II AKa 303/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 303/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt II K 63/25

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Skazany

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1

D. F.

Zachowanie skazanego w trakcie odbywania kary

Opinia o skazanym

203-206

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

(...)

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

Opinia o skazanym

Dokument urzędowy, sporządzony w prawem przewidzianej formie przez uprawniony do tego organ, prawdziwości treści w nim zawartych nie kwestionowała żadna ze stron.

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

(...)

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1

Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, polegająca w szczególności na naruszeniu przepisu art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. w zw. z art. 4 k.k. poprzez wyodrębnienie trzech grup wyroków, co do których zachodziły warunki ich połączenia

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na wstępie dla „ oczyszczenia przedpola” podkreślić trzeba, iż zarzut opisany został wadliwie jako obraza przepisów postępowania. Powołane przez obrońcę przepisy podważać należy nie w formie zarzutu z art. 438 pkt 2 k.p.k., lecz art. 438 pkt 1a k.p.k. – zresztą w uzasadnieniu obrońca już prawidłowo pisze o obrazie prawa materialnego.

Zarzut tak odczytany okazał się częściowo zasadny w tym sensie, że rację ma obrońca, kwestionując prawidłowość przyjęcia trzech zbiegów realnych przestępstw przez Sąd Okręgowy – nie ma natomiast racji co do tego, jaka powinna być faktyczna zawartość przestępstw tworzących te zbiegi.

Przed merytorycznym rozwinięciem powyższego stwierdzenia podkreślić wypada, iż odtworzenie toku rozumowania Sądu Okręgowego, który doprowadził ten organ do konkluzji wyrażonej w zaskarżonym wyroku, było niezwykle trudne – uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest nadmiernie lakoniczne, w zasadzie nie zawiera omówienia warunków z art. 85§1 k.k., które przyjął i ustalił Sąd I instancji, co z pewnością utrudniało apelującej zrozumienie, jaki właściwie proces intelektualny poprzedzał wydanie kwestionowanego orzeczenia. Także Sąd Apelacyjny dla zrozumienia, na jakiej podstawie Sąd Okręgowy przyjął taką a nie inną konfigurację przestępstw w zbiegu realnym, musiał samodzielnie zbadać warunki do wydania wyroku łącznego co do skazanego, czyli wykonać pracę Sądu I instancji i dopiero zestawienie własnych rezultatów tej pracy z kwestionowanym wyrokiem pozwoliło zrozumieć, co tak naprawdę zrobił Sąd Okręgowy i gdzie tkwił błąd w jego rozważaniach. Tak naprawdę w tej sprawie należałoby sięgnąć do instytucji z art. 449a k.p.k., jednak Sąd Apelacyjny mając na względzie sprawność postępowania zaniechał tego fakultatywnego rozwiązania i zdecydował się samodzielnie przedstawić wywód, z którego wynika potrzeba określonego ukształtowania kary łącznej co do skazanego.

Przedstawiając tok rozumowania, który doprowadził do wydania orzeczenia reformatoryjnego, Sąd Apelacyjny na wstępie wskazuje, iż w rozpatrywanej sprawie nie jest przedmiotem kontrowersji, że z uwagi na trafnie przywołane przez Sąd Okręgowy przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizującej Kodeks karny, zastosowanie znajdują przepisy k.k. o łączeniu kar w aktualnym brzmieniu art. 85 k.k. – łączeniu podlegają więc kary jednostkowe za przestępstwa pozostające w zbiegu opisanym w tym przepisie, a nie – jak w poprzednim stanie prawnym – jedynie kary podlegające wykonaniu.

Zgodnie z art. 85§1 k.k. jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.

Zgodnie z cytowanym przepisem łączyć można kary jednorodzajowe (czyli takiego samego rodzaju – kara pozbawienia wolności z karą pozbawienia wolności, kara ograniczenia wolności z karą ograniczenia wolności i kara grzywny z karą grzywny), a z mocy art. 87§1 k.k. łączyć można także kary ograniczenia wolności i pozbawienia wolności, przy czym wymierza się wówczas karę łączną pozbawienia wolności.

Ponieważ skazanemu w wyrokach opisanych w punktach A-D części wstępnej zaskarżonego orzeczenia wymierzono kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności, kary te hipotetycznie można ze sobą połączyć. W tym celu zbadać należy, jakie przestępstwa popełnił skazany, tj. w jakim czasie i kiedy zostały one osądzone, co pozwoli na zbadanie warunków z art. 85 k.k.

Chronologicznie czyny i wyroki skazanego przedstawiały się następująco:

1)  czyn z art. 209§1 k.k. popełniony do (...) r. (przy czynach rozciągniętych w czasie datą popełnienia czynu jest data końcowa czynu), za który wymierzono karę ograniczenia wolności (opisany w pkt A.2),

2)  czyn z art. 209§1 k.k. popełniony do (...) za który wymierzono karę ograniczenia wolności (opisany w pkt A.1),

3)  czyn z art. 279§1 k.k. i in. popełniony (...)za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt B.2),

4)  czyn z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. i in. popełniony (...) za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt B.3),

- wyrok z(...) r. co do czynu opisanego w pkt A.1,

- wyrok z(...) r. co do czynu opisanego w pkt A.2.

Opisane wyżej przestępstwa tworzą pierwszy zbieg, przerwany wyrokiem z(...) r., którego częściowym odzwierciedleniem jest pkt 1 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.

1)  czyn z art. 258§1 k.k. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt B.1),

2)  czyn z art. 171§1 k.k. i in. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt D.1),

3)  czyn z art. 209§1 k.k. popełniony do(...) r., za który wymierzono karę ograniczenia wolności (opisany w pkt C.1),

- wyrok z (...) r. co do czynów opisanych w pkt B1-3.

Opisane wyżej przestępstwa tworzą drugi zbieg, przerwany wyrokiem z (...) r., którego częściowym odzwierciedleniem jest pkt 2 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.

1)  czyn z art. 288§1 k.k. popełniony do (...)r., za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt D.4),

2)  czyn z art. 171§1 k.k. i in. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt D.2),

3)  czyn z art. 258§1 k.k. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę pozbawienia wolności (opisany w pkt D.3),

4)  czyn z art. 209§1 k.k. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę ograniczenia wolności (opisany w pkt C.2),

5)  czyn z art. 209§1 k.k. popełniony do (...) r., za który wymierzono karę ograniczenia wolności (opisany w pkt C.3),

- wyrok z (...) r. co do czynów opisanych w pkt C1-3,

- wyrok z (...) r. co do czynów opisanych w pkt D1-4.

Opisane wyżej przestępstwa tworzą trzeci zbieg, przerwany wyrokiem z (...) r., którego częściowym odzwierciedleniem jest pkt 3 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.

Sąd Apelacyjny podziela w całości zastrzeżenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do zasadności łączenia kar pozbawienia wolności wymierzonych skazanemu z karami ograniczenia wolności, jakie wobec niego zapadły. Sąd Okręgowy dokonał trafnej wykładni art. 87§1k.k., zasadnie odwołując się do przywołanego judykatu TK w sprawie P 20/17, w rezultacie dochodząc do trafnego wniosku, iż nie ma automatyzmu w łączeniu kar pozbawienia i ograniczenia wolności. W pełni podzielić też należy zapatrywania Sądu meriti co do tego, jakimi kryteriami należy się wówczas kierować. Wreszcie apelacja obronna w żaden sposób nie zdołała podważyć stanowiska Sądu I instancji, iż w przypadku D. F. niecelowe jest połączenie orzeczonych wobec niego kar ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności. Jak bowiem trafnie naprowadził Sąd Okręgowy, w sprawie (...) nie zarządzono skazanemu zastępczej kary pozbawienia wolności, a sam skazany zadeklarował odbycie kary ograniczenia wolności w pierwotnej formie po opuszczeniu zakładu karnego. Podobnie sytuacja przedstawia się co do kary ograniczenia wolności w sprawie (...) Rację ma zresztą ten organ, wskazując, iż łączenie kar ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności oznaczałoby, iż zgodnie z art. 87§1 k.k. karą łączną musiałaby być kara pozbawienia wolności, zatem skazany miałby do odbycia dłuższą karę, niż w razie nieobjęcia kar ograniczenia wolności karą łączną (w tym sensie więc odnośny postulat apelacji obronnej to w istocie postulat niekorzystny dla skazanego).

Skoro należy się zgodzić w całości z Sądem Okręgowym co do tego, że nie ma podstaw do łączenia kar ograniczenia wolności orzekanych wobec skazanego z karami pozbawienia wolności, to konsekwencją tego stanowiska musi być pominięcie wyroków skazujących D. F. na kary ograniczenia wolności przy ustalaniu zbiegu przestępstw i tu właśnie błąd popełnił Sąd Okręgowy, który ukształtował trzy ciągi przestępstw w taki sposób, że pominął kary ograniczenia wolności, ale zarazem przyjął, że wyroki dotyczące tych kar przerywają poszczególne ciągi (tu – ciąg pierwszy i drugi). Stanowisko Sądu Okręgowego zapadło bowiem z obrazą art. 85§1 k.k. Zgodnie z tym przepisem zbieg przestępstw przerywa wydanie pierwszego, choćby nieprawomocnego wyroku – ale nie jakiegokolwiek, a tylko wyroku „ co do któregokolwiek z tych przestępstw”, a więc przestępstw pozostających w zbiegu. Jeśli więc za przestępstwo orzeczono karę ograniczenia wolności i Sąd doszedł do słusznego wniosku, iż kara ta nie powinna być objęta wyrokiem łącznym, to wyrok za to przestępstwo nie przerywa ciągu przestępstw, o którym mowa w art. 85§1 k.k.

W takiej sytuacji należy na nowo ustalić, jakie zbiegi przestępstw wchodzą w rachubę – z pominięciem jednak tych przestępstw i wyroków, które skutkowały orzeczeniem kary ograniczenia wolności. Wówczas warunki z art. 85§1 k.k. spełniają czyny i skazania:

1)  czyn z art. 279§1 k.k. i in. popełniony(...) r. (opisany w pkt B.2),

2)  czyn z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. i in. popełniony (...) r. (opisany w pkt B.3),

3)  czyn z art. 258§1 k.k. popełniony (...) r. (opisany w pkt B.1),

4)  czyn z art. 171§1 k.k. i in. popełniony (...) r. (opisany w pkt D.1),

- wyrok z (...) r. co do czynów opisanych w pkt B1-3.

1)  czyn z art. 288§1 k.k. popełniony (...) r. (opisany w pkt D.4),

2)  czyn z art. 171§1 k.k. i in. popełniony (...) r. (opisany w pkt D.2),

3)  czyn z art. 258§1 k.k. popełniony (...) r. (opisany w pkt D.3),

- wyrok z (...) r. co do czynów opisanych w pkt D1-D4.

Powyższe prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż skazanemu należało przypisać dwa, a nie trzy zbiegi przestępstw. O ile zbieg przypisany w punkcie 3 zaskarżonego wyroku ukształtowano prawidłowo, o tyle dwa zbiegi z pkt 1 i 2 powinny być potraktowane jako jeden zbieg. Obrońca miał więc rację co do tego, że skazanemu należało przypisać dwa zbiegi, ale ich składniki z przyczyn omówionych wyżej były inne.

Kończąc kwestię prawidłowości konfiguracji kar przyjętych przez Sąd Okręgowy, ubocznie podkreślić trzeba, iż zarzuty obrońcy okazały się częściowo trafne wyłącznie w zakresie kar pozbawienia wolności. W uzasadnieniu apelacji obrońca zarzucił nadto brak połączenia grzywien z wyroków jednostkowych, jednak to twierdzenie okazało się chybione. Skazanemu wymierzono wprawdzie grzywny za przestępstwa opisane w pkt B.2 i B.3 części wstępnej zaskarżonego wyroku, jednak w wyroku SO w Legnicy w sprawie (...) orzeczono co do nich karę łączną grzywny. Konfiguracja skazań w tym zakresie nie uległa żadnej zmianie wskutek niniejszego postępowania o wydanie wyroku łącznego (mówiąc kolokwialnie, brak jest innych grzywien, które można połączyć z tymi dwiema), zatem ta kara łączna grzywny pozostaje w mocy.

Wniosek

Zmiana wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanego na zasadzie pełnej absorpcji kary łącznej w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności oraz zaliczenie na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności kary już odbytej, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do prowadzenia przewodu sądowego w całości w rozumieniu art. 437§2 k.p.k. in fine, a tylko wtedy można by uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Z przyczyn wyżej wskazanych wyrok podlegał zmianie w zakresie przyjętej konfiguracji zbiegu przestępstw, natomiast wymiar przyjętej kary omówiony zostanie w punkcie kolejnym. Ubocznie jedynie trzeba zauważyć, iż skazanemu nie można było wymierzyć jednej kary za wszystkie przestępstwa, gdyż czyny te nie tworzyły jednego zbiegu, lecz dwa i za każdy należało orzec osobną karę.

Lp.

Zarzut

2

Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, polegająca w szczególności na naruszeniu przepisu art. 7 k.p.k. poprzez jednostronną, nieobiektywną, dowolną ocenę materiału dowodowego, wyrażającą się w arbitralnym i niesłusznym uznaniu, iż niewystarczające jest uwzględnienie pozytywnej prognozy kryminologicznej co do skazanego oraz niewzięcia w pełni pod uwagę właściwości i warunków osobistych sprawcy, odbywania przez niego kary w systemie programowego oddziaływania, jego poprawnego zachowania podczas pobytu w zakładzie karnym, co skutkowało wymierzeniem wyroku łącznego w wymiarze 11 lat i 9 miesięcy.

Rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary, wymierzenie kary 11 lat i 9 miesięcy, nie uwzględniając w należytym stopniu związku przedmiotowego czynów objawiających się bliskością czasową czynów, które stały się podstawą orzeczenia kary pozbawienia wolności, jak również nieuwzględniającym okoliczności dotyczących osoby skazanego, a mających wpływ na wysokość wymierzonej kary

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Obrońca w dwóch zarzutach apelacji kwestionuje prawidłowość ukształtowania wymiaru kar łącznych, z jednej strony podważając kompletność przyjętego przez Sąd Okręgowy katalogu okoliczności wpływających na ich wymiar, a z drugiej – współmierność orzeczonych kar łącznych. Zarzuty te częściowo pokrywają się – w uzasadnieniu apelacji mowa w zasadzie wyłącznie o kwestii współmierności kary; zostaną omówione osobno w zakresie, w jakim można je rozdzielić.

Trzeba podkreślić, iż wymiar kary można atakować z dwóch perspektyw: poprzez zarzucanie nieprawidłowego ustalenia katalogu okoliczności wpływających na ten wymiar (pominięcie okoliczności istotnych dla wymiaru kary, przywołanie okoliczności niemających znaczenia dla wymiaru kary bądź błędne zakwalifikowanie danej okoliczności jako obciążającej lub łagodzącej) oraz poprzez nieprawidłową ocenę znaczenia okoliczności wpływających na wymiar kary.

Jeśli chodzi o pierwszą perspektywę, to zauważyć trzeba, iż Sąd Okręgowy dysponował kompletnym materiałem pozwalającym na ocenę sylwetki skazanego, w tym opiniami o skazanym; obrońca nie wskazuje w szczególności na żaden dokument, który Sąd I instancji miał tu pominąć albo który powinien był dołączyć dla prawidłowego wyrokowania. Podkreślić również trzeba, iż Sąd ten – co jednoznacznie wynika z pisemnego uzasadnienia – wykorzystał pozytywne informacje o skazanym przesłane przez administrację zakładu karnego. Lektura zapisów na k. 163 i 164 jednoznacznie wskazuje, iż organ ten uwzględnił poprawne funkcjonowanie skazanego w zakładzie karnym, w tym liczne nagrody regulaminowe czy brak problemów z jego zachowaniem. Tym samym całkowicie chybiony jest zarzut nieuwzględnienia przez Sąd Okręgowy tych okoliczności. Nie sposób również uznać, by ocena materiałów przesłanych przez administrację zakładu karnego była jednostronna – przeciwnie, taką ocenę prezentuje wyłącznie apelujący, który skupia się jedynie na pozytywnych wnioskach wynikających z tej opinii, a kompletnie pomija te, które również niewadliwie dostrzegł Sąd Okręgowy, a które nie świadczą najlepiej o skazanym, jak brak chęci do pracy, brak zainteresowania nauką, brak zainteresowania programami resocjalizacji. Prowadzi to do wniosku, że ocena materiałów pozwalających na prawidłową ocenę postawy skazanego jest kompletna i nie wykazuje żadnych braków.

Jeśli chodzi natomiast o współmierność kar łącznych wymierzonych wobec skazanego, to przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie trafnie podkreśla się, że zarzut rażącej niewspółmierności kary (dotyczy to również innych środków), jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy „ kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą" (wyrok SN z 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60). Niewspółmierność zachodzi zatem wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzonych za przypisane przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z 30 listopada 1990 r., Wr 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39). Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę co do jej wymiaru, ale o „ różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować" (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, LEX nr 20739). Chodzi natomiast o „ znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną)" (zob. wyrok SN z 22 października 2007 r., SNO 75/07, LEX nr 569073) czy jeszcze inaczej taką, której dysproporcja jest wyraźna, bijąca w oczy czy oślepiająca (zob. wyrok SA w Krakowie z 28 maja 2010 r., II AKa 82/10, LEX nr 621421).

Choć uwagi te odnoszą się przede wszystkim do kar jednostkowych orzekanych za poszczególne przestępstwa, mają oczywiście również zastosowanie do kary łącznej, w tym orzekanej wyrokiem łącznym. Uznanie zatem kar orzeczonych wobec skazanego za łagodne albo surowe nie jest wystarczające dla uwzględnienia zarzutów apelującego, jeśli nie wykazano - jak w omawianej apelacji - owej rażącej niewspółmierności.

Podkreślić natomiast należy, że w przypadku kary łącznej o jej wysokości decyduje przede wszystkim więź podmiotowa, przedmiotowa i czasowa między zbiegającymi się przestępstwami, a wpływ na ich wymiar mają też względy wskazane w art. 85a k.k., a więc cele zapobiegawcze i wychowawcze – przy czym chodzi nie tylko o względy indywidualno-, ale i ogólnoprewencyjne.

Co znamienne, wszystkie te okoliczności, determinujące w istotny sposób wybór metody łączenia jednostkowych kar orzeczonych wobec skazanego - zostały całkowicie pominięte przez apelującego, który skoncentrował się na eksponowaniu aktualnej postawy skazanego (i to wyłącznie w jej pozytywnych przejawach, z pominięciem tych okoliczności, które nie są korzystne dla skazanego). Sąd Okręgowy przy wymiarze kar łącznych skazanemu wziął natomiast pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności i nadał im właściwe znaczenie. Nie pominął przy tym żadnej okoliczności wskazanej w apelacji. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, dokonana w kontekście zaprezentowanych uwag, nakazuje zaś uznać, iż - wbrew wywodom apelującego - wyżej określone warunki uzasadniające zastosowanie wobec D. F. zasady zbliżonej do pełnej absorpcji nie zostały spełnione. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena związku przedmiotowo - podmiotowego i czasowego pomiędzy poszczególnymi czynami, za które D. F. został prawomocnie skazany, jest bowiem jak najbardziej prawidłowa i zasługuje na aprobatę.

Jeśli natomiast chodzi o względy wychowawcze i zapobiegawcze co do skazanego, to – jak wcześniej wspomniano – Sąd Okręgowy ustalił przecież generalnie zachowanie skazanego w trakcie odbywania kary, jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego słusznie nie nadał mu wiodącego znaczenia, jak usiłuje to uczynić obrońca. Podkreślić bowiem trzeba, iż dobre funkcjonowanie skazanego w trakcie odbywania kary jest jego prawnym obowiązkiem. Zresztą zachowania tego nie można w żaden sposób przeceniać, jak czyni to apelujący. Wypada zauważyć, iż w dacie wyrokowania przez Sąd I instancji dysponował on opinią z (...) r., kwalifikującą zachowanie skazanego w ZK jako umiarkowane. Z opinii tej wynikało, że wprawdzie nie przynależy on do podkultury przestępczej, wypowiada się krytycznie na temat popełnionych przestępstw, ale jednak jego postawa niczym szczególnym się nie wyróżnia.

Opinia sporządzona na zlecenie Sądu Apelacyjnego po 6 miesiącach (z (...)r.) jest natomiast niemal identyczna jak poprzednia – zachowanie skazanego nadal określane jest jako umiarkowane, doszła mu jedna nagroda regulaminowa i podjął nieodpłatną pracę, ale z drugiej strony ujawniono, że był uczestnikiem zdarzenia – bójki między skazanymi. Z tego wszystkiego nie sposób zatem wyprowadzić wniosku, iż nastąpiła jakakolwiek istotna ponadprzeciętna poprawa zachowania skazanego, wskazująca na to, że resocjalizacja skazanego przebiega właściwie i można rozważać jej skrócenie poprzez ewentualne dalsze miarkowanie kar łącznych w stosunku do przyjętych przez Sąd I instancji.

Dodać nadto trzeba, iż apelacja obrońcy pomija zupełnie względy ogólnoprewencyjne kary łącznej, tymczasem orzekana kara musi je również uwzględniać. Względy te wymagają, by w świadomości społecznej nie powstało błędne przekonanie, że osoby popełniające różnorakie przestępstwa (w tym tak poważne, jak przypisane skazanemu) i formalnie za nie skazywane na osobne kary, w następstwie kary łącznej, miały te kary de facto „ darowane”, a do tego sprowadzałaby się nadmierna absorpcja.

Wszystko to prowadzi do wniosku, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do złagodzenia odpowiedzialności skazanego w stosunku do przyjętej w zaskarżonym wyroku.

Oczywiście zmiana zaskarżonego wyroku, będąca konsekwencją przyjęcia dwóch, a nie trzech zbiegów przestępstw, wymagała nowego ukształtowania kary za pierwszy ze zbiegów, jednak – podzielając w całości uwagi i zapatrywania Sądu Okręgowego co do przesłanek wpływających dodatnio i ujemnie na wymiar tej kary, Sąd Apelacyjny ukształtował nową karę za ten zbieg w takim samym wymiarze, jak suma kar za dwa zbiegi wadliwie przyjęte przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do miarkowania odpowiedzialności skazanego w tym zakresie ponad już przyjętą przez Sąd I instancji.

Podkreślić trzeba, iż skazany na orzeczonej karze i tak zyskał ponad cztery lata w zestawieniu z sumą kar jednostkowych, które musiałby odbyć za poszczególne przestępstwa w braku kary łącznej. W istocie więc i tak najsurowsza z kar jednostkowych wskutek wydania wyroku łącznego została mu w całości „ darowana” poprzez jej wchłonięcie w skład kary łącznej.

Wniosek

Zmiana wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanego na zasadzie pełnej absorpcji kary łącznej w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności oraz zaliczenie na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności kary już odbytej, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, o czym była już mowa w pkt 3.1 uzasadnienia. Jeśli natomiast chodzi o obniżenie orzeczonych kar łącznych, to nie ma do tego jakichkolwiek podstaw, jak wyżej zostało to już wyjaśnione. Represja karna wobec skazanego wynikająca z zaskarżonego wyroku – ze zmianą omówioną wyżej w pkt 3.1 – jest wyważona i nie nosi cech rażącej surowości, nie ma zatem żadnych powodów, by ją jeszcze łagodzić w postępowaniu odwoławczym.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

0.1Rozstrzygnięcia zawarte w pkt 3 i nast. zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Z przyczyn wcześniej wskazanych zarzuty apelacji okazały się finalnie nietrafne, jeśli chodzi o konfigurację przestępstw pozostających w zbiegu, a opisanych w punkcie 3 zaskarżonego wyroku. Brak było również podstaw do jakiegokolwiek korygowania kary łącznej orzeczonej w tym punkcie. Także kolejne rozstrzygnięcia (co do braku warunków do połączenia kar ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności i co do zaliczenia okresów pozbawienia wolności) wolne były od jakichkolwiek wadliwości. Zarazem brak było podstaw z art. 433§1 k.p.k., uprawniających do orzekania poza granicami zarzutów apelacji.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

0.0.1 Zmiana polegająca na przyjęciu – w miejsce dwóch zbiegów przestępstw, opisanych w punktach 1 i 2 zaskarżonego wyroku, jednego zbiegu, obejmującego kary opisane w punktach B.2, B.3, B.1 i D.1 części wstępnej zaskarżonego wyroku. W rezultacie wymierzono skazanemu jedną karę za ten nowy zbieg, jej wymiar określając na 8 lat i 5 miesięcy, przy czym przyjęto, iż zaliczenia dokonane w punktach 5 i 6 zaskarżonego wyroku dotyczą tej nowej kary.

Zwięźle o powodach zmiany

Powody zmiany wyjaśniono wyżej w punktach 3.1 i 3.2 uzasadnienia.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

(...)

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

(...)

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

(...)

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

(...)

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

(...)

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

(...)

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

Mając na uwadze perspektywę długotrwałej izolacji penitencjarnej skazanego i brak odpłatnego zatrudnienia w zakładzie karnym, Sąd Apelacyjny uznał, iż skazany nie będzie w stanie uiścić wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu odwoławczym, a zatem na podstawie art. 624§1 k.p.k. zwolnił go od tego obowiązku. Brak konieczności uiszczenia opłaty za II instancję wynika zaś z art. 6 zd. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

7.  PODPIS

P. G. M. Ś. K. L.