Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 33.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2.Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 33 KPK określa, który sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy, gdy tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw. Paragraf 1 dotyczy sytuacji, w której sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu. W takim przypadku właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Decydujące znaczenie ma więc kolejność wszczęcia postępowań przygotowawczych, a nie na przykład miejsce zamieszkania oskarżonego. Paragraf 2 wprowadza inną regułę dla spraw należących do właściwości sądów różnego rzędu: sprawę rozpoznaje wtedy sąd wyższego rzędu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 33 KPK ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy chodzi o tę samą osobę oskarżoną o kilka przestępstw. Przepis zakłada zarazem, że poszczególne sprawy, gdyby rozpatrywać je osobno, należałyby do właściwości różnych sądów. Jeżeli są to sądy tego samego rzędu, należy ustalić, w którego z ich okręgów najwcześniej wszczęto postępowanie przygotowawcze. Jeżeli natomiast właściwe byłyby sądy różnego rzędu, nie bada się kolejności wszczęcia postępowań, lecz stosuje regułę właściwości sądu wyższego rzędu. Przepis rozstrzyga zatem kwestię właściwości sądu w opisanych przypadkach, a nie określa, czy dana osoba rzeczywiście popełniła zarzucane jej przestępstwa.

Przykład codziennego zastosowania

Załóżmy, że przeciwko jednej osobie prowadzone są postępowania dotyczące kilku zarzucanych przestępstw. Jedno postępowanie przygotowawcze wszczęto wcześniej w okręgu jednego sądu, a kolejne później w okręgu innego sądu tego samego rzędu. Zgodnie z art. 33 § 1 KPK właściwy będzie sąd z okręgu, w którym najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Inaczej byłoby, gdyby poszczególne sprawy należały do właściwości sądów różnego rzędu. Wówczas, stosownie do art. 33 § 2 KPK, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym błędem jest utożsamianie właściwości z miejscem zatrzymania oskarżonego albo miejscem jego pobytu. Art. 33 § 1 KPK wskazuje natomiast konkretnie na okręg sądu, w którym najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Nie należy też stosować tej reguły, gdy sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, ponieważ wtedy zastosowanie ma art. 33 § 2 KPK. Przepis nie stanowi, że o właściwości zawsze decyduje sąd, który pierwszy otrzymał akt oskarżenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Który sąd jest właściwy, gdy jedna osoba jest oskarżona o kilka przestępstw?

Jeżeli sprawy należą do sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd z okręgu, w którym najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Jeżeli sądy są różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Czy art. 33 KPK dotyczy kilku oskarżonych?

Przepis odnosi się do sytuacji, gdy o kilka przestępstw oskarżono tę samą osobę. Jego treść nie reguluje wprost przypadku kilku różnych oskarżonych.

Co decyduje o właściwości sądu tego samego rzędu?

Decyduje okręg sądu, w którym najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Art. 33 § 1 KPK odwołuje się właśnie do tego momentu.

Czy przy sądach różnego rzędu liczy się kolejność wszczęcia postępowań?

Nie. Art. 33 § 2 KPK przewiduje, że sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Czy art. 33 KPK rozstrzyga o winie oskarżonego?

Nie. Przepis dotyczy wyłącznie ustalenia, który sąd ma rozpoznać sprawę w opisanej sytuacji.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI