Art. 34.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 34 KPK reguluje, który sąd rozpoznaje sprawy osób związanych z przestępstwem sprawcy. Sąd właściwy dla sprawcy jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowania toczą się jednocześnie. Zasadą jest połączenie takich spraw we wspólnym postępowaniu, przy odpowiednim stosowaniu art. 33 KPK. Przepis dopuszcza jednak wyłączenie sprawy określonej osoby albo sprawy o określony czyn do odrębnego rozpoznania, gdy wspólne rozpoznanie jest istotnie utrudnione. Po otwarciu przewodu sądowego sprawę wyłączoną co do zasady rozpoznaje sąd, który ją wyłączył, chyba że nie jest właściwy rzeczowo.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 34 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy postępowania dotyczą sprawcy przestępstwa oraz osób, które pomagały mu, nakłaniały go do czynu albo popełniły przestępstwo ściśle związane z jego czynem. Konieczne jest przy tym, aby postępowania przeciwko tym osobom toczyły się jednocześnie. Połączenie spraw ma charakter powinności, co oznacza, że przepis wskazuje je jako zasadę postępowania. Wyłączenie do odrębnego rozpoznania jest możliwe, gdy łączne rozpoznanie spraw jest istotnie utrudnione z przyczyn określonych w art. 22 § 1 KPK albo z innych ważnych powodów. Nie powinno dojść do wyłączenia, jeśli przeszkoda nie jest długotrwała lub dalsze prowadzenie postępowania nie narusza prawa do obrony oskarżonego, którego odpowiedzialności karnej dotyczy przeszkoda.

Przykład zastosowania

Jedna osoba może zostać oskarżona o popełnienie przestępstwa, a druga o pomoc udzieloną przy jego popełnieniu. Jeżeli sprawy obu osób toczą się w tym samym czasie, właściwy dla sprawcy sąd będzie właściwy także dla osoby pomagającej. Zgodnie z Art. 34 KPK sprawy powinny zostać połączone i rozpoznane wspólnie. Jeżeli jednak wspólne prowadzenie spraw stanie się istotnie utrudnione z przyczyn wskazanych w przepisie albo z innych ważnych powodów, sąd może wyłączyć sprawę jednej z osób do odrębnego rozpoznania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 34 KPK nie oznacza, że każda osoba związana z daną sprawą karną automatycznie będzie sądzona razem ze sprawcą. Przepis wymaga jednoczesnego toczącego się postępowania oraz ścisłego związku przestępstwa tej osoby z przestępstwem sprawcy. Błędem byłoby także uznanie, że wyłączenie sprawy jest zawsze możliwe wyłącznie dlatego, że wspólne postępowanie jest mniej wygodne. Ustawa wymaga istotnego utrudnienia z określonych przyczyn albo innych ważnych powodów, a dodatkowo nakazuje uwzględnić trwałość przeszkody i prawo do obrony. Na postanowienie o wyłączeniu wydane po otwarciu przewodu sądowego zażalenie przysługuje prokuratorowi oraz stronie, której sprawę wyłączono. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.