IV KK 95/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie M. M.
skazanego za czyn z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 10 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ka 1227/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II K 950/23
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi
kasacyjnego.
postępowania
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach wyrokiem z dnia 12 września 2023
roku, sygn. akt II K 950/23:
IV KK 95/25
2
1. oskarżonego M. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu,
polegającego na tym, że w okresie od stycznia 2017 roku do października
2017 roku w K. , w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew
przepisom art. 33-35, art. 37, art. 40 i art. 40a ustawy z dnia 29 lipca 2005
roku o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w obrocie substancją
psychotropową w postaci amfetaminy w znacznej ilości, nie mniejszej niż
200 gram, którą nabył od nieustalonej osoby, a następnie sprzedał J. B. ,
przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29
lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z
art. 65 § 1 k.k. i za to na mocy art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku
o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 1 (jednego)
miesiąca pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 (stu)
stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30
(trzydziestu) złotych;
2. na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej
kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności
w sprawie w dniu 25 lipca 2022 r. godz. 8.40- 12.10;
3. na mocy art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego przepadek na
rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej uzyskanej
z przestępstwa w kwocie 4.600 zł (cztery tysiące sześćset złotych);
4. na mocy art. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca
1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na
rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem
opłaty, a na mocy art. 627 k.p.k. obciążył go pozostałymi kosztami
procesu w wysokości 473,70 (czterysta siedemdziesiąt trzy 70/100)
złotych.
Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 czerwca 2024 roku, sygn.
akt VI Ka 1227/23, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
utrzymał w mocy zaskarżony wyrok oraz orzekł o kosztach.
IV KK 95/25
3
Kasację od powyższego wyroku wniósł obrońca skazanego, zaskarżonemu
wyrokowi zarzucając:
- rażące naruszenie przepisów postępowania karnego mające istotny wpływ na
treść wydanego orzeczenia, a to art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., art 7
k.p.k. - wyrażające się w nieprawidłowej kontroli odwoławczej polegającej na
zaakceptowaniu oceny dowodów sprzecznej z treścią art. 7 k.p.k. poprzez
przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz poczytanie nie dających się
usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego w sytuacji, gdy w materiale
dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu
potwierdzającego zeznania J. B. , a nadto zeznania tego świadka są nieprecyzyjne,
nielogiczne, wzajemnie sprzeczne i w żaden sposób niemożliwe do zweryfikowania,
- rażące naruszenie przepisów postępowania karnego mające wpływ na treść
wydanego orzeczenia, a to art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457
§ 3 k.p.k., art. 7 k.p.k. - wyrażająca się w nieprawidłowej kontroli odwoławczej
polegającej na zaakceptowaniu oceny dowodów sprzecznej z treścią art. 7 k.p.k.
poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz pobieżną i
wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dokonaną w
toku kontroli instancyjnej, polegającą na bezkrytycznym daniu wiary zeznaniom
świadka J. B. w części niekorzystnej dla oskarżonego, przy jednoczesnym uznaniu
za niewiarygodne lub pominięciu zeznań tegoż świadka, w części przeczącej lub
choćby niepotwierdzającej tez oskarżenia, a wyrażającym się w uznaniu, iż
oskarżony M. M. osiągnął korzyść majątkową oraz uczynił sobie z przestępstwa
stałe źródło dochodu w sytuacji, gdy na rozprawie odwoławczej świadek J. B. nie
był w stanie powiedzieć, czy były jakieś płatności między oskarżonym a świadkiem
B., cyt. „w sumie jakieś gotówki to nie było płacone",
- rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść
zapadłego wyroku, a to art. 4 k.p.k. oraz 7 k.p.k. polegającą na odmówieniu
wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, podczas gdy nie było ku temu żadnych
podstaw, nie istniały żadne wersje opozycyjne, co do twierdzeń przedstawionych
przez oskarżonego, za wyjątkiem pomawiającego w osobie świadka J. B. ,
zwłaszcza, że relacja B. w zakresie pomówień była niekonsekwentna, niespójna i
za każdym razem odmienna w swojej treści,
IV KK 95/25
4
- rażące naruszenie przepisów postępowania karnego tj. art. 7 k.p.k., 4 k.p.k., 2
k.p.k. poprzez zaniechanie dokonania oceny dowodu z zeznań pomawiającego
oskarżonego świadka J. B. ze szczególną wnikliwością i ostrożnością oraz z
pominięciem analizy następujących okoliczności:
1. czy informacje tak uzyskane są przyznane przez pomówionego;
2. czy są potwierdzone innymi dowodami, choćby w części;
3. czy są spontaniczne, złożone wkrótce po przeżyciu objętych nimi zaszłości,
czy też po upływie czasu umożliwiającego uknucie intrygi;
4. czy pochodzą od osoby bezstronnej, czy też zainteresowanej obciążeniem
pomówionego;
5. czy są konsekwentne i zgodne co do zasady oraz szczegółów w kolejnych
relacjach składanych w różnych fazach postępowania, czy też zawierają
informacje sprzeczne, wzajemnie się wykluczające bądź inne
niekonsekwencje;
6. czy pochodzą od osoby nieposzlakowanej czy też od przestępcy, zwłaszcza
obeznanego z mechanizmami procesu karnego;
7. czy udzielający informacji sam siebie również obciąża, czy też tylko
przerzuca odpowiedzialność na inną osobę, by siebie uchronić przed
odpowiedzialnością.
W konsekwencji skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego bowiem
skazanie jest niewątpliwie niesłuszne, ewentualnie, wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie do ponownego rozpoznania
oraz o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Katowicach w pisemnej odpowiedzi na
kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego jest oczywiście bezzasadna w
rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 523 §
1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art.
IV KK 95/25
5
439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia. Zatem możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest
istotnie ograniczona. Podzielając utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Sądu
Najwyższego, stwierdzić trzeba, że postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością
postępowaniem, które ponawiać ma zwykłą kontrolę odwoławczą. W toku zaś tego
postępowania z założenia nie dokonuje się kontroli poprawności oceny
poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie
bada współmierności orzeczonej kary (zob. postanowienie SN z dnia 15 marca
2023 r., IV KK 549/22; postanowienie SN z dnia 10 lipca 2019 r., II KK 210/19;
postanowienie
SN
z
dnia
21
września
2017
r.,
IV KK 276/17).
Przedmiotem kasacji jest wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie,
stąd zarzuty w niej podnoszone powinny dotyczyć tego orzeczenia. Można
wyjątkowo w kasacji wytykać uchybienia wyrokowi sądu I instancji, ale wtedy
warunkiem skuteczności takich zarzutów jest wykazanie, że te uchybienia
przeniknęły do wyroku sądu odwoławczego, będącego przedmiotem zaskarżenia
kasacji. Uczynić to należy poprzez wskazanie tych przepisów, które sąd
odwoławczy naruszył dopuszczając do owego „przeniesienia" tego uchybienia do
swojego orzeczenia, jak i poprzez stosowną argumentację (zob. postanowienie SN
z dnia 24 czerwca 2021 r., IV KK 217/21; postanowienie SN z dnia 30 marca 2017
r., V KK 35/17).
Kasacja nie służy zatem do ponawiania kontroli instancyjnej już dokonanej
przez sąd odwoławczy, stąd też postępowanie kasacyjne nie może być traktowane
jako trzecia instancja (zob. postanowienie SN z dnia 9 stycznia 2019 r., IV KK
694/18; postanowienie SN z dnia 11 października 2022 r., V KK 332/22).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać
należy, że podniesione w kasacji zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego
w postaci art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k.
i art. 2 k.p.k. zostały sformułowane instrumentalnie celem ponowienia zwykłej
kontroli odwoławczej dokonanej przez Sąd Okręgowy w Gliwicach w zakresie
IV KK 95/25
6
oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności
obciążających oskarżonego zeznań świadka J. B.
Podkreślić jednocześnie należy, że wbrew twierdzeniom autora kasacji, Sąd
Okręgowy w Gliwicach działając jako sąd odwoławczy, dokonał w sposób
prawidłowy instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku, co w sposób jednoznaczny
wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy bowiem w
sposób właściwy i rzetelny odniósł się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, na co
wskazuje treść uzasadnienia wyroku, a zatem w pełni i w sposób prawidłowy
zrealizował obowiązki wynikające z przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
Przeprowadzona w ten sposób kontrola odwoławcza doprowadziła do utrzymania w
mocy zaskarżonego wyroku. Jednocześnie podkreślić należy, że sąd odwoławczy
nie dokonywał w ramach postępowania apelacyjnego samodzielnie nowych ustaleń
faktycznych, jak też nie oceniał na nowo zgromadzonego materiału dowodowego, a
w związku z tym nie mógł więc dopuścić się obrazy art. 7 k.p.k. powołanego w
kasacji. Odnosząc się do utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Sądu
Najwyższego, wskazać należy, że zrealizowanie obowiązków wynikających z treści
art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. wymaga nie tylko niepomijania żadnego
zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego
ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów oraz wykazania konkretnymi,
znajdującymi oparcie w ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami,
dlaczego uznano poszczególne zarzuty zawarte we wniesionym środku
odwoławczym za zasadne bądź też za bezzasadne. Do naruszenia tych przepisów
może więc dojść wtedy, gdy sąd drugiej instancji pomija w swoich rozważaniach
zarzuty zawarte w apelacji lub wręcz ogranicza się do ogólnikowego stwierdzenia,
że zarzut jest zasadny lub że jest niezasadny (por. postanowienie SN z dnia 9
marca 2023 r., III KK 308/22).
Ponownie zatem wskazać należy, że sąd odwoławczy w sposób pełny i
należyty rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, swoją decyzję w tym przedmiocie
szczegółowo uzasadniając. Sąd II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
wskazał, że ocena zeznań kluczowego świadka nie nosiła cech dowolności, była
adekwatna do okoliczności towarzyszących jego relacjom i zasługiwała na
akceptację. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy odwołał się także
IV KK 95/25
7
innych dowodów potwierdzających zeznania J. B. , jak np. do wyjaśnień T.P..
Skarżący w istocie prezentuje jedynie własny punkt widzenia i subiektywną analizę
tego dowodu.
Całkowicie nieuzasadnione i chybione jest odwoływanie się do rzekomej
obrazy przez Sąd Okręgowy w Gliwicach art. 4 i 2 k.p.k. Zarzuty obrazy tych
przepisów nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej z uwagi na
okoliczność, że przepisy te stanowią jedynie naczelne zasady procesu karnego i
mają charakter ogólnych dyrektyw (tzw. norm programowych). Przestrzeganie tych
zasad gwarantowane jest w przepisach szczególnych i dopiero wskazanie
naruszenia konkretnych przepisów może uzasadniać stosowny zarzut kasacyjny
(zob. postanowienie SN z dnia 26 lipca 2023 r., I KK 221/23). Analiza wniesionej
kasacji prowadzi do wniosku, że obrońca naruszenia powyższych zasad upatruje w
ustaleniu przez Sąd Rejonowy i zaakceptowaniu przez sąd odwoławczy stanu
faktycznego w oparciu o zeznania świadka J. B. , które nie zostały jego zdaniem
wnikliwie ocenione. Tymczasem zgodnie z treścią art. 7 k.p.k. sąd dokonuje
swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Z faktu zaś, iż określonym
dowodom sądy nadały walor wiarygodności, innym zaś go odmówiły, nie sposób
czynić zarzutu obrazy prawa (zob. postanowienie SN z dnia 3 września 2020 r., I
KK 83/20; postanowienie SN z dnia 29 maja 2020 r., II KK 240/19).
Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, istotą kasacji nie
może być samo negowanie wiarygodności dowodów stanowiących podstawę
ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że zostały one ocenione w sposób dla
skazanego niekorzystny. Tego rodzaju zabieg stanowi nie tylko nieuprawnioną
polemikę, ale też obejście przepisu art. 523 k.p.k. Tym samym stanowisko
skarżącego w tym zakresie zawiera wyłącznie subiektywną ocenę zeznań świadka
J. B. , bowiem jest to główny dowód, który obciąża skazanego. Sąd Rejonowy w
oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób
wszechstronny i wnikliwy dowód ten ocenił, a sąd odwoławczy nie dostrzegł w tym
zakresie żadnych uchybień.
Reasumując, skarżący zmierza do przedstawienia własnej i odmiennej oceny
przeprowadzonych dowodów oraz dokonanych na ich podstawie ustaleń stanu
faktycznego. Skarżący formułując w ten sposób kasację, będącą nadzwyczajnym
IV KK 95/25
8
środkiem zaskarżenia, środek ten potraktował jako kolejny instancyjny środek
odwoławczy, co jest niedopuszczalne. Kasacja nie służy bowiem do ponawiania
kontroli instancyjnej już dokonanej przez sąd odwoławczy, stąd też postępowanie
kasacyjne nie może być traktowane jako trzecia instancja (zob. postanowienie SN z
dnia 9 stycznia 2019 r., IV KK 694/18; postanowienie SN z dnia 11 października
2022 r., V KK 332/22).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, obciążając
skazanego kosztami postępowania kasacyjnego w myśl art. 637a k.p.k. w zw. z art.
636 § 1 k.p.k.
Wobec oddalenia kasacji, rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego wyroku stało się bezprzedmiotowe.
[J.J.]
[a.ł]
