V KO 223/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 lutego 2026 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie D. G. ,
skazanego za czyn z art. 207 § 1a k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k., na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 11 lutego 2026 r.,
po rozważeniu kwestiii dopuszczalności osobistego wniosku skazanego o
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., II AKa 195/20, zmieniającym
wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 marca 2020 r., XVIII K 157/19,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
1. odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie
postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność;
2. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyznaczenie obrońcy z
urzędu.
UZASADNIENIE
Dwoma pismami z dnia 24 listopada 2025 r. D. G. zwrócił się do Sądu
Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., II AKa 195/20,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 marca 2020 r., XVIII K
157/19, oraz o wyznaczenie obrońcy z urzędu do postępowania wznowieniowego.
W piśmie domagającym się wznowienia postępowania podał dwa powody, które w
jego ocenie stanowią podstawę wzruszenia prawomocnego wyroku. Po pierwsze,
V KO 223/25
2
skazany podniósł, że w jego sprawie orzekał „Neo sędzia X.Y.”, czyli sędzia
powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.
3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Ta część pisma skazanego została
potraktowana jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu na
podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Po drugie, skazany
wskazał, że w postępowaniu doszło do popełnienia przestępstwa w postaci
składania fałszywych zeznań przez konkubinę skazanego. Ta część pisma
skazanego została potraktowana jako jego osobisty wniosek o wznowienie
postępowania. Niniejsze postanowienie odnosi się wyłącznie do drugiego ze
wskazywanych przez skazanego powodów wznowienia postępowania, tj. wniosku o
wznowienie postępowania z uwagi na popełnienie przestępstwa w toku procesu
oraz wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Należało zważyć, co następuje.
Wniosek skazanego okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też Sąd
Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.
W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd
odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.
Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy
oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i
wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).
Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia dotyczącym prawomocnych i podlegających wykonaniu orzeczeń. W
tej procedurze Sąd Najwyższy bada istnienie ściśle określonych podstaw
wznowieniowych, zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art.
542 § 3 k.p.k. Skazany wskazał, że w jego sprawie w toku postępowania
dopuszczono się przestępstwa, czyli odwołał się do podstawy z art. 540 § 1 pkt 1
V KO 223/25
3
k.p.k. Wskazanym przestępstwem miało być składanie fałszywych zeznań przez
konkubinę skazanego.
Oczywista bezzasadność osobistego wniosku skazanego wynika z braku
udowodnienia faktu popełnienia przestępstwa. To na wnioskodawcy, czyli w tym
wypadku skazanym, spoczywa ciężar udowodnienia podstaw do wznowienia
postępowania. Przy przesłance z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. do skuteczności wniosku
o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 541 § 1 k.p.k., konieczne jest
odpowiednie udowodnienie faktu popełnienia przestępstwa, poprzez jego ustalenie
prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść
z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. W
tej sprawie takie orzeczenie nie zostało przedłożone, co więcej z pisma skazanego
nie wynika, aby takie orzeczenie zapadło lub postępowanie karne co do
wzmiankowanego czynu toczyło się. Niczego w tej kwestii nie zmienia zawarte tam
wskazanie, że skazany „ma dowody”, których nie przedstawił.
Jednocześnie wypada zauważyć, że skazany podał, iż jego konkubina, M. Z.
, miała dopuścić się przestępstwa składania fałszywych zeznań. Tymczasem w
przedmiotowym postępowaniu M. Z. miała status oskarżonej, a więc składała
wyjaśnienia, a nie zeznania. Składanie nieprawdziwych wyjaśnień, które są
środkiem służącym do realizowania prawa do obrony oskarżonego, nie stanowi
przestępstwa.
Nie można też tracić z pola widzenia, że Sąd Najwyższy już wielokrotnie
rozpoznawał inicjatywy skazanego, mające na celu wzruszenie prawomocnego
wyroku Sądu Apelacyjnego w ramach postępowania wznowieniowego i wszystkie
one okazały się niezasadne, przy czym w niektórych z nich wyznaczono
skazanemu obrońcę z urzędu. Wyznaczeni w tych poprzednich postępowaniach
obrońcy przedłożyli opinie o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie
postępowania (por. sprawy V KO 28/22 oraz V KO 70/23).
Z uwagi na przedstawioną argumentację należało odmówić przyjęcia
wniosku skazanego jako oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez
wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych.
V KO 223/25
4
W związku z odmową przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
bezprzedmiotowym było rozpoznawanie wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu,
dlatego też wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
