V KK 275/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 września 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)
SSN Waldemar Płóciennik
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
w sprawie S. K.,
skazanego za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej, w dniu 24 września 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 26 listopada 2024 r., II AKa 142/24,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 1 lutego 2024 r., III K 73/23,
1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym;
2. zarządza zwrot S. K. opłaty od kasacji w kwocie 750
(siedemset pięćdziesiąt) złotych.
Waldemar Płóciennik
Eugeniusz Wildowicz
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
V KK 275/25
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 1 lutego 2024 r.,
III K 73/23, uznał S. K. za winnego czynu z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2
k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności.
Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie nawiązki na rzecz
pokrzywdzonego i kosztów procesu.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją
obrońcy oskarżonego, Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r.,
II AKa 142/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył karę pozbawienia
wolności do 4 lat, a w pozostałym zakresie wyrok Sądu Okręgowego utrzymał w
mocy.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył go w całości i
zarzucił: „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia:
1/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. -
poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I
instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do dowolnej, a nie swobodnej
oceny dowodu z zeznań świadka (pokrzywdzonego) K. K. wskazującego w różnym
czasie na dwie, odmienne, sprzeczne ze sobą wersje zdarzenia, w którym doznał
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, wobec zeznań świadków przeczących wersji
przyjętej przez Sąd, braku jednoznacznego wykluczenia wersji sprzecznej z
zeznaniami pokrzywdzonego przez biegłego z zakresu medycyny sądowej oraz
braku bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie, a kontrola
Sądu Apelacyjnego sprowadzała się przede wszystkim do uzasadnienia wskazania
przez pokrzywdzonego innej wersji zdarzenia z obawy przed współosadzonymi,
wbrew twierdzeniu pokrzywdzonego, że późne zgłoszenie uszczerbku na zdrowiu
mogło wynikać z przypuszczeń pokrzywdzonego i współosadzonych, iż mimo bólu,
nie jest to nic poważnego i sprowadza się do uszkodzenia żebra, na co wskazywał
w zeznaniach sam pokrzywdzony, a nadto w przypadku zgłoszenia przemocy
V KK 275/25
3
pokrzywdzony zostałby przeniesiony i chroniony przez funkcjonariuszy Służby
Więziennej,
2/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. -
poprzez zaniechanie dokonania kontroli odwoławczej wyroku Sądu I instancji w
zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do dowolnej, a nie swobodnej oceny
dowodu z zeznań świadka K. L. i uznaniu ich przez Sąd Okręgowy za
niewiarygodne w zakresie zanegowania uderzenia pokrzywdzonego przez
oskarżonego i wskazania na wykonywanie zabronionych ćwiczeń z użyciem
taboretu więziennego jako przyczyny uszczerbku na zdrowiu, z powodu swoistej
lojalności wobec oskarżonego, mimo iż świadek nie miał żadnych podstaw, aby
kłamać w sytuacji, gdy znał oskarżonego od krótkiego czasu, zwłaszcza ryzykując
odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań,
3/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. -
poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I
instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do oceny dowodu z opinii
biegłego z zakresu medycyny sądowej na okoliczność mechanizmu powstania
obrażeń ciała u pokrzywdzonego i niezasadnym uznaniu w/w opinii w całości za
wiarygodną w zakresie wykluczenia przez biegłego wersji zdarzenia przedstawionej
przez oskarżonego oraz świadków, przede wszystkim z powodu braku siniaków i
zarysowań na ciele pokrzywdzonego, w sytuacji gdy nie jest pewne, czy wobec
poważnego, wewnętrznego urazu dokumentacja medyczna zawierałaby błahą w
istocie informację o zasinieniu lub skaleczeniu w miejscu urazu (tym bardziej iż brak
informacji również o tym, aby takich oznak nie było), przy braku pewności i jedynie
przypuszczeniach odnośnie do budowy taboretu, zwłaszcza iż taboret mógł mieć
łagodne zakończenia, które nie doprowadziłyby do naruszenia powłoki ciała w
postaci zarysowań czy skaleczeń, a w przypadku łagodnego zakończenia efekt
uderzenia, choć mniejszą powierzchnią niż pięść, mógł być zbliżony do uderzenia
pięścią i nie pozostawić uszkodzenia skóry, a nadto biegły, zwłaszcza w opinii
pisemnej, nie wyklucza w sposób całkowity wersji zdarzenia wskazywanej przez
oskarżonego, mimo iż przyjmuje ją za mało prawdopodobną,
4/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. -
poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławcza wyroku Sądu I
V KK 275/25
4
instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do obrazy przepisów prawa
procesowego polegającej na dokonaniu dowolnej oceny zebranego w sprawie
materiału dowodowego w zakresie przebiegu zdarzenia dotyczącego
spowodowania u pokrzywdzonego K. K. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
skutkującą jedynie ogólnym stwierdzeniem Sądu Okręgowego zawartym w
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż ciężki uszczerbek na zdrowiu u
pokrzywdzonego powstał w wyniku uderzenia pięścią przez oskarżonego, przy
zaniechaniu przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego
pozwalającego rozważyć wiarygodność wersji zdarzenia wskazanej przez
oskarżonego oraz świadków, w szczególności zaniechania dokonania takich
czynności jak oględziny taboretu, ustalenie jego budowy, wysokości, sposobu
ćwiczenia przez osadzonych, oględzin ciała pokrzywdzonego, zweryfikowania jego
budowy ciała, możliwości uderzenia z dużą siłą z pozycji siedzącej na łóżku innej
osoby siedzącej obok na taborecie, co utrudniło także biegłemu z zakresu
medycyny sądowej ocenę drugiej, możliwej wersji zdarzenia,
5/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 170 § 2 i 3 k.p.k. - poprzez
powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie
zarzutu apelacji odnoszącego się do niezasadnego oddalenia wniosków
dowodowych, które były przydatne dla stwierdzenia okoliczności zawartej w tezie
dowodowej i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie o
przesłuchanie świadków:
a/ A. K. na okoliczność pozostawania w związku partnerskim z oskarżonym w
czasie zdarzenia i braku rozstania między oskarżonym i świadkiem jako rzekomej
przyczyny negatywnego zachowania się oskarżonego wobec pokrzywdzonego
według zeznań świadka P. U.,
b/ funkcjonariusza Służby Więziennej Aresztu Śledczego w P. – Ł. J., na
okoliczność przebiegu zdarzenia według relacji pokrzywdzonego oraz przyczyny
powstania uszczerbku na zdrowiu wskazywanej przez pokrzywdzonego (świadek
pierwszy dowiedział się o zdarzeniu i przeprowadził jako pierwszy rozmowę z
pokrzywdzonym),
c/ A. K. oraz M. P., na okoliczność wiedzy w/w osób o sposobie i czasie powstania
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego, informowania przez
V KK 275/25
5
pokrzywdzonego innych osób osadzonych w Areszcie Śledczym w P. o
okolicznościach spowodowania u pokrzywdzonego ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu, wiarygodności pokrzywdzonego, stanu pokrzywdzonego podczas
osadzenia i możliwego przyjmowania niedozwolonych substancji,
6/ art. 22 § 1 k.p.k. - poprzez zaniechanie zawieszenia przez Sąd Apelacyjny
postępowania karnego, mimo zaistnienia długotrwałej przeszkody w postaci braku
możliwości bezpośredniego przesłuchania na rozprawie pokrzywdzonego K. K.
poszukiwanego listem gończym w innym postępowaniu przygotowawczym oraz do
odbycia kary pozbawienia wolności, wobec przedstawienia przez pokrzywdzonego
na etapie postępowania przygotowawczego dwóch sprzecznych ze sobą wersji
zdarzenia, w którym doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co wymagało
weryfikacji na rozprawie,
7/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. - poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę
odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się
do błędu w ustaleniach faktycznych, dokonanego przez Sąd Okręgowy i mającego
istotny wpływ na treść orzeczenia, polegającego na przyjęciu, że oskarżony S. K.
działał z zamiarem ewentualnym, to jest przewidując możliwość popełnienia czynu
zabronionego, godził się na to, podczas gdy oskarżony dokonując jednokrotnego
uderzenia pięścią w brzuch pokrzywdzonego działał w sposób nieumyślny, nie mógł
bowiem przewidywać, ze takie zachowanie pociągnie za sobą skutek w postaci
krwiaka śledziony skutkującego jej usunięciem, co w konsekwencji doprowadziło
do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego”.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w
Łodzi i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie
o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi oraz poprzedzającego go wyroku
Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Kasacja zawierała także wniosek o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KK 275/25
6
Kasacja obrońcy okazała się skuteczna o tyle, że z uwagi na treść art. 536
k.p.k. Sąd Najwyższy był zobligowany badać również, poza granicami zarzutów
kasacyjnych, czy w sprawie nie zaistniała bezwzględna przyczyna uchylenia
orzeczenia. Stwierdziwszy taką okoliczność w postaci nienależytej obsady Sądu
Apelacyjnego w Łodzi, należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do
ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Sąd Najwyższy jest związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego
z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia
prawa zawarta w tej uchwale jest nadal obowiązująca i w myśl art. 87 § 1 ustawy o
Sądzie Najwyższym (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy pozostaje nią
związany jako zasadą prawną. Sąd Najwyższy konsekwentnie staje na trafnym
stanowisku, że nic w tym względzie nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (tak: postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; por. także m.in.:
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK 489/21; wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22). W uchwale połączonych Izb
Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami
ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu tej uchwały
Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje
automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej
procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k.
V KK 275/25
7
Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został
następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22).
Istotne jest również stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w
sprawie Reczkowicz p. Polsce. ETPCz wskazał w nim na negatywny wpływ
nowelizacji ustawy o KRS na prawo stron do „sądu ustanowionego ustawą”,
stwierdzając: „na mocy ustawy nowelizującej z 2017 r., która pozbawiła gremia
sędziowskie prawa do powoływania i wyboru sędziów zasiadających w KRS –
prawa przyznanego im przez dotychczasowe ustawodawstwo i mającego oparcie
w standardach międzynarodowych – władza ustawodawcza i wykonawcza uzyskały
decydujący wpływ na skład KRS […]. Ustawa praktycznie usunęła nie tylko
dotychczasowy system przedstawicielski, ale także gwarancje niezależności
sądownictwa w tym zakresie. W rezultacie umożliwiło to władzy wykonawczej i
ustawodawczej bezpośrednią lub pośrednią ingerencję w procedurę powoływania
sędziów, z której możliwości te władze skorzystały – o czym świadczą chociażby
okoliczności towarzyszące zatwierdzaniu kandydatów na sędziów do KRS […] (pkt
274 wyroku z dnia 22 lipca 2021 r., skarga 43447/19). W późniejszym wyroku
Wielkiej Izby z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie Grzęda p. Polsce (skarga nr
43572/18) ETPCz przyjął, że „[…] cały ciąg wydarzeń w Polsce […] wyraźnie
wskazuje na to, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie
niezawisłości sędziowskiej, począwszy od poważnych nieprawidłowości w wyborze
sędziów Trybunału Konstytucyjnego w grudniu 2015 r., poprzez przebudowę KRS i
utworzenie nowych izb w Sądzie Najwyższym, po rozszerzenie kontroli Ministra
Sprawiedliwości nad sądami i zwiększenie jego roli w zakresie odpowiedzialności
dyscyplinarnej sędziów” (pkt 348). Przywołane stanowisko o statusie KRS zostało
podtrzymane także w innych orzeczeniach ETPCz (por. wyrok z dnia 8 listopada
2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; wyrok z
dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. p. Polsce, skarga nr 1469/20,
wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr
50849/21).
Powodem uchylenia wyroku w tej sprawie jest orzekanie przez Sąd
Apelacyjny w Łodzi z udziałem SSA X. Y., powołanego na urząd sędziego Sądu
V KK 275/25
8
Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej:
ustawa nowelizująca KRS). Najpierw wadliwie ukształtowana Krajowa Rada
Sądownictwa uchwałą numer [...] zarekomendowała Pana X. Y. do powołania na
stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi i na podstawie tej uchwały
Prezydent RP postanowieniem z dnia [...] 2020 r., numer 1130.[…].2020, powołał
go na stanowisko sędziego tego Sądu, a następnie uchwałą nr [...] Krajowa Rada
Sądownictwa zarekomendowała Pana X. Y. do powołania na stanowisko sędziego
Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które to powołanie nastąpiło postanowieniem
Prezydenta RP z dnia [...] 2024 r., nr 1130.[…].2024.
Sądy orzekające z udziałem sędziego X. Y. były już poddawane testom
niezależności i bezstronności, które dały wynik negatywny (zob. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 26 lutego 2025 r., V KK 141/24; z dnia 6 marca 2025 r., V KK
368/24; 29 maja 2025 r., V KK 558/24 – wszystkie trzy wyroki zawierające testy
sędziego X. Y. jako sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi; wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 3 czerwca 2025 r., V KS 7/25 – wyrok zawierający test sędziego X. Y. jako
sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie
znajduje podstaw do podważenia argumentacji wyrażonej w uzasadnieniach
przywołanych wyroków.
Przebieg drogi zawodowej sędziego X. Y. został szczegółowo opisany w
sprawie V KK 141/24, należy jednak w tym miejscu przytoczyć najważniejsze
okoliczności:
- w 2015 r., pomimo negatywnej opinii Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi-
Śródmieścia w Łodzi, wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi oraz Kolegium Sądu
Okręgowego w Łodzi, Pan X. Y. został delegowany do pełnienia czynności
administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości;
- Sędzia X. Y. zgłosił swoją kandydaturę na wolne miejsce sędziowskie w
Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie. W sporządzonej na potrzeby
postępowania konkursowego opinii Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi-
Śródmieścia w Łodzi stwierdzono przydatność sędziego do pełnienia obowiązków
sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym, jednak Pan X. Y. cofnął swoje
V KK 275/25
9
zgłoszenie, w związku z tym umorzono wobec niego postępowanie (uchwały KRS:
nr [...] z dnia [...] 2017 r.; nr [...] z dnia [...] 2017 r.);
- pomimo braku poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Łodzi dla kandydatury
Pana X. Y. i wyraźnego poparcia kandydatury innej osoby, w dniu 9 stycznia 2019
r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości delegował sędziego X. Y. do
Sądu Okręgowego w Łodzi. Delegowanie Sędziego było następnie przedłużane
decyzjami podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i podsekretarza
stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości;
- w 2018 r. Pan X. Y. przystąpił do procedury konkursowej ubiegając się o
stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi. W tym konkursie na osiemnaście
wolnych stanowisk w Sądzie Okręgowym w Łodzi zgłosiło się 55 osób, przy czym
dwie z nich wycofały swoje zgłoszenia i postępowanie wobec nich zostało
umorzone. Sędzia X. Y. uzyskał pozytywną opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego w
Łodzi (szesnaście osób uzyskało opinię wyższą: „pozytywna z rekomendacją”) oraz
opinię Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Apelacji Łódzkiej wyrażoną w głosowaniu:
19 głosów „za”, 14 „przeciw”, 39 „wstrzymujących się”. Rekomendując kandydatów
KRS pominęła opinie gremiów sędziowskich, rekomendując kandydatów mających
gorsze wyniki w postępowaniu konkursowym i nie rekomendując m.in. osób, które
uzyskały opinię Kolegium: „pozytywna z rekomendacją” i popieranych przez
Zgromadzenie. Jak trafnie wskazano w poprzednich orzeczeniach, analiza treści
uzasadnienia uchwały KRS nie pozwala na ustalenia jasnych argumentów
przemawiających za dokonanym wyborem, a samo postępowanie można określić
jako nietransparentne. Obrazem takiego stanu rzeczy jest także fakt zaskarżenia
ww. uchwały KRS do Sądu Najwyższego (sprawy o sygnaturach I NO 59/19, I NO
60/19, I NO 61/19, I NO 62/19 i I NO 63/19). W sprawie I NO 69/19 stwierdzono
m.in., że „Rada nie wyjaśniła w sposób niebudzący wątpliwości, dlaczego
zdyskwalifikowała ustawowe kryteria oceny kandydatów, takie jak poparcie
Kolegium Sądu Apelacyjnego w Łodzi i Zgromadzenia Przedstawicieli Apelacji
Łódzkiej”, z kolei w sprawie I NO 63/19 wskazano, że „nie można zweryfikować
twierdzenia uzasadnienia uchwały, na jakich podstawach przyjęto, że wszyscy
kandydaci rekomendowani posiadają wysokie kwalifikacje merytoryczne i rozległą
wiedzę specjalistyczną, a także odpowiednie doświadczenie zawodowe i życiowe”;
V KK 275/25
10
- w 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi powierzył, będącemu na delegacji,
sędziemu X. Y. pełnienie funkcji rzecznika prasowego Sądu Okręgowego w Łodzi
do spraw karnych. W związku z rezygnacją z tej funkcji, sędzia został z niej
zwolniony przez Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi z końcem 2020 r.;
- już w 2023 r. Pan X. Y. wystartował w konkursie na jedno wolne stanowisko
sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi. W ramach oceny sędziego wizytatora
wskazano, że kandydat zasługuje na pozytywną ocenę, jednak z zastrzeżeniami,
dotyczącymi „braku doświadczenia w rozstrzyganiu spraw obszernych lub o
skomplikowanym charakterze, na co mogą wskazywać wskaźniki stabilności jego
orzecznictwa, kształtujące się co do zasady poniżej średniej dla wydziałów, w
których orzekał. Zwrócić należy uwagę, że kandydat został powołany na stanowisko
sędziego Sądu Okręgowego niespełna trzy lata temu. Jego orzekanie w IV
Wydziale Karnym rozstrzygającym sprawy w I instancji było krótkie, a co za tym
idzie ilość wydanych orzeczeń była niewielka. Przeważający okres czasu kandydat
rozpoznawał odwołania od orzeczeń Sądów Rejonowych”. W tym postępowaniu
konkursowym uczestniczyło jeszcze dwoje kontrkandydatów. Każdy z nich uzyskał
lepszą od X. Y. opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego w Łodzi (głosowania: „10 za”
przy braku innych głosów; 6 „za” i 4 „wstrzymujące się” przy braku innych głosów;
przy 8 głosach „przeciw” i 2 „wstrzymujących się” co do Pana X. Y.). Ze względu na
wycofanie pozostałych zgłoszeń Pan X. Y. pozostał jedynym kandydatem w
przedmiotowym konkursie. W toku posiedzenia plenarnego KRS w dniu 29 lutego
2024 r. za kandydaturą sędziego X. Y. oddano 7 głosów, a przeciwko niej 6 głosów.
Analiza drogi zawodowej sędziego X. Y. prowadzi do wniosku, że akceptował
on destrukcyjne dla wymiaru sprawiedliwości zmiany i z nich korzystał dla własnych
celów. Sędzia dwukrotnie brał udział w konkursach przed Krajową Radą
Sądownictwa ukształtowaną w trybie przepisów ustawy nowelizującej KRS, przy
czym udział w konkursie na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego miał miejsce
w momencie, gdy status tej Rady był powszechnie kwestionowany w orzecznictwie
krajowym i międzynarodowym, m.in. po wydaniu przez Sąd Najwyższy uchwały
połączonych Izb czy też wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce.
Wypada dostrzec, że odebranie nominacji do pełnienia urzędu sędziego Sądu
Okręgowego również nastąpiło już po wydaniu uchwały połączonych Izb Sądu
V KK 275/25
11
Najwyższego. Aktywność konkursowa sędziego X. Y., mając na względzie
chociażby uzyskany przez niego stopień naukowy doktora nauk prawnych i stały
rozwój zawodowy, musiała nastąpić także ze świadomością konsekwencji dla
orzeczeń wydanych przez sądy z udziałem sędziów powołanych w tej procedurze.
Żadnej z procedur, w której brał udział sędzia X. Y. nie można jednoznacznie
określić jako transparentną i przejrzystą.
Dlatego też Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznający sprawę S. K. z udziałem
sędziego X. Y. nie był należycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Pociągnęło to za sobą, z uwagi na bezwzględny charakter uchybienia, uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Dokonując kontroli pod kątem tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych
Sąd Najwyższy stwierdził również, że na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS do
pełnienia urzędu sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi został powołany także SSA
X.1 Y.1. Sąd Najwyższy badał już możliwość zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia tego sędziego, nie
stwierdzając zaistnienia ww. uchybienia (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9
października 2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24). Sąd
Najwyższy aprobuje stanowiska wyrażone w przywołanych sprawach i nie stwierdził,
aby w tej sprawie udział w wydaniu orzeczenia przez SSA X.1 Y.1 powodował
nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego w Łodzi.
Ze względu na powód uchylenia zaskarżonego wyroku rozpoznanie
zarzutów kasacyjnych byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Przeprowadzając
postępowanie ponownie Sąd Apelacyjny w Łodzi uwzględni prawo stron
postępowania do rzetelnego procesu i bezstronnego, niezależnego (także
instytucjonalnie) sądu.
Rozstrzygnięcie o zwrocie opłaty uzasadnia art. 527 § 4 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
V KK 275/25
12
Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek