V KK 69/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2025 r.
SSN Marek Siwek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 kwietnia 2025 r.,
sprawy Ł. K.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 65/24
częściowo zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt XIV K 222/22
p o s t a n o w i ł
I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
II. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Ł. K. został oskarżony o to, że w dniu 18 sierpnia 2022 r. w R., działając z
zamiarem ewentualnym pozbawienia życia H. S. , wielokrotnie z dużą siła i z
naskoku kopał leżącą na ziemi pokrzywdzoną w brzuch, głowę i klatkę piersiową
obuta nogą, w wyniku czego H. S. doznała obrażeń w postaci rozległego stłuczenia
głowy z krwiakiem podczepcowym w okolicy ciemieniowo - potylicznej lewej, urazu
V KK 69/25
2
odcina szyjnego kręgosłupa - ześlizgu przedniego na poziomie C5/C6, złamania
trzonu i wyrostka stawowego górnego prawego kręgu C6, złamania prawego
wyrostka poprzecznego kręgu C7, urazu klatki piersiowej - złamania żeber II i II po
stronie prawej i żeber II - V po stronie lewej, które to obrażenia naruszyły czynności
narządów ciała pokrzywdzonej na okres powyżej 7 dni, przez co naraził
pokrzywdzoną na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na udzieloną
pokrzywdzonej pomoc medyczną, tj. o popełnienie czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z
art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zb. z art. 160 § 1 k.k. w zw. z ar. 11 § 2
k.k.
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z 24 października 2023 r., sygn. akt
XIV K 222/22, oskarżonego Ł. K. w ramach czynu zarzucanego mu aktem
oskarżenia uznał za winnego tego, że w dniu 18 sierpnia 2022 r. w R. , działając w
zamiarze bezpośrednim, popychając, naskakując i kopiąc H. S. spowodował u
pokrzywdzonej na skutek upadku z murka w wyniku popchnięcia naruszenie
czynności narządu ciała - uszkodzenia głowy w postaci rozległego stłuczenia
powłok z krwiakiem podczepcowym w obu okolicach ciemieniowych i
dwumiejscowego złamania żebra III, IV i V w liniach środkowo-obojczykowej i
pachowej, z częściowym przemieszczeniem odłamów kostnych, które spowodowały
naruszenie czynności narządu ciała (układ szkieletowy, układ oddechowy), trwające
dłużej niż 7 dni oraz zwichnięcia w stawie śródręczno-paliczkowym I ręki prawej,
które spowodowało naruszenie czynności narządu ciała (narząd ruchu), trwające
dłużej niż 7 dni i złamania kości biodrowej prawej - kolca biodrowego przedniego
górnego prawego z przemieszczeniem odłamów do przyśrodka, które spowodowało
naruszenie czynności narządu ciała trwające dłużej niż 7 dni, czym naraził
pokrzywdzoną H. S. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, który to czyn zakwalifikował z art. 157 § 1 i 2 k.k.
w zb. z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył oskarżonemu karę 4 lat
pozbawienia wolności (pkt I); na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od Ł.K. na rzecz H.
S. , tytułem obowiązku naprawienia szkody w całości kwotę 2.270,86 zł oraz
tytułem zadośćuczynienia kwotę 20.000 zł (pkt IV); na podstawie art. 62 k.k. orzekł,
że karę pozbawienia wolności wymierzoną w pkt I wyroku Ł. K. powinien odbywać
V KK 69/25
3
w zakładzie karnym typu zamkniętego w systemie terapeutycznym (pkt V); na
podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 607f k.p.k., na poczet orzeczonej kary
pozbawienia wolności zaliczył temu oskarżonemu okres zatrzymania i
tymczasowego aresztowania w sprawie (pkt VI); na podstawie art. 626 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 627 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. i art. 2 ust. 1 pkt 1,3 i 5 ustawy z dnia 23
czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Z 1983 r. nr 49, poz. 223
ze zm.) zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu wydatków postępowania
m.in. od Ł. K. kwotę 9.723,41 oraz obciążył go opłatą w wysokości 400 zł (pkt IX).
Apelacje od wyroku Sądu I instancji wnieśli:
- Prokurator Rejonowy w Wejherowie, który zaskarżając to orzeczenie w całości na
niekorzyść oskarżonego, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za
podstawę orzeczenia w pkt I wyroku, który miał wpływ na jego treść poprzez
niezasadne przyjęcie przez Sąd, iż brak jest wystarczających podstaw do uznania,
że oskarżony Ł. K. zachowaniem wypełnił stronę podmiotową zarzucanego mu
aktem oskarżenia przestępstwa w przyjętej kwalifikacji, to jest z art. 13 § 1 k.k. w
zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zb. z art. 160 § 1 k.k. w zw. z ar. 11
§ 2 k.k., albowiem nie działał z zamiarem pozbawienia pokrzywdzonej H. S. życia,
czego konsekwencją było niewłaściwe zakwalifikowanie przez Sąd zachowania
oskarżonego jako występku z art. 157 § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 160 § 1 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k., gdy tymczasem prawidłowo oceniony materiał dowodowy daje
faktyczne i prawne postawy do uznania, iż oskarżony Ł. K. obejmował swoją
świadomością okoliczności należące do przedmiotowych znamion czynu
zabronionego określonego w art. 148 § 1 k.k. i miał wolę i zamiar pozbawienia życia
H. S. . a więc działał z rozeznaniem, umyślnie obejmując swoim zamiarem także
skutek w postaci śmierci pokrzywdzonej, przewidując możliwość pozbawienia życia
pokrzywdzonej i godząc się z tym. co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż
swoim zachowaniem wypełnił znamiona strony przedmiotowej jak i podmiotową
stronę zbrodni zabójstwa określonej w art. 148 § 1 k.k. w fazie stadialnej usiłowania,
konsekwencją czego winno być zakwalifikowanie przez Sąd czynu zarzucanego
oskarżonemu Ł. K. w kwalifikacji przyjętej w akcie oskarżenia;
- obrońca oskarżonego, który w wywiedzionej apelacji zarzucił rażącą
niewspółmierność kary w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec
V KK 69/25
4
oskarżonego, w sytuacji gdy górna granica ustawowego zagrożenia wynosi 5 lat
pozbawienia wolności, która to kara nie uwzględnia występujących w sprawie
okoliczności łagodzących przez sąd jak wyrażenie skruchy i przeproszenie
pokrzywdzonej, co świadczy o pozytywnej prognozie kryminologicznej wobec
oskarżonego, co powinno skutkować orzeczeniem kary pozbawienia wolności w
niższym wymiarze.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu apelacji, wyrokiem z 5 lipca
2024 r., sygn. akt II AKa 65/24 zaskarżony wyrok w odniesieniu do Ł. K. zmienił w
ten sposób, że ustalił, iż oskarżony działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia
życia H. S. popychając, wielokrotnie i z dużą siłą, naskakując kopał leżącą na ziemi
pokrzywdzoną w brzuch, głowę, klatkę piersiową obutą nogą czym spowodował u H.
S. uszkodzenia głowy w postaci rozległego stłuczenia powłok z krwiakiem
podczepcowym w obu okolicach ciemieniowych i potylicznej lewej, uszkodzenia
odcinka szyjnego w postaci: kręgozmyku przedniego I na poziomie C5/C6 z
wyłamaniem górno-przedniej krawędzi trzonu kręgu C6, złamania wyrostka
stawowego dolnego prawego kręgu C5, złamania wyrostka poprzecznego prawego
kręgu C6, którym towarzyszyło zamknięcie tętnicy kręgowej prawej na wysokości
trzonów kręgów C5-C7 oraz obrzęk rdzenia kręgowego, uszkodzenia klatki
piersiowej w postaci: dwumiejscowego złamania żebra II prawego w liniach
środkowo-obojczykowej i pachowej, złamania żebra III prawego w linii łopatkowej,
złamania żebra II lewego w linii środkowo-obojczykowej, dwumiejscowego złamania
żebra III, IV i V w liniach środkowo-obojczykowej i pachowej, z częściowym
przemieszczeniem odłamów kostnych, zwichnięcie w stawie śródręczno-
paliczkowym I ręki prawej, złamania kości biodrowej prawej – kolca biodrowego
przedniego górnego prawego z przemieszczeniem odłamów do przyśrodka, które to
obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała trwające dłużej niż 7
dni, czym naraził pokrzywdzoną H. S. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty
życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z
uwagi na udzieloną pokrzywdzonej pomoc medyczną, czyn ten kwalifikując jako
przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zb.
z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k., za który wymierzył mu karę 10 lat
pozbawienia wolności (pkt I); w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w
V KK 69/25
5
mocy (pkt II); rozstrzygając o kosztach obrony (pkt III), jak również kosztach
postępowania odwoławczego (pkt IV).
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego Ł. K. ,
którzy zaskarżając to orzeczenie w całości, podniósł zarzut błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za jego podstawę, a mający wpływ na treść wyroku
polegający na uznaniu, na podstawie dowolnej oceny dowodów, że w ramach
przypisanego czynu skazany Ł. K. działał z zamiarem pozbawienia życia H. S. , co
w konsekwencji spowodowało przyjęcie kwalifikacji usiłowania dokonania zbrodni
zabójstwa z art. 13 § 1 k.k.. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z
art 11 § 2 k.k., podczas gdy czyn skazanego winien zostać zakwalifikowany jako
naruszenie czynności narządów ciała i roztrój zdrowia z art. 157 § 2 k.k.
Wskazując na ten zarzut obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w
całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego
rozpoznania.
Prokurator Rejonowy w Wejherowie w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, dlatego podlegała oddaleniu na
posiedzeniu, zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.
Kasację wnosi się od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego (art. 519
k.p.k.) i może być ona oparta o zarzuty uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub
innego rażącego naruszenia prawa, jeśli mogło ono mieć wpływ na treść
orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Zamknięty w tym przepisie katalog podstaw
kasacyjnych wyłącza z tego kręgu natomiast zarzut błędu w ustaleniach
faktycznych zarówno wtedy, gdy jest on wprost podniesiony, jak i wówczas, gdy
skarżący dla obejścia tego ustawowego ograniczenia przyjmuje błędną, choć
zmierzoną, postać zarzutu w postaci np. obrazy prawa procesowego.
Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej nie jest bowiem uprawniony
autonomicznie weryfikować poprawności dokonanych w sprawie ustaleń
faktycznych, zaś zakres jego kognicji ograniczony jest wyłącznie do weryfikacji tego,
czy orzekające w sprawie sądy nie dopuściły się rażącego naruszenia przepisów
postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na ustalenia faktyczne w sprawie, a
V KK 69/25
6
w konsekwencji również na treść wydanego orzeczenia. Kasacyjnej kontroli nie
podlegają więc same ustalenia faktyczne, natomiast może podlegać, w ramach
oceny kwestii rażącego naruszenia prawa, wyłącznie sposób, w jaki gromadzono,
przeprowadzano i oceniono materiał dowodowy, na podstawie którego wydany
został wyrok. Wymaga to od autora kasacji po pierwsze odpowiednego
sformułowania zarzutu rażącego naruszenia prawa w powołanym wyżej zakresie,
jak również wykazania jego zaistnienia w procesowych okolicznościach sprawy.
W oczywisty sposób sformułowany w kasacji zarzut, jako naruszenie „art.
438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych” warunku tego nie spełnia. Wskazać
bowiem należy, że wskazany przepis określa tzw. względne przyczyny odwoławcze,
czyli uchybienia, które w razie ich stwierdzenia przez sąd odwoławczy skutkują
zmianą lub uchyleniem zaskarżonego orzeczenia (sądu I instancji). Przepis ten nie
ma zastosowania w postępowaniu kasacyjnym, gdyż podstawy prawne kasacji
zostały enumeratywnie wymienione w powołanym na wstępie art. 523 § 1 k.p.k. Ze
względu na charakter i umiejscowienie art. 523 § 1 k.p.k. nie ulega wątpliwości, że
jako lex specialis wyklucza on co do zasady stosowanie art. 438 k.p.k. w ramach
postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowania kasacyjne. Podniesienie w
stadium tego postępowania zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, stanowi więc
oczywista próbę skłonienia Sądu Najwyższego do przeprowadzenia kontroli w tym
obszarze, który w takim trybie skontrolowany być nie może. O ile zatem co do
zasady istniała w niniejszej sprawie możliwość wniesienia kasacji na korzyść,
obejmującej całość zaskarżonego wyroku, to do jedynego podniesionego we
wniesionej kasacji zarzutu nie można się odnieść z powodu ograniczeń
procesowych wynikających z art. 523 § 1 k.p.k.
Uznając zatem wniesioną kasację za oczywiście bezzasadną, rozstrzygnięto
jak w pkt I postanowienia, rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania
kasacyjnego na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
V KK 69/25
7
