PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 391.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Przepisy art. 194–196 i 198 nie mają zastosowania.

§ 2.W razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Gdy cofnięcie apelacji nastąpiło przed sądem pierwszej instancji, postępowanie umarza sąd pierwszej instancji.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III AUa 989/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Emerytura z pracy w szczególnych warunkach – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… orzeczono w pkt I wyroku. Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny kierował się przepisami art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Zgodnie z przepisami art. 98 § 1 – art. 99 k.p.c. Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji, przy czym zasadą jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie…
Czytaj orzeczenie
II Cz 1214/15Sąd Okręgowy w Lublinie

Pełnomocnictwo w EPU musi istnieć już przy wniesieniu pozwu

Fragment uzasadnienia

… 2015 roku, nie jest równoznaczne z tym, że powód wykonał prawidłowo zarządzenie z dnia 14 kwietnia 2015 roku. * Na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. Sąd Okręgowy postanowił oddalić wniosek (...) Funduszu (...) z siedzibą w K. o zasądzenie od A. D. zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. W związku z tym, że zażalenie powoda zostało oddalone w całości, powód…
  • pełnomocnictwo
Czytaj orzeczenie
II Ca 1102/15Sąd Okręgowy w Białymstoku

Regres po wypłacie renty zabezpieczającej – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… art. 385 k.p.c. oddalono apelację. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono mając na uwadze wynik tego postępowania oraz treść art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. , art. 108 § 1 k.p.c. i art. 109 k.p.c. Pozwany w całości przegrał sprawę w postępowaniu apelacyjnym i dlatego powinien zwrócić powodowi wynagrodzenie adwokata reprezentującego go w tym postępowaniu w kwocie 1 800 złotych, ustalonej na…
  • roszczenie regresowe
Czytaj orzeczenie
II Ca 1092/15Sąd Okręgowy w Białymstoku

Odpowiedzialność z hipoteki po przysądzeniu własności

Fragment uzasadnienia

… apelację. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono mając na uwadze wynik tego postępowania oraz treść art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. , art. 108 § 1 k.p.c. i art. 109 k.p.c. Pozwana, która przegrała sprawę w drugiej instancji powinna zwrócić powodowi poniesione przez niego w postępowaniu apelacyjnym koszty procesu obejmujące wynagrodzenie reprezentującego go radcy prawnego w…
  • hipoteka
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 391: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 391 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) określa zasady procedury przed sądem drugiej instancji w sytuacjach, gdy nie istnieją szczególne przepisy regulujące to postępowanie. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w takim przypadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji. Oznacza to, że w braku odrębnych regulacji, sąd odwoławczy prowadzi postępowanie na zasadach zbliżonych do tych, które obowiązują sąd pierwszej instancji. Jednakże artykuł przewiduje wyjątki, wyłączając stosowanie przepisów zawartych w art. 194–196 i 198 KPC, które dotyczą specyficznych elementów postępowania sądowego i nie powinny mieć zastosowania w instancji odwoławczej.

§ 2 omawia sytuację cofnięcia apelacji, czyli wycofania przez stronę odwołującą się odwołania do sądu drugiej instancji. W przypadku cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach procesowych podobnie jak przy cofnięciu pozwu. Jeśli cofnięcie apelacji nastąpi przed sądem pierwszej instancji, to właśnie ten sąd umarza postępowanie. Przepis ten reguluje więc konsekwencje proceduralne cofnięcia apelacji zarówno w fazie rozpatrywania odwołania, jak i wcześniej.

Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy rozpatrywana sprawa znajduje się na etapie postępowania przed sądem drugiej instancji, a nie ma szczególnych regulacji dostosowanych do tej instancji. Umożliwia to ujednolicenie procedury i uniknięcie luk prawnych. Zasady dotyczące cofnięcia apelacji pomagają zaś uporządkować kwestie proceduralne i kosztowe związane z zakończeniem postępowania apelacyjnego przed jego rozstrzygnięciem merytorycznym.

Praktyczny przykład zastosowania art. 391 KPC może dotyczyć sytuacji, gdy sąd drugiej instancji rozpatruje apelację w sprawie cywilnej, której przepisy szczególne nie regulują procedury apelacyjnej. W takim przypadku sąd ten stosuje odpowiednio zasady postępowania pierwszej instancji. Jeśli strona zdecyduje się cofnąć apelację w trakcie postępowania, sąd drugiej instancji umarza postępowanie i orzeka o kosztach, jak przy cofnięciu pozwu. Przykład ten ilustruje praktyczne wykorzystanie norm zawartych w art. 391 KPC oraz ich wpływ na przebieg procesu.

Często spotykane nieporozumienia dotyczą pomijania wyłączeń wskazanych w § 1, czyli stosowania art. 194–196 i 198 do postępowania apelacyjnego, co jest niedozwolone. Ponadto błędem bywa niewłaściwe rozpoznanie momentu, w którym nastąpiło cofnięcie apelacji – przed czy po skierowaniu sprawy do sądu drugiej instancji – co wpływa na organ właściwy do umorzenia postępowania. Niewłaściwe stosowanie tych regulacji może prowadzić do bezpodstawnego przedłużenia procedury albo nieprawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów.

W sytuacji indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, by prawidłowo zinterpretować i zastosować art. 391 KPC w konkretnej sprawie.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co reguluje art. 391 KPC?

Przepis reguluje stosowanie zasad postępowania przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym oraz zasady cofnięcia apelacji i umorzenia postępowania.

Czy można stosować wszystkie przepisy o postępowaniu pierwszej instancji przed sądem drugiej instancji?

Nie, art. 391 KPC wyłącza stosowanie przepisów art. 194–196 oraz 198 w postępowaniu apelacyjnym.

Co się dzieje, gdy cofniemy apelację?

Sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu.

Kto umarza postępowanie, jeśli apelację cofnięto przed sądem pierwszej instancji?

W takiej sytuacji umorzenia postępowania dokonuje sąd pierwszej instancji.

Czy warto konsultować się z prawnikiem w sprawach dotyczących art. 391 KPC?

Tak, interpretacja i zastosowanie przepisu może wymagać fachowej porady w konkretnej sprawie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 391
← Wróć do pełnej ustawy