IV KK 462/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 marca 2026 r.
SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Bednarek
SSN Anna Dziergawka
w sprawie R.K.,
skazanej wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej
z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt IX K 280/25
1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie dotyczącym
utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na
podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie
wydania wyroku łącznego;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka
UZASADNIENIE
IV KK 462/25
2
Wyrokiem łącznym z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt IX K 280/25, Sąd
Rejonowy w Bielsku-Białej w sprawie R.K. skazanej prawomocnymi wyrokami Sądu
Rejonowego w Bielsku-Białej:
1. wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III K 1654/22, za ciąg przestępstw
z art. 279 § 1 k.k. popełnionych w dniach: 16 kwietnia 2021 r. i 19 kwietnia
2021 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności
z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata,
której wykonanie zostało zarządzone postanowieniem z dnia 13 września
2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1713/24; kara nie została wykonana;
2. wyrokiem nakazowym z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III K 1732/22, za
przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., popełnione w nieustalonym czasie, nie później
niż do dnia 29 października 2015 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności
oraz za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnionych
w okresie od dnia 8 lipca 2022 r. do 29 lipca 2022 r. i w okresie od 8 sierpnia
2022 r. do dnia 2 listopada 2022 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę
9 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 stawek
dziennych po 10 zł każda; w miejsce kar jednostkowych orzeczono karę
łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania na okres próby 2 lat, której wykonanie zostało zarządzone
postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1339/24 zaś
postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt III 1 Ko 1692/24
zarządzona została zastępcza kara 50 dni pozbawienia wolności w zamian za
nieuiszczoną grzywnę; kary nie zostały wykonane;
3. wyrokiem z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt IX K 1100/23, za: przestępstwo z
art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., na karę 4 miesięcy
pozbawienia wolności oraz za dwa ciągi przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i innych
popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę
roku pozbawienia wolności; w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę
łączną roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, którą skazana odbyła w
całości,
IV KK 462/25
3
na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia
wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 1 i 2 i orzekł w ich miejsce karę łączną
roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), na poczet której zaliczył skazanej
okres dotychczas wykonanej kary w sprawie o sygn. akt III K 1654/22 od dnia 20
lipca 2025 r. godz. 11:30 do dnia 1 sierpnia 2025 r. (art. 577 k.p.k.) (pkt II), umorzył
postępowanie w pozostałym zakresie (art. 572 k.p.k.) (pkt III), a także rozstrzygnął o
kosztach sądowych i wynagrodzeniu obrońcy za nieopłaconą pomoc prawną
udzieloną skazanej z urzędu (pkt IV i V) (k. 59 akt sprawy IX K 280/25).
Wyrok łączny nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron i
uprawomocnił się w dniu 10 września 2025 r., w pierwszej instancji (k. 66 akt sprawy
IX K 280/25).
Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator
Generalny. Zaskarżył go w części dotyczącej utworzenia węzła kary łącznej
pozbawienia wolności (pkt I i II) i zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego
procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę
uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w
dniu 1 sierpnia 2025 r. wyroku łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania
odwoławczego w dniu 10 września 2025 r. oraz orzeczeniu kary łącznej 1 roku i 6
miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec R.K. wyrokami
Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt: III K 1654/22 i III K 1732/22, podczas
gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej
osoby zostało wcześniej zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Bielsku-
Białej w dniu 21 lipca 2025 r., pod sygn. akt III K 303/25 wyroku łącznego, który
uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej
części i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art.
17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, w związku z czym
mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5
k.p.k.
IV KK 462/25
4
W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej
sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji,
co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść
wyroku.
Niewątpliwie w dniu wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, tj. 1
sierpnia 2025 r. ⎯ na co słusznie zwraca uwagę autor kasacji ⎯ w obrocie prawnym
funkcjonował już prawomocny wyrok łączny tego Sądu wydany w dniu 21 lipca 2025
r. w sprawie o sygn. akt III K 303/25, który węzłem kary łącznej obejmował kary
orzeczone tymi samymi wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, tj. III K
1654/22 i III K 1732/22, a w ich miejsce wymierzono karę łączną roku i 9 miesięcy
pozbawienia wolności, czyli o 3 miesiące wyższą niż w kwestionowanym orzeczeniu,
co przesądziło o słusznym kierunku wniesienia kasacji, na niekorzyść skazanej. W
tym miejscu należy też dostrzec, że postępowanie w przedmiocie wydania wyroku
łącznego w sprawie o sygn. akt III K 303/25 było prowadzone w węższym zakresie
niż postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt IX
K 280/25 i nie objęło kar jednostkowych orzeczonych w wyroku o sygn. akt IX K
1100/23, co słusznie skutkowało zaskarżeniem wyroku łącznego o sygn. akt IX K
280/25 jedynie w części będącej już przedmiotem wcześniejszego prawomocnego
rozstrzygnięcia innego Sądu. Natomiast umorzenie postępowania co do wyroku o
sygn. akt IX K 1100/25, na podstawie art. 572 k.p.k., w pkt. III wyrok łącznego o sygn.
akt IX K 280/25 było w pełni zasadne, gdyż przypisane tam skazanej przestępstwa
nie pozostawały w żadnym realnym zbiegu z innymi czynami zabronionymi będącymi
przedmiotem analizy tego Sądu. Wyrok łączny wydany w dniu 21 lipca 2025 r. w
sprawie o sygn. akt III K 303/25 nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron
i uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r., w pierwszej instancji (zob. wyrok łączny
k. 77 akt sprawy IX K 280/25). Tym samym od tego dnia, tj. 29 lipca 2025 r., zaistniała
negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci rei iudicatae dla
przyszłych rozstrzygnięć w przedmiocie kary łącznej, która miałaby obejmować te
same skazania. W tej sytuacji wydanie drugiego wyroku łącznego w dniu 1 sierpnia
2025 r. w sprawie o sygn. akt IX K 280/25, który uprawomocnił się w dniu 10 września
2025 r. i orzeczenie kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
obejmującej kary wymierzone wobec R. K. wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-
IV KK 462/25
5
Białej o sygn. akt: III K 1654/22 i III K 1732/22, stanowiło uchybienie o randze
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. I jak
słusznie zauważa skarżący, niczego w tej sytuacji nie zmienia fakt, że orzekając w
przedmiocie wyroków łącznych Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej rozstrzygał w każdej
ze spraw w odmiennej konfiguracji przedmiotowej, bowiem finalnie połączył w obu
rozstrzygnięciach kary z tych samych wyroków.
Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w sytuacji,
gdy wobec tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, obejmujące te
same skazania, które objęte były tym węzłem w wyroku, który uprawomocnił się
wcześniej, drugi z tych wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem
prawa, zaliczanym do tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia,
przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. określanym jako naruszenie powagi rzeczy
osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Taka sytuacja stanowi ujemną przesłankę
procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., w zakresie wydania
kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdy w orzeczeniu
wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same
skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej
w wyroku łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK
149/11). Tego stanowiska nie podważa dyspozycja art. 575 § 1 k.p.k., przewidująca,
że jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku
łącznego, z chwilą jego uprawomocnienia poprzedni wyrok łączny traci moc. Rzecz
w tym bowiem, że w omawianej sytuacji nie zachodziła żadna potrzeba wydania
nowego wyroku łącznego obejmującego wymienione wyżej skazania (zob. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz.
1709).
Z uwagi na powyższe, należało przychylić się do wniosku kasacji Prokuratora
Generalnego, tj. uchylić wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie dotyczącym
utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537
§ 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzyć
postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Rozstrzygnięcie o kosztach
sądowych postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw.
z art. 637a k.p.k. i art. 638 k.p.k.
IV KK 462/25
6
Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka
[WB]
[r.g.]
