I CSK 4094/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
18 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L.
przeciwko P. spółce jawnej w C.
oraz M.W. i M.C.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki jawnej w C., M.W. i M.C.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z 22 lipca 2024 r., I AGa 85/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony
powodowej kwotę 12 500 (dwanaście tysięcy pięćset) zł,
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia pozwanym niniejszego orzeczenia
do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwem 19 października 2018 r. powód K. spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w L. domagał się zasądzenia od pozwanych: P.
spółki jawnej z siedzibą w C. oraz M.W. i M.C. kwoty 5.027.000,- złotych wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych: od kwoty
2.075.000,- złotych za okres od 3 lipca 2018 roku do dnia zapłaty i od kwoty
I CSK 4094/24
2
2.952.000,- złotych od 5 lipca 2018 roku do dnia zapłaty. W odpowiedzi na pozew,
pozwani domagali się oddalenia powództwa w całości.
W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z 31 lipca
2023 r., w szczególności, zasądził solidarnie od pozwanych: P. spółki jawnej z
siedzibą w C. oraz M.W. i M.C. na rzecz powoda K. spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 5.027. 000, - zł wraz z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych: od kwoty 2.075.000,-
złotych za okres od 3 lipca 2018 r. do dnia zapłaty; od kwoty 2952.000,- zł za okres
od 5 lipca 2018 roku do dnia zapłaty.
Pozwani apelacją zaskarżyli wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 31 lipca
2023 r. w całości, zarzucając mu naruszenie wyszczególnionych w treści apelacji
przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Skarżący domagali
się zmiany zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia powództwa w całości oraz
zasądzenia od powódki kosztów procesu za obie instancje; ewentualnie uchylenia
zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu w Lublinie, jeżeli Sąd Odwoławczy stwierdzi konieczność
przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego w całości.
W odpowiedzi na apelację wniesioną przez pozwanych, powód domagał się
jej oddalenia.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie brak było podstaw do zmiany
zaskarżonego wyroku i w konsekwencji Sąd ten wyrokiem z 22 lipca 2024 r. oddalił
apelację w całości, jako bezzasadną.
Strona pozwana – P. spółka jawna z siedzibą w C. oraz M.W. i M.C. skargą
kasacyjną zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 22 lipca 2024 r. w
całości.
Skargę kasacyjną oparli na zarzutach naruszenia przepisów postępowania,
tj.: art. 2352 § 1 pkt. 2 i pkt. 5 k.p.c. oraz art. 20512 § 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i
art. 381 k.p.c.; art. 3271 § 1 pkt. 1 k.p.c. w zw. z art. 387 § 2l pkt. 1 k.p.c.; oraz
przepisów prawa materialnego, tj.: art. 492 k.c. i art. 635 k.c.; art. 58 § 1 i § 2 k.c.;
I CSK 4094/24
3
art. 3531 k.c.; art. 82 k.c.; art. 5 k.c. - poprzez ich niezastosowanie.
Skarżący wnieśli na zasadzie art. 3984 § 2 k.p.c. o przyjęcie ich skargi
kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że jest ona oczywiście uzasadniona (art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż zaskarżony wyrok jest w stosunku do pozwanych rażąco
niesprawiedliwy. Legitymizuje on, bowiem, nieuczciwe postępowanie w obrocie
gospodarczym, prowadzące do pokrzywdzenia kontrahentów na kilkanaście
milionów złotych. Wyrok ten w sposób oczywisty narusza, zdaniem skarżących,
wyszczególnione przepisy prawa procesowego i materialnego, w zakresie, w
szczególności, bezzasadnego oddalenia wniosków dowodowych pozwanych, tym
samym legitymizuje skutki naruszenia zasad współżycia społecznego oraz rażącą
nieekwiwalentność świadczeń składających się na wspólne przedsięwzięcie
gospodarcze, prowadząc do wyzysku pozwanych oraz bezpodstawnego
wzbogacenia strony powodowej.
We wnioskach skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu
II instancji w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania, ewentualnie orzeczenia, co do istoty sprawy przez zmianę
zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie
od powódki na rzecz każdego z pozwanych kosztów procesu za postępowanie w
obu instancjach i postępowanie kasacyjne z uwzględnieniem kosztów zastępstwa
procesowego, według norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty.
W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej pozwanych do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania, o oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, od pozwanych na rzecz powódki, według
norm prawem przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z informacji zawartych w KRS (k. 47 in.) nie wynika, aby w stosunku do
pozwanej spółki jawnej toczyły się postępowania, mające wpływ na jej
reprezentację w postępowaniu kasacyjnym.
I CSK 4094/24
4
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej
nie może ograniczać się do ich ogólnikowego powołania czy przytoczenia (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52). Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania
skarżącego i poszukiwania argumentów przemawiających za przyjęciem skargi
kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego
2007 r., I UZ 47/06, OSNP 2008, nr 7-8, poz. 118). Uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana stanowi jej element samodzielny -
I CSK 4094/24
5
wyodrębniony w oddzielnej jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z
innymi wymogami formalnymi skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich
uzasadnieniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r.,
II UZ 18/08, nie publ, z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, nie publ., z dnia 8
stycznia 2019 r., IV CSK 243/18, nie publ.).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparli na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14,
nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie
publ. i przywołane tam orzecznictwo).
Skarżący nie wykazali jednak, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte
kwalifikowaną wadliwością z perspektywy wskazanych w uzasadnieniu wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisów prawa procesowego i
materialnego. Sąd odwoławczy poczynił szczegółowe ustalenia faktyczne i
przeprowadził wszechstronną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz
wyjaśnił przyczyny pominięcia wniosków dowodowych pozwanych. W uzasadnieniu
odnośnie do podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sąd drugiej instancji także odniósł
I CSK 4094/24
6
się szczegółowo do wszystkich istotnych kwestii podnoszonych przez pozwanych i
tym samym w pełni zrealizował funkcję judykacyjną sądu odwoławczego.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie
zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31
ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie
określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz.
2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe
ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 9 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
(M.M.)
[a.ł]
