IV KO 219/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Dnia 2 lutego 2026 r.
w sprawie K. Ż. ,
skazanego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.,
na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 2 lutego 2026 r.,
w przedmiocie dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania,
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Białymstoku z dnia 21 marca 2023 r., II AKa 196/22, utrzymującym w mocy wyrok
Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 10 października 2022 r., II K 61/21,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie
postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 10 października 2022 r., II
K 61/21, który został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Białymstoku z dnia 21 marca 2023 r., II AKa 196/22, K. Ż. został uznany za
winnego czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 9 lat pozbawienia wolności.
Pismem skierowanym do Sądu Okręgowego w Ostrołęce, które wpłynęło do
tego Sądu w dniu 24 listopada 2025 r., skazany zwrócił się z wnioskiem o
„wszczęcie sprawy ponownie” i wyznaczenie obrońcy z urzędu, powołując się na
chorobę psychiczną w postaci schizofrenii i swoją niepoczytalność, która w jego
IV KO 219/25
2
ocenie powinna mieć wpływ na treść wyroku wydanego w tej sprawie. Do wniosku
załączył dokumentację medyczną dotyczącą swojego stanu zdrowia psychicznego.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r., II Ko 183/25, Sąd Okręgowy w
Ostrołęce stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu
jako właściwemu. W Sądzie Najwyższym sprawa skazanego K.Ż. została
zarejestrowana jako jego osobisty wniosek o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek skazanego okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego należało
odmówić jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.
W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd
odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.
Oczywiście bezzasadny jest w szczególności taki wniosek, w którym skazany nie
wskazuje na jakąkolwiek okoliczność, która mieściłaby się w katalogu podstaw
wznowieniowych, zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art.
542 § 3 k.p.k. Skazany wprost nie powołał się na żadną z tych podstaw. Treść
wniosku może sugerować, że swój obecny stan zdrowia psychicznego skazany
traktuje jako „nowy fakt lub dowód” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Jednakże, aby można było wznowić postępowanie karne na podstawie
„nowych faktów i dowodów”, ujawnić się musi dowód lub okoliczność nieznana
sądowi orzekającemu w chwili wyrokowania, a jednocześnie w wysokim stopniu
uprawdopodobniająca wadliwość wydanego orzeczenia i w takim samym stopniu
wskazująca, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie zasadniczo
odmienne od orzeczenia poprzedniego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
dni: 26 kwietnia 2021 r., V KO 3/21; 22 grudnia 2021 r., V KZ 63/21). Tymczasem
skazany powołał się na okoliczności i dowody, które były znane Sądom
orzekającym w sprawie. W postępowaniu badano bowiem poczytalność skazanego
tempore criminis przez przeprowadzenie dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej,
która została uznana za pełną, jasną i niesprzeczną, a zatem za wiarygodny i w
pełni wartościowy dowód w sprawie (ocena dowodu – k. 712). W opinii tej
wskazano na prawidłowy poziom funkcjonowania psychospołecznego,
IV KO 219/25
3
intelektualnego i brak znamion choroby psychicznej oraz innych zakłóceń
psychicznych skutkujących zmniejszoną czy też zniesioną poczytalnością K. Ż. w
czasie popełnienia przypisanego mu czynu, a zatem w pełni zachowaną zdolność
rozumienia w tym czasie znaczenia czynów i kierowania swoim postępowaniem, tj.
brak warunków z art. 31 § 1 i 2 k.k. (k. 434-436). Stan zdrowia psychicznego
skazanego nie był kwestionowany w apelacji, a skazany korzystał w postępowaniu
z pomocy obrońcy.
Ponadto, argument dotyczący popełnienia przestępstwa pod wpływem
choroby psychicznej w postaci schizofrenii paranoidalnej, na który powołuje się
skazany, nie został przez niego uprawdopodobniony. Nie zmienia tego dołączona
do wniosku dokumentacja, która nie odnosi się do czasu czynu, ale do okresu
późniejszego, już po zakończeniu postępowania karnego. Czyn skazanego miał
miejsce w dniu 13 kwietnia 2021 r., zaś prawomocny wyrok został wydany w dniu
21 marca 2023 r. Tymczasem do wniosku dołączono: zaświadczenie lekarskie z
dnia 1 października 2023 r., zawierające rozpoznanie schizofrenii paranoidalnej,
jednakże nie potwierdzające stanu niepoczytalności w dacie czynu – k. 4 akt II Ko
183/25 oraz opinię sądowo lekarską dotyczącą aktualnego stanu zdrowia
skazanego, z dnia 17 września 2025 r., sporządzoną na potrzeby postępowania
karnego wykonawczego, w której biegli stwierdzili chorobę psychiczną –
schizofrenię w fazie remisji, jednocześnie podając, że w aktualnym stanie
psychicznym ta choroba nie jest przeciwskazaniem do wykonania wobec
skazanego kary pozbawienia wolności (k. 5-8 akt II Ko 183/25). Dokumenty te w
żaden sposób nie mogą rzutować na ocenę poczytalności skazanego w dacie
czynu.
Sąd Najwyższy dostrzega, że skazany podjął już uprzednio próbę
wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego powołując się na stan swojego
zdrowia psychicznego. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., IV KO 105/25,
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia osobistego wniosku skazanego wobec jego
oczywistej bezzasadności. Obecny wniosek skazanego nie zmienia
dotychczasowego stanowiska Sądu Najwyższego, że nie ma podstaw do tego, aby
ze względu na stan zdrowia psychicznego skazanego wzruszyć wyrok, którego
dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.
IV KO 219/25
4
Wobec powyższego należało odmówić przyjęcia wniosku skazanego przy
zastosowaniu art. 545 § 3 k.p.k., bez wzywania do uzupełnienia jego braków
formalnych.
[J.J.]
[a.ł]
