzaju, na okres nie krótszy niż 3 lata, jeżeli sprawca
w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jako
osoba uczestnicząca w ruchu był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka
odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art.
177 k.k.
W związku z tym, że Ł. B. popełnił przypisane mu przestępstwo przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, to zgodnie z art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu
obowiązującym do 30 września 2023 r., powinien zostać wobec niego orzeczony
zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres
co najmniej 3 lat. Adekwatnie bowiem do treści art. 19 § 1 k.k., pomocnikowi
wymierza się karę w granicach przewidzianych za sprawstwo, co dotyczy również
zasad orzekania o środkach karnych (J. Kulesza, Komentarz do Kodeksu karnego,
s. 80, M. Budyń-Kulik i in. Kodeks karny, Komentarz, LEX).
Sąd Rejonowy w Myśliborzu orzekł wobec oskarżonego środek karny
w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat
III KK 222/25
4
4, a więc w zgodzie z dyspozycją art. 42 § 2 k.k. Sąd Okręgowy w Szczecinie,
dokonując natomiast zmiany wyroku sądu I instancji i orzekając wobec oskarżonego
Ł. B. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych na okres lat 2 (dwóch), a więc w wymiarze niższym aniżeli pozwala
na to ustawa, w sposób rażący dopuścił się obrazy wskazanego w zarzucie kasacji
przepisu prawa karnego materialnego, a uchybienie to niewątpliwie miało istotny
wpływ na treść jego wyroku.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz
[PŁ]
[r.g.]
