V KS 21/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2026 r.
SSN Michał Laskowski
w sprawie P. M. i M. K.
oskarżonych o popełnienie przestępstw z art. 239 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.),
w dniu 17 czerwca 2026 r.,
skargi obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt II Ka 311/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Łasku VII Zamiejscowy Wydział Karny
z/s w Poddębicach
z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt VII K 226/24,
i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,
p o s t a n o w i ł:
I oddalić skargę;
II obciążyć oskarżonych kosztami postępowania skargowego
w częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Łasku, wyrokiem z 10 października 2025 r. uniewinnił P. M.
od zarzutu popełnienia czynu z art. 53 pkt 4 ustawy o Prawie łowieckim a M. K. od
zarzutu popełnienia czynu z art. 239 § 1 k.k.
V KS 21/26
2
Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrokiem z 28 stycznia 2026 r., po rozpoznaniu
apelacji oskarżyciela publicznego, uchylił zaskarżony wyrok pierwszoinstancyjny i
przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Łasku do ponownego rozpoznania.
Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a
§ 2 k.p.k. i art. 539b § 1 k.p.k. Zarzucił w niej zaskarżonemu wyrokowi naruszenie
przepisu postępowania karnego, tj. art. 437 § 2 k.p.k., przez uchylenie wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy brak było podstaw
do wydania wyroku kasatoryjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Jak wynika z treści art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w
wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest
konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy,
przeprowadzając kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na
etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi
bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy
zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne
jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu wynikało
jednoznacznie, że podstawą uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji i
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania był przepis art. 437 § 2 zd. drugie
k.p.k., jako że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu
sądowego. Trzeba zaakcentować, że procedowanie Sądu Okręgowego w Sieradzu
w zakresie, w którym wykazał, że braki w materiale dowodowym były na tyle istotne,
iż ich uzupełnienie nie mieściło się już w kompetencji Sądu odwoławczego,
zasługiwało na pełną aprobatę.
Analiza pisemnych motywów orzeczenia Sądu odwoławczego pozwoliła na
wnioski stojące w zdecydowanej opozycji do stanowiska zawartego w skardze
obrońcy. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie wydanie wyroku kasatoryjnego
nastąpiło z przyczyn określonych w art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. z wyraźnym
wskazaniem, że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu
V KS 21/26
3
sądowego (k. 13-14), po tym jak kontrola instancyjna ujawniła, że większość
dowodów przeprowadzono niewłaściwie a konsekwencją tego było wydanie wyroku
uniewinniającego. Powyższe stwierdzenie przesądzało w zasadzie o tym, że
orzeczenie Sądu odwoławczego nie zapadło bezpodstawnie. Wobec tego, że
procedowanie Sądu Okręgowego w Sieradzu w zakresie, w którym wykazał, że
braki w materiale dowodowym były na tyle istotne, iż ich nadrobienie nie mieściło
się w kompetencji Sądu odwoławczego do ich uzupełnienia, wzbudziło zastrzeżenia
obrońcy, trzeba przypomnieć, że uznaniu zasadności podniesionego w apelacji
zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie musi towarzyszyć prowadzenie
własnego postępowania dowodowego ani też dokonanie oceny materiału
dowodowego w sposób wymagany od sądu pierwszej instancji.
Twierdzenia skarżącego stały w zasadniczej sprzeczności z uzasadnieniem
Sądu ad quem: przede wszystkim wprost wskazano jakie zaniechania oraz błędy
przy wyjaśnieniu sprawy popełnił Sąd Rejonowy, co doprowadziło do naruszenia
reguły swobodnej oceny dowodów oraz przedwczesnego zastosowania zasady
domniemania niewinności. W gruncie rzeczy w wyniku kontroli apelacyjnej ocena
całego materiału dowodowego osobowego oraz rzeczowego została skutecznie
zakwestionowana: zarówno przesłuchanie świadków w tym A. N., którego relacje
od górnie przesądzono jako niewiarygodne jak i opinia biegłego, która w ocenie
Sądu odwoławczego nie spełniała kryterium z art. 201 k.p.k. oraz wybiórczość
dopuszczonego nieosobowego materiału dowodowego, doprowadziły Sąd meriti do
nieprawidłowych, a wręcz sprzecznych wniosków, skutkujących ekskulpowaniem
oskarżonych. Sąd Okręgowy, wbrew tezie skarżącego, nie tylko wypunktował braki
postępowania dowodowego i wykazał konieczność dopuszczenia opinii biegłego z
zakresu łowiectwa oraz ustalenie broni, z której strzelał oskarżony oraz
stwierdzenia czy broń ta była sprawna, ale wyjaśnił dogłębnie, dlaczego na obecną
chwilę uniewinnienie dwóch oskarżonych nie mogło się ostać. Wniosek ten był
nieuchronny po ustaleniu przez Sąd odwoławczy, że na etapie orzekania
pierwszoinstacyjnego naruszono zasadnicze reguły procedury karnej w tym
ustalenie stanu faktycznego bez należytej oceny dowodów i bez uwzględnienia
całokształtu okoliczności w sprawie.
V KS 21/26
4
W przedmiotowej sprawie skala złej jakości dowodów nie pozwalała mówić o
niewinności (bądź winie) oskarżonych. Dlatego nie można przejść obojętnie obok
zaistniałego stanu rzeczy, w którym czynności dotychczas przeprowadzone przez
Sąd Rejonowy nie doprowadziły do pełnego i rzetelnego rozpoznania sprawy, co
zostało wychwycone przez apelującego prokuratora i co musiało skutkować
wydaniem wyroku kasatoryjnego przez Sąd Okręgowy w stosunku do obydwu
oskarżonych w tym także M. K., którego ewentualna odpowiedzialność karna jest
ściśle powiązana z zasadnością zarzutu popełnienia przestępstwa przez P. M..
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że orzeczenie Sądu odwoławczego
znajdowało podstawy w art. 437 § 2 k.p.k. in fine k.p.k., i stwierdzając poprawność
zastosowania przez Sąd Okręgowy tego przepisu, należało skargę obrońcy oddalić
(art. 539e § 2 k.p.k.).
[J.J.]
[r.g.]
Michał Laskowski
