I KK 523/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 lutego 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Puszkarski
SSN Paweł Wiliński
w sprawie K. W.,
w przedmiocie wyroku łącznego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r. w trybie art.
535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt
IV Ka 673/19, utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt III K 1338/18,
1) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej pkt I wyroku
łącznego Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2019
r.;
2) uchyla pkt I wyroku łącznego Sądu Rejonowego w
Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2019 r i w tym zakresie umarza
postępowanie, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
Zbigniew Puszkarski
Włodzimierz Wróbel
Paweł Wiliński
I KK 523/25
2
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem łącznym z dnia 28 czerwca 2019 r., (sygn. akt III K
1338/18), na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. i art. 87 § 1 k.k. połączył skazanemu K. W.
karę łączną 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Legnicy z
dnia 21 stycznia 2016 r., (sygn. akt VIII K 304/15), obejmującą skazania w sprawach VIII K 186/13
oraz VIII K 139/13, z karą roku ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania
nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w
Wałbrzychu z dnia 22 listopada 2016 r., (sygn. akt III K 34/16), zmienionym wyrokiem Sądu
Okręgowego w Świdnicy z dnia 8 grudnia 2017 r., (sygn. akt IV Ka 136/17), za czyn z art. 209 § 1 k.k..
Przyjmując przelicznik z art. 87 § 1 k.k., Sąd wymierzył skazanemu karę łączną 2 lat i 4 miesięcy
pozbawienia wolności. Wyrok ten został zaskarżony apelacją obrońcy, który zarzucił błąd w
ustaleniach faktycznych poprzez niezastosowanie zasady pełnej absorpcji i wniósł o wymierzenie
kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 30 października 2019 r., (sygn. akt IV Ka
673/19), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich,
zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu
nieprawidłowej kontroli odwoławczej i braku wyjścia poza granice podniesionych zarzutów, co
doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku łącznego wydanego z rażącą obrazą art. 607e § 1
k.p.k. Rzecznik wskazał, że połączenie kary ograniczenia wolności ze sprawy III K 34/16 z karą
pozbawienia wolności nastąpiło pomimo niewyrażenia przez państwo przekazujące zgody na
ściganie za ten czyn i braku zrzeczenia się przez skazanego zasady specjalności, co skutkowało
oczywistą niesprawiedliwością orzeczenia.
Rzecznik Praw Obywatelkich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna, co skutkowało jej
uwzględnieniem na posiedzeniu
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do naruszenia zasady specjalności,
określonej w art. 607e § 1 k.p.k., która stanowi, że osoby przekazanej w wyniku wykonania
europejskiego nakazu aresztowania nie można ścigać za przestępstwa inne niż te, które stanowiły
podstawę przekazania, ani wykonać orzeczonych wobec niej za te przestępstwa kar pozbawienia
wolności albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności. Analiza akt sprawy, w
szczególności dokumentacji pochodzącej z postępowania o sygn. III Kop 72/14 Sądu Okręgowego w
Legnicy, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że K. W. został przekazany stronie polskiej przez
władze niemieckie w dniu 11 lutego 2015 r. z wyraźnym zastrzeżeniem tej zasady. Decyzja
I KK 523/25
3
Prokuratury w Kolonii o udzieleniu zgody na ekstradycję obejmowała wyłącznie skazania w
sprawach o sygnaturach VIII K 186/13, VIII K 139/13 oraz VIII K 698/11, natomiast w sposób
wyraźny odmówiono zgody na przekazanie w celu wykonania kary w sprawie III K 34/16.
Przestępstwo niealimentacji, za które K. W. został skazany w sprawie III K 34/16, nie
stanowiło podstawy przekazania, a czyn ten został popełniony przed datą wydania skazanego
stronie polskiej. W tej sytuacji, zgodnie z rygorami art. 607e § 1 k.p.k., niedopuszczalne było nie
tylko merytoryczne orzekanie o karze za ten czyn w sposób prowadzący do jej izolacyjnego
wykonania, ale przede wszystkim objęcie tej kary węzłem kary łącznej pozbawienia wolności.
Należy podkreślić, że objęcie kary ograniczenia wolności wyrokiem łącznym i jej połączenie z karą
pozbawienia wolności przy wykorzystaniu mechanizmu z art. 87 § 1 k.k. doprowadziło do
niedopuszczalnej transformacji kary wolnościowej w karę o charakterze izolacyjnym. Zgodzić należy
się z Rzecznikiem Praw Obywatelskim, że doszło do faktycznego wykonania kary pozbawienia
wolności za przestępstwo nieobjęte zgodą państwa przekazującego, co stanowi jaskrawe
pogwałcenie zobowiązań międzynarodowych oraz krajowej procedury karnej.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że zasada specjalności
stanowi ujemną przesłankę procesową o charakterze trwałym, o ile nie zajdą okoliczności
wyłączające jej stosowanie, wymienione w art. 607e § 3 k.p.k.. W realiach niniejszej sprawy nie
ulega wątpliwości, że K. W. nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się korzystania z prawa
wynikającego z zasady specjalności ani przed organem sądowym państwa wykonania, ani po
przekazaniu go stronie polskiej. Brak takiej zgody, w połączeniu z treścią decyzji organów
niemieckich, tworzył nieusuwalną przeszkodę do objęcia kary ze sprawy III K 34/16 wyrokiem
łącznym o charakterze izolacyjnym. Uchybienie to ma charakter rażący, gdyż uderza w podstawowe
gwarancje procesowe osoby przekazanej w trybie europejskiego nakazu aresztowania.
Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację obrońcy, był wprawdzie ograniczony jej
zakresem i podniesionymi zarzutami, jednakże treść art. 440 k.p.k. nakłada na sąd odwoławczy
bezwzględny obowiązek wyjścia poza te granice, jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby
rażąco niesprawiedliwe. Wydanie wyroku łącznego obejmującego kary pozbawienia wolności
nieobjęte decyzją o przekazaniu jest przykładem rażącej niesprawiedliwości, którą sąd II instancji
winien dostrzec i skorygować z urzędu. Zaniechanie to doprowadziło do przeniknięcia uchybienia
do prawomocnego wyroku, co skutkować musi uchyleniem orzeczenia Sądu II instancji w
zaskarżonym zakresie oraz pkt. I wyroku łącznego Sądu I instancji, i na zasadzie art. 572 k.p.k.
umorzeniem postępowania, z uwagi na brak podstaw do wydania wyroku łącznego.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
I KK 523/25
Zbigniew Puszkarski
4
Włodzimierz Wróbel
Paweł Wiliński
