V KK 39/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 marca 2026 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy B.B.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. i inne,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt II AKa 130/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 89/24,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację obrońcy skazanego jako oczywiście
bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 18 grudnia 2024 r., w sprawie
o sygn. akt II K 89/24, B.B. został uznany winnym następujących przestępstw: z art.
13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
za co wymierzono mu karę 10 lat pozbawienia wolności; ciągu przestępstw w ujęciu
V KK 39/26
2
art. 91 § 1 k.k. złożonego z 4 czynów z art. 278 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę
4 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art.
91 § 2 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności Sąd orzekł wobec
oskarżonego karę łączną 10 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie
art. 46 § 2 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego pierwszym
czynem nawiązkę w kwocie 20 000 złotych; na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził
od oskarżonego obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych czynami
z art. 278 § 1 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia
12 sierpnia 2025 r., w sprawie II AKa 130/25, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który na
podstawie art. 523 § 1 k.p.k. i art. 526 § 1 k.p.k. zarzucił:
1/ rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych
Unii Europejskiej w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wydanie orzeczenia
przez Sąd, w składzie którego zasiadał sędzia X. Y. powołany na urząd sędziego
Sądu Apelacyjnego w [...]2 postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2021 r.,
poprzedzonym wydaniem opinii przez Krajową Radę Sądownictwa z dnia 11
października 2018 r., w składzie ukształtowanym w trybie określonym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i
niektórych innych ustaw;
2/ rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, a to
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. polegające na
nienależytym rozważeniu zarzutu apelacji dotyczącego obrazy art. 7 k.p.k., w
którym podniesiono, że doszło do nieprawidłowości w ocenie wyjaśnień
oskarżonego B.B.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w [...]2.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Ciechanowie wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
V KK 39/26
3
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego B.B. okazała się bezzasadna i
to w stopniu oczywistym, o jakim mowa w art. 535 § 3 k.p.k., co uprawniało do jej
rozpoznania na posiedzeniu i oddalenia w trybie tego przepisu. Analiza zarzutów
kasacyjnych nie wykazała, by w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa z
art. 523 § 1 k.p.k.
Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 535 § 3
k.p.k., oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu nie wymaga
sporządzenia pisemnego uzasadnienia z urzędu, a takie sporządza się tylko na
wniosek strony. W niniejszej sprawie taki wniosek nie wpłynął, a zatem Sąd
Najwyższy był zwolniony z obowiązku sporządzenia pisemnych motywów swego
rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy uznał jednak za konieczne sporządzenie z urzędu
uzasadnienia w części dotyczący niewłaściwej obsady Sądu drugiej instancji w
ujęciu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a to ze względu na wagę tego zarzutu. Jednocześnie
brak było podstaw do przedstawienia takich argumentów z urzędu w części
dotyczącej zarzutu z pkt II kasacji, a to zarówno z uwagi na charakter zarzutu jak i
materię sprawy.
A zatem odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwej obsady Sądu
Apelacyjnego w [...]2 wobec zasiadania w jego składzie sędziego tego Sądu X. Y.,
Sąd Najwyższy stwierdza, że nie zaistniała z tego powodu bezwzględna przesłanka
odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Zgodnie z uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., BSA I4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7): „Nienależyta
obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy
w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość
procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
V KK 39/26
4
Uchwała ta z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy
skład Sądu Najwyższego, dopóki nie nastąpi odstąpienie od niej w trybie art. 88 ust.
2 ustawy o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622). Przyczyny
związania Sądu Najwyższego tą uchwałą zostały wskazane i szeroko omówione w
orzecznictwie Sądu Najwyższego (przykładowo: w uzasadnieniu uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., w sprawie I KZP
2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 16
września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41; z dnia 23 listopada 2022
r., I KO 79/21).
W uzasadnieniu cytowanej uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r., Sąd
Najwyższy stwierdził między innymi – „Oceniając zasadność wątpliwości co do
bezstronności sędziego, sąd bierze pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą
mieć wpływ na jej zachowanie. Mogą one obejmować powiązanie sędziego ze
stronami sporu, okoliczności świadczące o uzależnieniu sędziego od określonych
podmiotów zewnętrznych, w tym innych organów państwa czy partii politycznych.
Znaczenie może mieć przy tym sposób uzyskania określonych profitów lub
awansów przez sędziego”.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjętym na gruncie tej uchwały
podkreśla się, że obok podniesienia, iż dana osoba została powołana na
stanowisko sędziego na wniosek nowo ukształtowanej Krajowej Rady
Sądownictwa, konieczne jest wskazanie dodatkowych okoliczności, które świadczą
o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności sędziego, co w rezultacie
może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2024 r., II KK 503/23, LEX nr
3752571).
Stanowisko to zostało potwierdzone i wzmocnione w uchwale składu siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego Izby Karnej z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
(OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie zaakcentowano ponownie, że:
„1. Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) nie jest
V KK 39/26
5
organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania
reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust.1;
„2. brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego,
który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że brak bezstronności i
niezawisłości sądu, w składzie którego zasiadał sędzia sądu powszechnego, który
uzyskał nominację w wadliwym procesie przed Krajową Radą Sądownictwa od 17
stycznia 2018 r., należy ustalić in concreto. Oznacza to, iż należy wykazać
konkretnie, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z
powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd, w
składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowano model odpowiedniego
przeprowadzenia tego rodzaju testu niezależności i bezstronności sądu w
kontekście ewentualnego zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreśla się, że należy mieć na względzie szereg
okoliczności. Oprócz wadliwości samego procesu nominacyjnego sędziego, istotną
rolę w tej ocenie powinny odgrywać między innymi: równoczesność (lub zbliżony
czas) uruchomienia drogi awansowej z objęciem ważnego stanowiska w
administracji sądowej w drodze arbitralnej decyzji Ministra Sprawiedliwości,
utajnienie obrad KRS w zakresie danej kandydatury, jednoznacznie negatywna
opinia zgromadzenia ogólnego sędziów, porównanie osiągnięć zawodowych
kandydata z doświadczeniem zawodowym i poparciem środowiska dla
kontrkandydatów, fakt uzyskania nominacji na stanowiska funkcyjne pozostające w
dyskrecjonalnej kompetencji władzy politycznej, udział w pracach gremiów
powiązanych z władzą polityczną, wykonywanie określonych zadań lub funkcji na
podstawie arbitralnych decyzji władzy politycznej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z
dnia 29 lutego 2024 r., IV KK 25/24, LEX nr 3690962; z dnia 19 października 2022
r., II KS 32/21, OSNK 2023, z. 5 – 6, poz. 24).
V KK 39/26
6
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy
podkreślić, że sam fakt, iż w składzie Sądu Apelacyjnego w [...]2 zasiadał sędzia
tego Sądu X. Y., nie stanowił automatycznie o zaistnieniu przesłanki z art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozpoznając przedmiotową sprawę miał na uwadze fakt, że
test niezależności i niezawisłości Sędziego X. Y. został już przeprowadzony przez
Sąd Najwyższy ze skutkiem pozytywnym, w rezultacie czego przyjęto, że z uwagi
na udział tego sędziego w składzie sądu nie wystąpiła bezwzględna przesłanka
odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Oceniając ewentualne zaistnienie tego uchybienia na gruncie niniejszej
sprawy, Sąd Najwyższy w pełni akceptuje argumenty przyjęte w sprawach
dotyczących w/w sędziego, a są to sprawy: V KK 486/23, postanowienie z dnia 14
grudnia 2023 r.; V KK104/24, postanowienie z dnia 24 kwietnia 2024 r.; V KK
335/25, postanowienie z dnia 16 września 2025 r.; V KK 469/25, postanowienie z
dnia 26 listopada 2025 r.; V KK 468/25, postanowienie z dnia 10 grudnia 2025 r.
Tak np. w sprawie V KK 335/25 Sąd Najwyższy podniósł - „sędzia X. Y. ma
długoletni staż orzeczniczy, bowiem w 1994 r. został powołany na stanowisko
sędziego Sądu Rejonowego w [...], a wcześniej przez półtora roku rozpoznawał
sprawy jako asesor sądowy. Nominację na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego
w [...] uzyskał w listopadzie 1997 r., w 2001 r. został przeniesiony na stanowisko
sędziego Sądu Okręgowego w [...]1, gdzie pełnił funkcję wizytatora. Po kolejnym
przeniesieniu w 2011 r. orzekał jako sędzia Sądu Okręgowego w [...]2, gdzie
również był m.in. wizytatorem, a w latach 2012-2017 orzekał też w ramach
delegacji na jednodniowych sesjach w Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w
[...]2. Od 1 stycznia 2018 r. został delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w
tym Sądzie. W sporządzonej opinii sędzia wizytator wysoko oceniła kwalifikacje
zawodowego sędziego X. Y., który uzyskał również poparcie Zgromadzenia
Przedstawicieli Sędziów Apelacji [...]2 i Kolegium Sądu Apelacyjnego w [...]2 (opinia
pozytywna z rekomendacją)”.
Kończąc rozważania w tym zakresie należy stwierdzić, że nie doszło do
naruszenia prawa w postaci art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie
orzekającym Sądu odwoławczego - Sądu Apelacyjnego w [...]2, sędziego X. Y.,
V KK 39/26
7
mimo, że został powołany na to stanowisko w wyniku procedury przeprowadzonej
przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
W rezultacie tej oceny zarzuty kasacji są całkowicie pozbawiony podstaw, a
więc zasadne było ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych na posiedzeniu w
trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
Andrzej Stępka
[WB]
[r.g.]
