Art. 527.

Co stanowi przepis

Art. 527 KPK reguluje kwestię opłaty sądowej związanej z wniesieniem kasacji w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1 strona, która wnosi kasację, ma obowiązek dołączyć do niej dowód uiszczenia opłaty sądowej, przy czym obowiązek ten nie dotyczy prokuratora. Paragrafy 2 i 3 przewidują szczególne rozwiązania dla dwóch grup: osoba pozbawiona wolności nie uiszcza opłaty przy wnoszeniu kasacji, a żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową nie uiszcza jej w ogóle. W przypadku osoby pozbawionej wolności opłata nie znika bezpowrotnie - jeżeli jej kasacja zostanie pozostawiona bez rozpoznania albo oddalona, opłatę zasądza się od niej następczo. Paragraf 4 przewiduje zwrot opłaty stronie, która ją uiściła, jeżeli kasacja zostanie uwzględniona, choćby w części, albo zostanie cofnięta. Wysokość opłaty określa Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia, kierując się faktycznymi kosztami postępowania oraz zasadą dostępu do sądu (§ 5).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie na etapie wnoszenia kasacji, a więc nadzwyczajnego środka zaskarżenia od prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego. Dotyczy stron postępowania, które same kasację wnoszą, a nie organów zwolnionych z tego obowiązku, jak prokurator. Znaczenie ma także status osoby wnoszącej: pozbawienie wolności oraz odbywanie zasadniczej służby wojskowej to okoliczności, z którymi art. 527 KPK wiąże odrębne zasady. Przepis stosuje się również na końcowym etapie sprawy, gdy rozstrzyga się o losie uiszczonej opłaty w zależności od wyniku kasacji.

Przykład

Skazany, który odbywa karę pozbawienia wolności, składa kasację od wyroku sądu odwoławczego. Na podstawie § 2 nie musi przy wnoszeniu pisma dołączać dowodu uiszczenia opłaty, więc brak wpłaty nie stanowi przeszkody formalnej. Jeżeli Sąd Najwyższy jego kasację oddali albo pozostawi ją bez rozpoznania, opłata zostanie od niego zasądzona w orzeczeniu kończącym. Gdyby natomiast kasacja została uwzględniona choćby częściowo, ryzyko obciążenia opłatą nie powstaje, a strona, która wcześniej opłatę wpłaciła, otrzymałaby jej zwrot na podstawie § 4.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zwolnienie osoby pozbawionej wolności ma charakter ostateczny - w rzeczywistości jest to jedynie odroczenie, a przy niekorzystnym rozstrzygnięciu opłata zostaje zasądzona. Drugim jest mylenie zwrotu opłaty z odzyskaniem całości kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, które rozliczane jest według odrębnych zasad. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że wysokość opłaty wynika wprost z art. 527 KPK - określa ją rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Zdarza się także pomijanie samego dowodu wpłaty, choć § 1 wymaga jego dołączenia do kasacji. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie terminów i wymogów formalnych kasacji, warto skonsultować się z prawnikiem.