IV KK 518/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
Dnia 5 marca 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 marca 2025 r.,
sprawy P.Z.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 9 maja 2024 e., sygn. akt II AKa 399/22
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt V K 271/18.
p o s t a n o w i ł
I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
II. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
P.Z. został oskarżony o to, że:
1. w dniu 8 grudnia 2016 r., w N., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili P. S.A. z siedzibą w W. do
niekorzystnego rozporządzania mieniem w kwocie 40.000 zł wprowadzając w
błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do zamiaru i możliwości
wywiązania się z zawartej umowy pożyczki o numerze […], a także sytuacji
IV KK 518/24
2
majątkowej kredytobiorcy w ten sposób, że przedłożyli poświadczający
nieprawdę dokument dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla
uzyskania pożyczki w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach P.Z.
w P. Sp. z o.o. w W., tj. o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z
art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (pkt III);
2. w dniu 12 grudnia 2016 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili I. S.A. z siedzibą w K. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99.265,50 zł,
wprowadzając w błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do zamiaru
i możliwości wywiązania się z zawartej umowy kredytowej o numerze […], a
także sytuacji majątkowej kredytobiorcy w ten sposób, iż przedłożyli
poświadczający nieprawdę dokument dotyczący okoliczności o istotnym
znaczeniu dla uzyskania wskazanego kredytu w postaci zaświadczenia o
źródle i wysokości miesięcznych dochodów P.Z. w P. Sp. z o.o. w W., tj. o
popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. (pkt IV);
3. w dniu 19 grudnia 2016 r., w W, działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili N. S.A. z siedzibą w W. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 30.000 zł, wprowadzając w
błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do zamiaru i możliwości
wywiązania się z zawartej umowy kredytu gotówkowego nr […], a także
sytuacji majątkowej kredytobiorcy w ten sposób, iż przedłożyli poświadczający
nieprawdę dokument dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla
uzyskania wskazanego kredytu w postaci zaświadczenia o źródle i wysokości
miesięcznych dochodów P.Z. w P. Sp. z o.o. w W., tj. o popełnienie
przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
(pkt V);
4. w dniu 21 grudnia 2016 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić P. S.A. z siedzibą w
W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 56.497 zł,
wprowadzając w błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do
tożsamości osoby składającej wniosek o udzielenie kredytu, jej sytuacji
IV KK 518/24
3
majątkowej, a w szczególności zatrudnienia i otrzymywanego wynagrodzenia
oraz zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy, a także przedkładając
podrobione dokumenty w postaci zaświadczenia o źródle i wysokości
miesięcznych dochodów P.Z. w P. Sp. z o.o. w W. oraz wykaz transakcji na
rachunku o numerze […], lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na
odrzucenie wniosku, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z
art 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. (pkt
VI);
5. w dniu 10 stycznia 2017 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić D. S.A. z siedzibą w
W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 100.000 zł,
wprowadzając w błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do
tożsamości osoby składającej wniosek o udzielenie kredytu, jej sytuacji
majątkowej, a w szczególności zatrudnienia i otrzymywanego wynagrodzenia
oraz zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy, lecz zamierzonego celu
nie osiągnęli z uwagi na odrzucenie wniosku, tj. o popełnienie przestępstwa z
art. 13 § 1 k.k. w zw. z art 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. przy
zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. (pkt VII);
6. w dniu 11 stycznia 2017 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowali doprowadzić S. z siedzibą w W. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 100.000 zł, wprowadzając
w błąd pracowników wyżej wymienionej kasy co do sytuacji majątkowej
wnioskodawcy, a w szczególności zatrudnienia i otrzymywanego
wynagrodzenia oraz zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy, lecz
zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na odrzucenie wniosku, tj. o
popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art 286 § 1 k.k. w zw. z art.
297 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. (pkt VIII);
7. w dniach 11 stycznia 2017 r. i 12 stycznia 2017 r., w W., działając wspólnie i
w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czynem ciągłym,
usiłowali doprowadzić E. S.A. z siedzibą w W. do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 70.000 zł, wprowadzając
w błąd pracowników wyżej wymienionego banku co do sytuacji majątkowej
IV KK 518/24
4
wnioskodawcy, a w szczególności zatrudnienia i otrzymywanego
wynagrodzenia oraz zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy, a także
przedkładając w placówce bankowej podrobiony dokument w postaci wykazu
transakcji na rachunku o numerze […] lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z
uwagi na odrzucenie wniosku, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k.
w zw. z art 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2
k.k. i art. 12 § 1 k.k. (pkt IX);
8. w dniach od 9 do 10 lutego 2017 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu,
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czynem ciągłym, doprowadzili firmę
P. Spółka z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 10.645
zł, w ten sposób, iż wprowadzili w błąd pracowników pokrzywdzonej osoby
prawnej co do zamiaru i możliwości wywiązania się firmy V. Spółka z o.o.,
która faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, z zawartych umów
o numerach […], […]1, […]2 i […]3, na podstawie których uzyskali na
preferencyjnych warunkach aparaty telefoniczne S. o wartości 3.890 zł, S. o
wartości 1.620 zł. S. o wartości 1.620 zł, A. o wartości 3.515 zł. które następnie
zbyli ustalonym i nieustalonym osobom, tj. o popełnienie przestępstwa z art.
286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (pkt X);
9. w dniu 10 lutego 2018 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili firmę P. Spółka z o.o. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 15.716 zł w ten sposób, iż
wprowadzili w błąd pracowników pokrzywdzonej osoby prawnej co do zamiaru
i możliwości wywiązania się firmy V. Spółka z o.o.. która faktycznie nie
prowadziła działalności gospodarczej, z zawartej umowy o numerze […], na
podstawie której uzyskali na preferencyjnych warunkach aparaty telefoniczne
A. o wartości 4409 zł, A. o wartości 4409 zł, S. o wartości 3449 zł, S. o wartości
3449 zł, które następnie zbyli ustalonym i nieustalonym osobom, tj. o
popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (pkt XI);
10. w dniu 13 lutego 2017 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w .celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili firmę T. S.A. do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem w kwocie 21.862,02 zł w ten sposób, iż wprowadzili
w błąd pracowników pokrzywdzonej osoby prawnej co do zamiaru i możliwości
IV KK 518/24
5
wywiązania się firmy V. Spółka z o.o., która faktycznie nie prowadziła
działalności gospodarczej, z zawartych umów o numerach […], […], […] i […],
na podstawie których uzyskali na preferencyjnych warunkach aparaty
telefoniczne A. o wartości 7.378.77 zł, A. o wartości 7.378.77 zł, S. o wartości
3.552,24 zł, S. o wartości 3.552,24 zł, które następnie zbyli ustalonym i
nieustalonym osobom, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (pkt
XII);
11. w dniu 14 lutego 2017 r., w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili firmę O. S.A. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 9.597,02 zł w ten sposób,
iż wprowadzili w błąd pracowników pokrzywdzonej osoby prawnej co do
zamiaru i możliwości wywiązania się firmy V. Spółka z o.o., która faktycznie
nie prowadziła działalności gospodarczej, z zawartej umowy o numerze […],
na podstawie której uzyskali na preferencyjnych warunkach aparaty
telefoniczne A. o wartości 3.539,01 zł, A. o wartości 3.539,01 zł, S. 0 wartości
2.519 zł, które następnie zbyli ustalonym i nieustalonym osobom, tj. o
popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (pkt XIII);
12. w dniu 12 grudnia 2016 r., w W., wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, wprowadzili w błąd pracowników A. S.A. co do sytuacji
majątkowej wnioskodawcy, składając oświadczenie o istotnym znaczeniu dla
uzyskania kredytu, w którym wskazano, że P.Z. pozostaje zatrudniony na
umowie o pracę w P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i osiąga dochód w wysokości
6.400 złotych netto miesięcznie, a także potwierdzając telefonicznie te fakty
innemu pracownikowi banku, usiłowali doprowadzić A. S.A. do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem w wysokości 115.000 zł, tj. o popełnienie
przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 297 § 1
k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. (pkt XIV);
13. w dniu 14 czerwca 2016 r. w W., działając w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej w postaci kredytu od A. S.A., wprowadził w błąd pracowników tego
banku przedkładając we wniosku o nr […] pisemne oświadczenie o istotnym
znaczeniu dla uzyskania kredytu, w którym wskazał, że pozostaje zatrudniony
na umowie o pracę w G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i osiąga dochód w
IV KK 518/24
6
wysokości 3.550 złotych netto miesięcznie, w sytuacji kiedy umowa o pracę
na okres próbny wygasła w dniu 31 maja 2016 roku, przez co usiłował
doprowadzić A. S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości
1.267 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na odrzucenie wniosku,
tj. o popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i w zw.
z art. 297 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. (pkt XV).
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt V K
271/18,
1. oskarżonego P.Z. uznał za winnego tego, że działając wspólnie i w
porozumieniu z J.M., w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej
samej sposobności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, dopuścił się ciągu
przestępstw opisanych w pkt. III. IV, V, VI, VII, VIII i XIV, a także sam dopuścił
się czynu opisanego w pkt. XV, wyczerpujących znamiona czynów z art. 286
§ 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz 13 § 1 k.k. w zw.
z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297§ 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k.,
za które wymierzył mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz
grzywnę w wysokości 150 dziennych, ustalając wysokość jednej stawki
dziennej na kwotę 50 zł (pkt 8 wyroku);
2. oskarżonego P.Z. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt.
IX, którego dopuścił się wspólnie i w porozumieniu z J.M., czym wyczerpał
znamiona przestępstw z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art.
297 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k., za który
wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w
wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej
na kwotę 50 zł (pkt 9 wyroku);
3. oskarżonego P.Z. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt
X, którego dopuścił się wspólnie i w porozumieniu z J.M., czym wyczerpał
znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który
wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w
wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej
na kwotę 50 zł (pkt 10 wyroku);
IV KK 518/24
7
4. oskarżonego P.Z. uznał za winnego tego, że działając wspólnie i w
porozumieniu z J.M., w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej
samej sposobności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, dopuścił się ciągu
przestępstw opisanych w pkt. XI, XII i XIII, wyczerpujących znamiona czynów
z art. 286 § 1 k.k., za który przy zastawianiu art. 91 §1 k.k. wymierzył mu karę
10 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 100 stawek
dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł (pkt 11
wyroku);
5. na mocy art. 91 § 2 k.k. w miejsce orzeczonych kar pozbawienia wolności i
grzywny wymierzył oskarżonemu P.Z. karę łączną 1 roku i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 300 stawek dziennych
ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł (pkt 12 wyroku);
6. na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec m. in. oskarżonego P.Z. obowiązek
naprawienia szkody wyrządzonej popełnionymi wspólnie z J.M.
przestępstwami poprzez solidarną wypłatę na rzecz wymienianych
pokrzywdzonych określonych w wyroku kwot (pkt 14 wyroku);
7. na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. K.Ć. kwoty 4.354,20 zł,
obejmującą 23% podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony
udzielonej oskarżonemu P.Z. z urzędu (pkt 15 wyroku);
8. na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił m. in. tego od zapłaty kosztów
sądowych, obciążając nimi Skarbu Państwa (pkt 16 wyroku).
Apelację od tego wyroku wniósł m. in. obrońca P.Z., który zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to:
1. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych
w sprawie dowodów, a to poprzez:
- odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego P. Z. w
części, w której ten opisywał okoliczności towarzyszące wizytom w bankach
oraz czynnościom zmierzającym do uzyskania kredytów, jak też stopień swej
świadomości oraz motywację, co skutkowało błędnym uznaniem, że
oskarżony zdawał sobie w pełni sprawę ze swojego przestępczego
IV KK 518/24
8
zachowania oraz zmierzał do osiągnięcia w ten sposób korzyści
majątkowych;
- odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego P.Z. w
części, w której to oskarżony odnosił się do sposobu funkcjonowania V.,
podczas gdy jak wynika ze spójnych wyjaśnień oskarżonego P.Z., jak i zasad
logiki działalność ta prowadzona była na polecenie J.M., który to faktycznie
kierował wspomnianą działalnością oraz zapewniał oskarżonego P.Z. o
zamiarze spłaty zaciągniętych zobowiązań;
- nienależyte uwzględnienie dowodu z zeznań świadka E.E. dotyczących między
innymi stwierdzenia, iż „J.M. był dobrym manipulantem i aktorem oraz łatwo
jednoczył ze sobą ludzi” pomimo faktu, że dowód ten został uznany za
wiarygodny w związku z czym powinien stanowić podstawę dokonanych
ustaleń faktycznych;
- nienależyte uwzględnienie dowodu z nagrania rozmowy telefonicznej
przeprowadzonej w dniu 21 grudnia 2016 r. między J.M. przedstawiającym
się jako P.K. z pracownikiem P., w której ww. wyraził zainteresowanie
zaciągnięciem kredytu co wyraźnie wskazuje na to, iż osobą odpowiedzialną
za zaciągane zobowiązania oraz uzyskiwane z tego tytułu korzyści był ww.
J.M.;
2. art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku powodów odmowy waloru wiarygodności wyjaśnieniom
oskarżonego P.Z., w tym zwłaszcza zaniechanie sprecyzowania z jakimi dowodami
depozycje oskarżonego mają być sprzeczne;
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego wyroku,
polegający na:
1. błędnym przyjęciu, iż P.Z. działał z zamiarem bezpośrednim popełnienia
przypisanych mu czynów, podczas gdy z zarówno z wyjaśnień oskarżonego
jak i okoliczności sprawy wynika, że jego intencją była spłata zaciągniętych
zobowiązań;
2. bezzasadnym przyjęciu, iż oskarżony P.Z., składając wnioski kredytowe w
oznaczonych w wyroku bankach działał z bezpośrednim zamiarem
kierunkowym doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
IV KK 518/24
9
3. błędnym przyjęciu, iż oskarżonemu P.Z. w chwili składania wniosków
kredytowych jak i podczas zawierania przedmiotowych umów towarzyszył
zamiar niespłacania ww. zobowiązań;
4. błędnym przyjęciu, iż oskarżony P.Z. dopuścił się zarzucanych mu czynów
wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, a ich celem miało być
doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia środkami majątkowymi
oraz wyłudzenie kredytów, podczas gdy zarówno zgromadzony w sprawie
materiał dowodowy jak i zasady doświadczenia życiowego wskazują na to, że
P.Z. nie miał wiedzy ani świadomości w kwestii przestępczego charakteru
działalności J.M.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, po rozpoznania apelacji m. in. obrońcy tego
oskarżonego, wyrokiem z 9 maja 2024 r., sygn. akt II AKa 399/22, zaskarżony wyrok
Sądu I instancji utrzymał w mocy (pkt 1), rozstrzygając jednocześnie w przedmiocie
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu przez obrońcę z
urzędu a także w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego (pkt 2 i 3).
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca P.Z., który zaskarżył
przedmiotowy wyrok w części dotyczącej tego skazanego, zarzucając:
1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść
wyroku, a to art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k., polegające
na zaakceptowaniu przez Sąd odwoławczy w kontroli odwoławczej z
przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów ustaleń faktycznych
sądu I instancji oraz dokonanych na ich bazie ocen prawnych zachowań
oskarżonego i przypisanie mu sprawstwa zarzuconych czynów, podczas
gdy ustalenia powyższe dokonane zostały z naruszeniem zasad
swobodnej oceny dowodów, albowiem prawidłowa ocena powinna
prowadzić do wniosku, iż oskarżony nie miał świadomości, że jego
działania wyczerpują znamiona przestępstwa, albowiem był on
wprowadzany w błąd przez J.M. co do istoty podejmowanych działań;
2. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść
wyroku, a to art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k., polegające
na zaakceptowaniu przez Sąd odwoławczy w kontroli odwoławczej z
przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów w zakresie, w którym
IV KK 518/24
10
Sąd Apelacyjny w Katowicach odmówił wiarygodności wyjaśnieniom P.Z.
w zakresie, w którym tenże wyjaśnił w toku postępowania swoją rolę w
relacji z J.M., a zwłaszcza to, iż to J.M. działając w zamiarze popełnienia
czynów zabronionych wprowadzał P.Z. w błąd co do faktycznej roli jaką
tenże miał pełnić w przedsięwzięciach gospodarczych J.M., a w
konsekwencji Sąd Apelacyjny zaakceptował ustalenia Sądu Okręgowe, iż
P.Z. i działał w zamiarze oszukania pokrzywdzonych a zwłaszcza miał
m.in. świadomość przedstawiania pokrzywdzonym nieprawdziwych
danych co do zatrudnienia go w spółce J.M. oraz uzyskiwanych tam
dochodów.
Wskazując na powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w Katowicach w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest bezzasadna, dlatego podlegała oddaleniu na posiedzeniu,
zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.
Stosownie do treści art. 519 k.p.k. kasację wnosi się wyłącznie od
prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, co
jednoznacznie też oznacza, że zarzuty sformułowane w tym nadzwyczajnym środku
zaskarżania muszą być skierowane wprost pod adresem orzeczenia sądu
odwoławczego, a dla swej skuteczności powinny dotyczyć uchybień z art. 439 k.p.k.
lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść
orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem kasację w
granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w
wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. (art. 536 k.p.k.). W sprawie
niniejszej nie stwierdzono wystąpienia żadnej z przesłanek stanowiących
bezwzględne przyczyny uchylenia zaskarżonego wyroku, natomiast podniesione
przez skarżącego w kasacji zarzuty rażącego naruszenia prawa, tj. art. 433 § 2 k.p.k.
IV KK 518/24
11
i art. 457 § 3 k.p.k., których miał się dopuścić Sąd odwoławczy, okazały się
bezpodstawne.
O obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić jedynie wówczas, gdy sąd
II instancji w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku
odwoławczym, zaś o naruszeniu art. 457 § 3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu wyroku nie
zawrze argumentacji odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków
apelacji. Podzielanie przez Sąd II instancji dokonanej oceny dowodów i wynikających
z nich ustaleń faktycznych, a tym samym brak akceptacji dla zarzutów
sformułowanych pod adresem Sądu meriti, nie stanowi - samo przez się - o braku
rzetelności kontroli odwoławczej. Postępowanie apelacyjne nie służy bowiem
spełnieniu wszystkich oczekiwań i postulatów skarżących, a jedynie tych, które w
realiach sprawy znajdują uzasadnienie w wadliwości postępowania i rozstrzygnięcia
sądu I instancji.
Sąd odwoławczy wskazał natomiast, że argumenty obrońcy P.Z., które
zmierzały do wykazania, że oskarżony był niczego nie świadomą ofiarą przestępczej
działalności drugiego ze sprawców – J.M., który nie tylko był pomysłodawcą,
zawiadywał i organizował poszczególne etapy tego procederu, ale także miał
wykorzystać naiwność i brak właściwej orientacji wymienionego, jako sprzeczne z
zebranymi w tej sprawie obiektywnymi dowodami, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Tezie o braku świadomości po stronie oskarżonego odnośnie współuczestniczenia w
przestępczej dzielności, przeczyły w szczególności takie okoliczności jak to, że P.Z.
i jako osoba wykształcona, mającą doświadczenie we współpracy z podmiotami
obrotu gospodarczego, zawiązał spółkę V. – w skrócie V., której był jedynym
udziałowcem. Podmiot ten nie został jednak zarejestrowany właściwie, w
szczególności nie figurował w grupie płatników w ZUS, ani też nie przedłożono
właściwemu urzędowi skarbowemu jego dokumentacji rejestracyjnej. Spółka nie
prowadziła żadnej działalności gospodarczej, i była jednym z tych podmiotów, które
– jako tzw. „słupy” – zostały wykorzystane do późniejszej dzielności, polegającej na
wyłudzaniu kredytów, pożyczek, czy pozyskiwaniu luksusowych telefonów.
Jak przytaczał w pisemnych motywach Sąd odwoławczy, sam P.Z. wyjaśniał,
że spółka została zawiązana w czasie, gdy był on bezrobotny i istniała raptem dwa
IV KK 518/24
12
miesiące. Okoliczności jej powstania, a zwłaszcza brak spełnienia wszystkich
wymogów rejestracyjnych był od samego początku dobrze mu znany, jednocześnie
nigdy tego nie starał się zakwestionować i zweryfikować. Powyższa świadomość, nie
przeszkadzała jednocześnie w przedkładaniu sfałszowanej dokumentacji w bankach
i na tej podstawie ubiegania się o kredyty ani też nie kolidowała z pobieraniem
luksusowych i kosztownych telefonów, które niezwłocznie były przecież
odsprzedawane za zdecydowanie zaniżoną cenę. Oskarżony otwarcie przyznawał
bowiem, że podejrzewał, iż M. zrobił z niego „słupa”, a pomimo tego nadal podpisywał
umowy, pobierał telefony i brał udział w ich sprzedaży. Wyjaśnienia obu oskarżonych,
przy czym, każdy starał się obciążyć drugiego, świadczą o istotnej roli każdego z nich
w przestępczej aktywności realizowanej w ramach współsprawstwa (art. 18 § 1 k.k.).
Obaj także działali z pełną świadomością sprzecznych z prawem zabiegów drugiego,
zmierzających do osiągnięcia konkretnego, wspólnego celu, w postaci osiągniecia
korzyści majątkowej. Sąd ten zasadna konstatacja Sądu odwoławczego, że
oskarżeni nie mieli zamiaru wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań finansowych,
ich zachowania wzajemnie się natomiast uzupełniały, prowadząc do dokonania
przestępstw oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), również przy użyciu sposobów, o jakich
mowa w art. 297 § 1 k.k. Argumentacja zatem sprowadzająca się do forsowania tezy,
iż P.Z. stał się ofiarą manipulacji i bezgranicznej ufności wobec partnera, co niejako
miałoby wykluczać jego odpowiedzialność, nie mogła być skuteczna, jak słusznie
akcentował w swym uzasadnieniu Sąd Okręgowy.
Uwzględniając powołane stanowisko i argumenty, należy nie sposób podzielić
stanowiska skarżącego, jakoby Sąd Apelacyjny w Katowicach naruszył którykolwiek
ze wskazanych wyżej przepisów określających standardy kontroli instancyjnej, gdyż
w sposób wszechstronny i wyczerpujący rozważył wszystkie zarzuty i wnioski
podniesione w apelacji obrońcy, zaś stanowisko swoje prawidłowo uzasadnił.
Kasacja obrońcy w sposób niedopuszczalny zmierzała w istocie więc do
spowodowania ponownej kontroli orzeczenia Sądu nie drugiej, lecz pierwszej
instancji, co jest sprzeczne z przytoczonymi na wstępie regułami wnoszenia kasacji
(art. 519 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k.), i jako taka nie mogła też doprowadzić do
podważenia rozstrzygnięcia Sądu II instancji.
IV KK 518/24
13
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględniania kasacji, rozstrzygnięto jak w
pkt. I postanowienia, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego.
[PŁ]
[r.g.]