II KK 10/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 kwietnia 2025 r.
SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Antoni Bojańczyk
SSN Stanisław Stankiewicz
Protokolant Klaudia Binienda
w sprawie G. G., K. K. skazanych za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1
k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 24 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie
z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 272/24
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie.
Antoni Bojańczyk Dariusz Kala Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
G. G. został oskarżony o to, że:
„I. w nocy z 6 na 7 maja 2024 roku w C. woj. [...] na niestrzeżonym parkingu
przyległym do Stacji Paliw [...] przy ulicy [...], działając w krótkich odstępach czasu,
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z K. K., dokonał
II KK 10/25
2
zaboru w celu przywłaszczenia samochodu dostawczego marki V. o numerze
rejestracyjnym […] o wartości 30.000 złotych na szkodę P. H., w przedziale
ładunkowym którego znajdował się dźwig samojezdny marki B. o wartości 230.000
złotych na szkodę P. S.A. oraz z zaparkowanego obok samochodu dostawczego
marki M., narzędzi podręcznych oraz elektronarzędzi zasilania sieciowego i
akumulatorowego, marek D., H. oraz innych o łącznej wartości 12.000,00 złotych na
szkodę P. H., działaniem swym powodując straty w łącznej wartości 272.000 złotych
na szkodę P. H. i P. S.A., przy czym przedmiot przestępstwa stanowi mienie znacznej
wartości, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6
miesięcy kary za umyślne przestępstwo podobne, orzeczonej wyrokiem Sądu
Rejonowego w Chełmie z dnia 10 czerwca 2021 roku w sprawie za sygn. akt VII K
681/20, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w
zw. z art. 64 § 1 k.k.
II. w okresie od 6 do 7 maja 2024 roku, w C. woj. [...] oraz na terenie innych
miejscowości powiatu chełmskiego oraz województwa [...], działając w krótkich
odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie nie
zastosował się do środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów
mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 6
grudnia 2023 roku sygn. akt VII K 572/23, poprzez kierowanie samochodem
dostawczym marki V. o numerze rejestracyjnym […] na szeregu dróg publicznych
różnej kategorii, w tym po drogach krajowych, wojewódzkich a także powiatowych, tj.
o czyn z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.”
K. K. został oskarżony o to, że:
„III. w nocy z 6 na 7 maja 2024 roku w C. woj. [...] na niestrzeżonym parkingu
przyległym do Stacji Paliw [...] przy ulicy […], działając w krótkich odstępach czasu w
wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z G. G., dokonał
zaboru w celu przywłaszczenia samochodu dostawczego marki V. o numerze
rejestracyjnym […] o wartości 30.000 złotych na szkodę P. H., w przedziale
ładunkowym którego znajdował się dźwig samojezdny marki B. o wartości 230.000
złotych na szkodę P. S.A. oraz z zaparkowanego obok samochodu dostawczego
marki M., narzędzi podręcznych oraz elektronarzędzi zasilania sieciowego i
II KK 10/25
3
akumulatorowego, marek D., H. oraz innych o łącznej wartości 12.000 złotych na
szkodę P. H., działaniem swym powodując straty w łącznej wartości 272.000 złotych
na szkodę P. H. i P. S.A., przy czym przedmiot przestępstwa stanowi mienie znacznej
wartości, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.”
Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 272/24, wydanym na skutek
uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k., Sąd Rejonowy w
Chełmie:
1. oskarżonego G. G. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu w punkcie I
czynu wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w
zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1
k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu)
miesięcy pozbawienia wolności;
2. oskarżonego G. G. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu w punkcie
II czynu wyczerpującego dyspozycję art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za
to na podstawie art. 244 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy
pozbawienia wolności;
3. na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 85a k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. kary
jednostkowe pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu G. G. połączył
i jako karę łączną wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
4. na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonego G. G. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat;
5. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego G. G. świadczenie
pieniężne w kwocie 5.000 (pięciu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
6. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności
zaliczył oskarżonemu G. G. okres tymczasowego aresztowania od dnia 14
maja 2024 roku godz. 08:55 do dnia 20 maja 2024 roku godz. 08:55;
II KK 10/25
4
7. oskarżonego K. K. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu
wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
wolności;
8. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności
zaliczył oskarżonemu K. K. okres tymczasowego aresztowania od dnia 7 maja
2024 roku godz. 20:40 do dnia 5 lipca 2024 roku godz. 20:40;
9. zwolnił oskarżonych od ponoszenia opłat oraz wydatków, którymi obciążył
Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła zwyczajnego środka
zaskarżenia i uprawomocnił się on w dniu 15 sierpnia 2024 r.
Wyrok ten, kasacją wywiedzioną na niekorzyść oskarżonych, zaskarżył w
całości Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ
na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 25 § 1
pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 33 § 2 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w
Chełmie wyroku skazującego wobec G. G. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294
§ 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za czyn z art. 244 k.k. w zw.
z art. 12 § 1 k.k. oraz wobec K. K. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
w zw. z art. 12 § 1 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej
sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy w Lublinie,
co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1
pkt 4 k.p.k.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie, jako właściwemu do
rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna.
II KK 10/25
5
Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji
w sprawach m.in. o występki z art. 278 § 1 k.k. zw. z art. 294 § 1 k.k. W przedmiotowej
sprawie zaś, mimo że oskarżonym zarzucono i przypisano właśnie to przestępstwo,
w pierwszej instancji orzekał Sąd Rejonowy. Powyższe uchybienie stanowiło
bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Przepis ten stanowi,
że niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu
uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone
orzeczenie, jeżeli sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości
sądu wyższego rzędu. Należy przy tym wskazać, że choć zgodnie z utrwalonym w
judykaturze poglądem zwrot "w sprawie" użyty w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. nie odnosi
się do ram przedmiotowo i podmiotowo złożonych aktów oskarżenia, ale bądź to do
wyodrębnionych czynów przestępczych, bądź poszczególnych sprawców (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2005 r., III KK 126/05, por. także wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2016 r., V KK 65/16), w realiach przedmiotowej
sprawy zasadne było uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, tj. także w zakresie
rozstrzygnięć związanych z przypisanym oskarżonemu G. G. występkiem z art. 244
k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Należy bowiem zauważyć, że z chwilą uchylenia wyroku
tylko co do czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in., ex lege „rozwiązaniu”
uległaby orzeczona wobec G. G. kara łączna, a pamiętać trzeba, że w postępowanie
sądowe w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane aktem oskarżenia wraz z
dołączonym doń wnioskiem o wydanie wyroku skazującego na posiedzeniu i
wymierzenie oskarżonemu G. G. uzgodnionych z nim kar i innych środków
karnoprawnej reakcji na przestępstwo (art. 335 § 2 k.p.k.) – k. 247 – 248. Wniosek
ten, co oczywiste, obejmował zaś nie tylko kary jednostkowe, ale i orzekaną na ich
podstawie karę łączną. Powyższe oznacza, że ów „szczególny” akt oskarżenia
powinien wyznaczać procedowanie sądu pierwszej instancji w postępowaniu
ponownym. Opowiedzenie się za poglądem przeciwnym prowadziłoby do uznania,
że błędy organów procesowych pozbawiałyby oskarżonych możliwości skorzystania
z dobrodziejstw tzw. trybów konsensualnych w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Z powyższych względów, mimo że uwagi poczynione przez skarżącego na
gruncie art. 33 § 2 k.p.k. nie były trafne, wniosek kasacyjny finalnie okazał się słuszny
i w konsekwencji Sąd Najwyższy – procedując w trybie art. 535 § 5 k.p.k. – uchylił
II KK 10/25
6
zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Lublinie jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji.
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Antoni Bojańczyk Dariusz Kala Stanisław Stankiewicz
