II KK 121/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 marca 2025 r.
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący)
SSN Jarosław Matras
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Czartoryska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego
w sprawie T. J.
skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 13 marca 2025 r.,
kasacji wniesionych przez obrońców
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 492/21,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt V K 296/18,
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
2. nakazuje zwrócić T. J. uiszczone opłaty od kasacji.
[J.J.]
Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski
II KK 121/24
2
UZASADNIENIE
T. J. został oskarżony o to, że:
I. w dniu 28 stycznia 2018 r. w W. , przy ul. T. , działając w zamiarze
bezpośrednim spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu R. B. , zadał mu
liczne ciosy rękoma i nogami, uderzając i kopiąc po całym ciele, w tym w głowę,
doprowadził do powstania obrażeń w postaci lewostronnego ostrego krwiaka
podtwardówkowego mózgu, krwiaków okularowych obydwu oczodołów, rozległego
wylewu podskórnego okolicy lewej łopatki, zasinień okolicy biodrowej, skutkujących
pourazowym wodogłowiem oraz ciężkim stanem ogólnym i neurologicznym, czym w
sposób nieumyślny doprowadził do zgonu R. B. , który nastąpił w dniu 3 czerwca
2018 r. w Wojskowym Instytucie Medycznym w W., tj. o czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
w zw. z art. 156 § 3 k.k.;
II. w dniu 28 stycznia 2018 r. w W. , przy ul. T. […], stosując wobec F. Ż.
groźbę bezprawną, kierując słowa zapowiadające spowodowanie uszczerbku na
zdrowiu z użyciem przemocy, która to groźna wzbudziła w pokrzywdzonym
uzasadnioną obawę jej spełnienia, zmuszał w/w do otwarcia drzwi zajmowanego
lokalu, tj. o czyn z art. 191 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja
2021 r., sygn. V K 296/18, T. J. :
I. uznał, w ramach czynu zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia, za
winnego tego, że w dniu 28 stycznia 2018 r. w W. , przy ul. T. […], działając w
zamiarze bezpośrednim spowodowania u R. B. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w
postaci choroby realnie zagrażającej życiu, poprzez wielokrotne zadawanie ciosów
rękami oraz kopanie nogami po całym ciele, w tym w głowę, również ze znaczną siłą,
doprowadził do powstania u pokrzywdzonego obrażeń w postaci: urazu czaszkowo -
mózgowego z rozległym krwiakiem podtwardówkowym lewostronnym, oraz
krwiakiem podtwardówkowym nad prawym płatem czołowym, licznych otarć i
zasinień na twarzy, krwiaków okularowych obydwu oczodołów, rany małżowiny
usznej lewej, rany w okolicy ciemieniowej lewej, krwiaków podczepcowych na
sklepistości czaszki, rozległych wylewów krwawych na klatce piersiowej po stronie
II KK 121/24
3
lewej oraz w lewej okolicy biodrowej, które to obrażenia skutkowały wodogłowiem
pourazowym oraz ciężkim stanem ogólnym oraz neurologicznym, czym w sposób
nieumyślny doprowadził do zgonu R. B. , który nastąpił w dniu 3 czerwca 2018 r., tj.
czynu z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k., i wymierzył mu karę 13 lat
pozbawienia wolności;
II. uznał, w ramach czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia, za
winnego tego, że w dniu 28 stycznia 2018 r. w W. , przy ul. T. […], stosując wobec
małoletniego F. Ż. groźbę bezprawną użycia przemocy poprzez zapowiedź
spowodowania uszczerbku na zdrowiu, usiłował zmusić F. Ż. do otwarcia drzwi
zajmowanego przez niego lokalu, tj. z art. 191 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
wymierzył oskarżonemu karę łączną w wymiarze 13 lat pozbawienia wolności,
zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia
28.01.2018 r. /godz. 05.40/ do dnia 13.05.2021 r.. Na podstawie art. 46 § 1 k.k.
zasądził od oskarżonego kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę, solidarnie na rzecz oskarżycielek posiłkowych: N. Ż. , E. B. oraz S. B..
Orzekł o kosztach postępowania, obciążając nimi oskarżonego.
Apelację od powyższego wyroku wnieśli trzej obrońcy oskarżonego.
Zaskarżyli wyrok w całości, podnosząc liczne zarzuty wskazujące na: obrazę prawa
procesowego, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, prowadząc do błędu
w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego (art. 415 i art. 445 § 1 k.c. w
zw. z art. 46 § 1 k.k.), także rażącą niewspółmierność kary i wnosili o zmianę wyroku
we wskazany sposób, względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. II
AKa 492/21, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Nadto orzekł w przedmiocie
zaliczenia oskarżonemu na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okres
rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie oraz kosztów sądowych
postępowania odwoławczego.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości, wnieśli
obrońcy T. J.. Adwokat K. P. podniósł w skardze zaistnienie jednego uchybienia,
II KK 121/24
4
mianowicie zarzucił „bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. obligującą uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu, gdyż w składzie Sądu
Apelacyjnego rozpoznającym apelacje od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-
Praga w Warszawie, V Wydział Kamy, z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt: V K 296/18,
znalazła się Pani SSA X.Y. powołana na urząd w sądzie powszechnym na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami z 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. 2018. 3), która została powołana na urząd SSA nieprawidłowo”.
Pozostali obrońcy, obok innych zarzutów również - w pierwszej kolejności -
podnieśli zarzut zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W tym względzie
adw. B. F. zarzucił (nie oddając istoty uchybienia, bo formułując początkową część
zarzutu w sposób właściwy dla względnej przyczyny odwoławczej) „rażącą obrazę
prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to
znaczy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na tym, iż w składzie orzekającym Sądu
Apelacyjnego znalazła się osoba, która powołana została na stanowisko sędziego w
postępowaniu przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa, utworzoną na mocy
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw”. W uzasadnieniu podał, że zastrzeżenia budzi udział
w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie sędzi X.Y..
Adw. M. K. zarzucił „rażące naruszenie przepisów stanowiące bezwzględną
przesłankę odwoławczą, a mianowicie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47
Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawkowych wolności, poprzez wydanie zaskarżonego
orzeczenia przez nienależycie obsadzony sąd, w skład którego wchodziło dwóch
sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3), tj. Sędzia
X.Y. oraz Sędzia X.Y.1”. Zarzut ten został rozwinięty w trzech podpunktach (litery a,
b, c).
II KK 121/24
5
Nadto wymienieni dwaj obrońcy podnieśli dalsze zarzuty, jednak nie o randze
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. rażącej obrazy prawa procesowego, która
mogła mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, m.in. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z
art. 457 § 3 k.p.k., skutkującej nienależytą kontrolą instancyjną wyroku Sądu meriti.
Autorzy kasacji sformułowali różne wnioski – od najdalej idącego,
postulującego uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku
Sądu Okręgowego i uniewinnienie skazanego od popełnienia zarzucanych mu
czynów, poprzez uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy
Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasacje (jedną kasację w ujęciu procesowym)
prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie wniosła o ich oddalenie jako
oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II
KK 271/23, oddalił kasacje (kasację) jako oczywiście bezzasadne i obciążył
skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. na podstawie art.
542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznowił postępowanie kasacyjne,
uchylił wspomniane postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023
r. i przekazał kasację Sądowi Najwyższemu - Izbie Karnej do ponownego
rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym.
Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej podzielił stanowisko
skarżących co do zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. i wniósł o uwzględnienie kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Ograniczając, przy zastosowaniu art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.,
rozpoznanie kasacji do podniesionego przez wszystkich obrońców zarzutu
zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, kasację należało uznać
za zasadną. W tym względzie uznano, że nie ma powodów do odstąpienia od
stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy w szeregu sprawach (m.in. II KK 469/22,
II KK 121/24
6
II KK 614/22, II KK 124/23, II KK 168/23, II KK 287/23, II KK 609/23, II KK 627/23, II
KK 231/24), w których uznano, że udział w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego
w Warszawie sędzi X.Y.1, jak też sędzi X.Y. powoduje nienależytą obsadę tego Sądu
w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zatem jako do aktualnej należy odwołać się do
argumentacji przedstawionej w uzasadnieniach wyroków wydanych we
wspomnianych sprawach.
W pkt 2. uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA 1-
4110-1/2020), która, mając moc zasady prawnej wiąże wszystkie składy orzekające
Sądu Najwyższego, wskazano, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu
powołania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Należy przy tym
zaznaczyć, że wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020
r., U 2/20, uchwała ta zachowuje aktualność, co Sąd Najwyższy stwierdzał w wielu
orzeczeniach. Np. w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca
2022 r., I KZP 2/22, akcentował, że „jako bezskuteczną i sprzeczną z prawem Unii
postrzegać należy praktykę Trybunału Konstytucyjnego, której skutkiem miałoby być
ograniczenie prawa sądów do badania bezstronności sędziów i należytej obsady
sądów, w tym w oparciu o normy art. 41 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.” oraz że
orzeczenia i uchwały Sądu Najwyższego nie są źródłem prawa i nie mają charakteru
normatywnego, zatem „próba ingerencji w tym obszarze przez Trybunał
Konstytucyjny narusza obowiązujące zasady ustrojowe i łamie regulacje
konstytucyjne - art. 175 i art. 183 ust. 1 - wkraczając w sferę orzeczniczą, do czego
Trybunał ten nie ma żadnych uprawnień”, podobnie jak nie ma uprawnień do
uchwalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw (zob. także inne orzeczenia
II KK 121/24
7
Sądu Najwyższego, np. postanowienia: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia
27 lutego 2023 r., II KB 10/22; z dnia 19 października 2023 r., I ZB 52/22; wyroki: z
dnia 11 października 2023 r., III KK 185/23; z dnia 18 października 2023 r., III KK
60/23). Ma to znaczenie w przypadku sędziów, o których mowa w kasacji, przy czym
w przypadku sędzi X.Y. ustalono, że:
- zgłosiła swoją kandydaturę na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego
w Warszawie w odpowiedzi na ogłoszenie opublikowane w Monitorze Polskim z 2020
r., poz. 585, uzyskując poparcie KRS w dniu […] 2021 r. (uchwała Nr […]/2021). Miało
to miejsce po wydaniu 19 listopada 2019 r. przez TSUE (Wielka Izba) wyroku w
połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, w którym Trybunał udzielił
odpowiedzi m.in. na pytanie prejudycjalne Sądu Najwyższego - Izby Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w sprawie III PO 7/18, w oparciu o którą Sąd Najwyższy
w wyroku z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. jw., wyraził pogląd, że „Krajowa Rada
Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie określonym przepisami ustawy z
dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) nie daje wystarczających gwarancji
niezależności od organów władzy ustawodawczej i wykonawczej”. Wspomniane
zgłoszenie miało też miejsce po uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020
r., jasno artykułującej zastrzeżenia i skutki jakie nasuwa proces powoływania
sędziów na wniosek upolitycznionej Krajowej Rady Sądownictwa,
- była jedynym kandydatem na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w
Warszawie, co wykluczało możliwość porównania jej kompetencji merytorycznych z
innymi kandydatami,
- kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie, chociaż nie odrzuciło
kandydatury sędzi, to odniosło się do niej z rezerwą, skoro na 6 głosujących uzyskała
tylko 2 głosy „za”, przy 4 głosach „wstrzymujących się”,
- nominację na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie
odebrała 10 listopada 2021 r., tj. po rozstrzygnięciach ETPCz, wskazujących na
wadliwość procedury powoływania sędziów w Polsce (wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r.
w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce i z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce), zatem mając wiedzę jak destrukcyjne
II KK 121/24
8
dla polskiego wymiaru sprawiedliwości działania władzy wykonawczej (przede
wszystkim ówczesnego Ministra Sprawiedliwości) oraz ustawodawczej zostały
ocenione przez Trybunał na gruncie wiążących Polskę unormowań konwencyjnych,
- swego rodzaju docenieniem postawy sędzi przez ówczesnego Ministra
Sprawiedliwości było powołanie jej jako przedstawiciela właśnie Ministra do składu
Komisji Egzaminacyjnej nr […] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2022
r. z siedzibą w Warszawie (zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca
2022 r. - Dz. Urz. MS z dnia 17 marca 2022 r., poz. 98).
Powyższe okoliczności skłaniają do stwierdzenia, że obalenie domniemania
braku niezawisłości i bezstronności sędzi X.Y. nie tylko stało się niemożliwe, lecz
wręcz uprawnia do wniosku o akceptacji przez nią działań podważających system
prawny Rzeczypospolitej Polskiej (zob. uzasadnienia wyroków SN: z dnia 21
listopada 2023 r., II KK 469/22; z dnia 17 stycznia 2024 r., II KK 614/22).
W odniesieniu do sędzi X.Y.1 należy zwrócić uwagę, że została delegowana
przez Ministra Sprawiedliwości do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie z
dniem 1 marca 2021 r. na czas określony, a następnie decyzją z dnia 28 lutego 2022
r. od dnia 1 marca 2022 r. na czas nieokreślony. Widoczny był niewątpliwie oparty
na zaufaniu i dążeniu do realizowania wspólnych celów związek wymienionej sędzi
z ówczesnym (biorąc pod uwagę datę wydania wyroku w sprawie T. J.)
kierownictwem administracyjnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie, a zwłaszcza z
pełniącym od lipca 2022 r. funkcję prezesa tego Sądu, a jednocześnie funkcję
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych sędzią P.S. oraz
wiceprezesem sędzią P.R. – będącym także Zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego
Sędziów Sądów Powszechnych, co do których w szeregu orzeczeniach Sąd
Najwyższy stwierdzał, że skład Sądu Apelacyjnego orzekający z ich udziałem jest
sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jest
znamienne, że decyzją Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
sędzia X.Y.1 została powołana na stanowisko Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego
przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, wyrażając zgodę na objęcie tej funkcji w
nowym, specjalnym systemie dyscyplinarnym, w znacznym stopniu nastawionym na
ściganie sędziów respektujących w swojej działalności orzeczniczej wykładnię na
temat tzw. reform wymiaru sprawiedliwości dokonywanych po 2015 r., zawartą w
II KK 121/24
9
orzeczeniach Sądu Najwyższego i trybunałów międzynarodowych. Celowe będzie
odnotować, że zasadny jest pogląd o pośrednim, poprzez głównego Rzecznika
Dyscyplinarnego, wpływie Ministra Sprawiedliwości na jego zastępców w
poszczególnych sądach oraz że osoby obejmujące wtedy funkcje w aparacie
dyscyplinarnym akceptowały destrukcyjne dla polskiego wymiaru sprawiedliwości
działania władzy ustawodawczej, a przede wszystkim reprezentującego władzę
wykonawczą Ministra Sprawiedliwości. Trudno też pominąć, że wkrótce po objęciu
funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie przez sędziego P.S., X.Y.1, sędzia
delegowana, została upoważniona do zastępowania przewodniczącego II Wydziału
Karnego, chociaż w Wydziale tym orzekali inni sędziowie mający status sędziego
Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zaś w sierpniu 2022 r. powierzono jej, ciągle sędzi
delegowanej, funkcję przewodniczącego wspomnianego Wydziału. W podziale
czynności sędziów II Wydziału Karnego obowiązującym od dnia 16 czerwca 2023 r.
sędzi X.Y.1 powierzono (obok dwóch innych sędziów funkcyjnych) rozpoznawanie
wniosków o wyłączenie sędziego, z wyraźnym zamiarem wyeliminowania od
rozpoznawania tych wniosków pozostałych sędziów orzekających w II Wydziale
Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W 2023 r. wymienionej sędzi powierzono
funkcję przewodniczącego nowoutworzonego VIII Wydziału Karnego. Nadto:
- w 2022 r., tj. w czasie, kiedy już w pełni widoczna była destruktywna
działalność niekonstytucyjnego organu jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa w
składzie formowanym po 2017 r., sędzia X.Y.1 udzieliła poparcia jako kandydatowi
do tego organu sędziemu D.D. w związku z obwieszczeniem Marszałka Sejmu RP z
dnia 4 grudnia 2021 r. (M. P. z 2021 r., poz. 1127). Kontynuując kadencję z lat 2018-
2022, został on członkiem Krajowej Rady Sądownictwa wybranej przez Sejm w 2022
r.,
- w konkursie przed tak ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa sędzia
ubiegała się o stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie
(obwieszczenie - M.P. z 2021 r., poz. 832), przy czym w postępowaniu konkursowym
nie miała kontrkandydata. Sporządzona na potrzeby tego postępowania opinia
wizytatora o sędzi X.Y.1 była umiarkowanie pozytywna, bowiem zwrócono uwagę na
niezbyt dobrą stabilność orzecznictwa opiniowanej wyrażającą się w pokaźnym
odsetku orzeczeń zmienionych. Nie przeszkodziło to w podjęciu przez KRS uchwały
II KK 121/24
10
o przedstawieniu Prezydentowi RP wniosku o powołanie sędzi do pełnienia urzędu
na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, do
którego Prezydent się przychylił postanowieniem z dnia 13 września 2022 r.
- w związku z represyjnym przeniesieniem do Wydziału Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Apelacyjnego w Warszawie doświadczonych sędziów pionu
karnego (Ewy Gregajtys, Ewy Leszczyńskej-Furtak, Marzanny Piekarskiej-Drążek),
sędzia X.Y.1, pełniąc funkcję przewodniczącego Wydziału Karnego, nie podjęła
żadnych działań zmierzających do wykonania środków tymczasowych i
postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku, akceptując tym samym istniejący stan
niewykonania tych orzeczeń zmierzających do cofnięcia wspomnianego
przeniesienia sędziów. Było ono utrzymywane również po zastosowaniu w tym
zakresie przez ETPCz w dniu 6 grudnia 2022 r. środków tymczasowych, jak też po
prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 4 kwietnia 2023
r, sygn. akt V Po 8/22 (co do sędzi Ewy Leszczyńskiej-Furtak).
Mając powyższe na uwadze, w ślad za stwierdzeniem zawartym w
uzasadnieniach wyroków Sądu Najwyższego m.in. z dnia 21 grudnia 2023 r., II KK
287/23 i z dnia 17 stycznia 2024 r., II KK 614/22, należy przyjąć, że sędzia X.Y.1,
notowała szybkie postępy w karierze zawodowej, które trudno uznać za wynikające
wyłącznie z prezentowanego przez nią poziomu w sferze orzekania. Nadto była
darzona ponadprzeciętnym zaufaniem przez blisko powiązane z Ministrem
Sprawiedliwości osoby tworzące ówczesne kierownictwo Sądu Apelacyjnego w
Warszawie, pełniące też kierownicze funkcje w pionie dyscyplinarnym sądownictwa
powszechnego, a finalnie - znalazła się także w gronie sędziów cieszących się
szczególnym zaufaniem ze strony ówczesnego kierownictwa Ministerstwa
Sprawiedliwości, przekraczającym granice typowego zaufania jakiego należy
oczekiwać w relacjach sędzia – organ władzy wykonawczej. Zatem uprawniony jest
wniosek, że skład Sądu Apelacyjnego w Warszawie także z udziałem sędzi X.Y.1 w
odbiorze zewnętrznym nie dawał gwarancji sądu niezależnego i bezstronnego, a
więc realizującego standard określony w Konstytucji RP (art. 45 ust. 1), jak i w KPP
(art. 47), czy w EKPCz (art. 6 ust. 1).
W uzupełnieniu celowe będzie nadmienić, że obrona nie wykazała
nielojalności procesowej, o której można by mówić, gdyby podniosła w kasacji zarzut
II KK 121/24
11
zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. bez wcześniejszych starań
zmierzających do prawidłowego ukształtowania składu Sądu. Wniosek o wyłączenie
od udziału w sprawie sędzi X.Y. był jednak przez obrońców zgłaszany i to
niejednokrotnie (k. 3028, 3207, 3260 akt sprawy), jednak nieskutecznie. Wniosek o
wyłączenie sędzi X.Y.1 nie został zgłoszony, można to jednak tłumaczyć faktem, że
– jak to zaznaczano w protokołach rozprawy apelacyjnej – jedynie na ogłoszeniu
wyroku w dniu 8 listopada 2022 r. występowała jako nominowana sędzia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, natomiast wcześniej jako delegowana sędzia Sądu
Okręgowego w Warszawie, pierwotnie powołana na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w Ostrołęce, powołana na to stanowisko w procedurze nie nasuwającej
zastrzeżeń.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Rozstrzygnięcie o zwrocie T. J. opłat od kasacji (zbędnie wniesiono więcej niż jedną
opłatę) znajduje oparcie w treści art. 527 § 4 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
Jarosław Matras Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski