V KO 115/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
Dnia 6 listopada 2025 r.
w odpowiedzi na pismo skazanego M. M. z 6 listopada 2025 r. zawierające
sygnalizację wystąpienia podstawy do wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 9 sierpnia
2022 r. sygn. akt II AKa 138/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Łodzi z 10 marca 2022 r. sygn. akt XVIII K 74/21,
na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in
fine k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k. oraz art. 542 § 3 k.p.k.
z a r z ą d z i ł:
1. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z
uwagi na brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o
wznowienie postępowania;
2. doręczyć odpis zarządzenia skazanemu z pouczeniem o braku
zażalenia;
3. sprawę zakreślić w repertorium KO jako załatwioną w inny
sposób.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek skazanego M. M. o
wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu
V KO 115/25
2
Apelacyjnego w Łodzi z 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt II AKa 138/22, utrzymującym w
mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 10 marca 2022 r. sygn. akt XVIII K 74/21.
W uzasadnieniu tego wniosku skazany podniósł, iż w sprawie zaistniała
bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi
na nienależytą obsadę sądu.
Wniosek skazanego należało potraktować, zgodnie z treścią art. 9 § 2 k.p.k.
jako sygnalizację wystąpienia podstawy do wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem, bowiem podnoszone w nim uchybienie,
określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., może stanowić podstawę wznowienia z
urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Z uwagi na wskazywaną w treści wniosku o rozważenie wznowienia z
urzędu, bezwzględną przyczynę odwoławczą, został on potraktowany jako
sygnalizacja podjęcia czynności z urzędu. Pismo to nie stanowi wniosku o
wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., stanowiąc
wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie
zakończonego postępowania [zob. postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z
7 grudnia 2021 r. sygn. akt V KZ 39/21]. Nie może być też potraktowane tak, jakby
stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (por. postanowienie SN z 7
grudnia 2021 r. sygn. akt V KZ 39/21). Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9
§ 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa,
ani obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z 11 stycznia 2022 r.
sygn. akt IV KZ 55/21). Zatem okoliczności podniesione w przedmiotowym wniosku
mogą zostać zweryfikowane jedynie z urzędu, co już nastąpiło w związku z
rozpatrzeniem tożsamego pod względem treści pisma skazanego, które wpłynęło
do Sądu Najwyższego w dniu 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w zarządzeniu z
20 lutego 2025 r. w sprawie V KO 160/24 stwierdził bowiem, iż jego weryfikacja
przyniosła wynik jednoznacznie negatywny, co oznacza, że nie dostrzeżono
podstaw do rozważania przez Sąd Najwyższy wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 9 sierpnia
2022 r. sygn. akt II AKa 138/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
V KO 115/25
3
Łodzi z 10 marca 2022 r. sygn. akt XVIII K 74/21, albowiem powołanie na urząd
sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie stanowi
bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt V KO 38/24). Tymczasem treść
pisma z 6 maja 2025 r. wskazuje jednoznacznie, iż skazany ponownie jako
podstawę do wznowienia z urzędu przedmiotowego postępowania sądowego
upatruje w niewłaściwej obsadzie składu Sądu Apelacyjnego w Łodzi, co łączy z
udziałem w składzie sądu odwoławczego SSA X. Y. oraz SSO X.1 Y.1 delegowanej
do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, a to z powołaniem ich na urząd sędziów sądu
powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 3).
Jego osnowę ponownie stanowią zatem wyłącznie okoliczności towarzyszące ich
powołaniu - odpowiednio na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi i sędziego
Sądu Okręgowego w Łodzi. Jednak te okoliczności, na które wskazał skazany w
piśmie sygnalizującym były już przedmiotem oceny i wypowiedzi Sądu
Najwyższego w zarządzeniu z 20 lutego 2025 r. w sprawie V KO 160/24. Pogląd w
nim wyrażony, z powodów tam wskazanych, jest w pełni prawidłowy, co powoduje,
iż wszczęcie w chwili obecnej z urzędu postępowania wznowieniowego jest nie tyle
niemożliwe, co niecelowe. Podkreślić dodatkowo należy, iż Sąd Najwyższy, także
aktualnie, nie stwierdził, a wnioskujący nie wykazał, aby okoliczności
kwestionowanych powołań na urząd sędziego, a w szczególności osoby trzecie,
miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tylko w takim wypadku sygnalizacja
mogłaby przynieść pożądany skutek. Jeżeli po mianowaniu zainteresowany nie
podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich
obowiązków, sam fakt, iż władze wykonawcze lub ustawodawcze uczestniczą w
procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności
sędziego od tych władz, ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego niezawisłości i
bezstronności (zob. wyrok TSUE z 9 lipca 2020 r., C - 272/19, VQ przeciwko Land
Hessen, w pkt 54).
V KO 115/25
4
Przypomnieć wypada, iż od wejście w życie w dniu 15 lipca 2024 r. ustawy
nowelizacyjnej z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym
oraz niektórych innych ustaw okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na
urząd nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia
wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości
i bezstronności, a ich badanie może nastąpić wyłącznie w trybie procedury
przewidzianej w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, która to procedura
w sprawie karnej może zostać zainicjowana wyłącznie przez strony (art. 42a § 3
p.u.s.p. w zw. z art. 42a § 6 pkt 6 p.u.s.p.). Wyklucza to dopuszczalność
przeprowadzanie testu w innym trybie, w szczególności w ramach postępowania
przewidzianego w art. 523 k.p.k. albo art. 540-542 k.p.k., a zwłaszcza w ramach art.
41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 179
w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika to
wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r. sygn. akt P 22/19
(OTK-A 2020, poz. 31)
W zaistniałym stanie rzeczy, podobnie jak uprzednio, nie ma konieczności
wydania w tym przedmiocie orzeczenia, a wystarczającym jest poinformowanie
strony o niestwierdzeniu podstaw do wznowieniaygnalizacj postępowania z urzędu
(zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I
KZP 5/05). Z uwagi jednak na charakter pisma procesowego, w ramach którego
dokonano sygnalizacji, za celowe uznano podjęcie przedmiotowej decyzji w formie
niezaskarżalnego zarządzenia.
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
Ubocznie należy zaznaczyć, że skazany powinien mieć świadomość tego, że
składanie kolejnych pism z powołaniem się na tę samą okoliczność może
skutkować wydawaniem w przyszłości zarządzeń o pozostawieniu pisma w aktach
sprawy bez podejmowania dalszych czynności, a z uwagi na powody
wskazane w niniejszym uzasadnieniu i treść art. 99 § 2 k.p.k. mogą one nie
zawierać uzasadnienia.
[J.J.]
V KO 115/25
5
[r.g.]
